Theo thống kê, tổng đàn lợn cả nước hiện đạt khoảng 31 triệu con. Riêng năm 2024, thịt lợn chiếm tới 65% giá trị các loại thịt, với sản lượng 8,2 triệu tấn. Đây là nguồn thực phẩm thiết yếu ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và tăng trưởng ngành nông nghiệp.
Trong khi đó, thống kê từ Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện cả nước ghi nhận 1.232 ổ dịch tả lợn châu Phi (ASF) tại 984 xã, buộc tiêu hủy hơn 238.800 con lợn. Các ổ dịch xảy ra rất rộng, trên 34 tỉnh, thành phố, nhưng cơ bản chủ yếu xuất hiện ở loại hình chăn nuôi quy mô nhỏ. Đây là những nơi khó kiểm soát người, phương tiện ra vào và gần như không đảm bảo điều kiện an toàn sinh học.
Đáng lo ngại, chủng virus ASF mới có độc lực cao, lây lan nhanh, không gây hại cho người nhưng có thể khiến toàn bộ đàn lợn buộc phải tiêu hủy. Nếu không được kiểm soát kịp thời, dịch bệnh có thể gây tác động trực tiếp tới CPI năm nay.
Trước diễn biến phức tạp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến yêu cầu Cục Chăn nuôi và Thú y khẩn trương ban hành hướng dẫn chi tiết, đầy đủ quy trình tiêm vaccine ASF; triển khai tiêm cho cả lợn đực và lợn nái.
Hiện Việt Nam đã cấp phép lưu hành 3 loại vaccine ASF gồm: vaccine của Navetco, sử dụng chúng giống ASFV-G-ΔI177L; Vaccine của AVAC, sử dụng chủng giống ASFV-Δ-MGF; Vaccine của Dabaco, sử dụng chủng giống ASFV-G-ΔI177L/ΔLVR. Cả 3 loại đều đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật thú y, được chỉ định tiêm cho lợn thịt từ 4 tuần tuổi, có hiệu quả với chủng virus ASF thuộc genotype II.
Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu các địa phương siết chặt biện pháp an toàn sinh học, nhất là tại các hộ chăn nuôi nhỏ. Những mô hình áp dụng quy trình khép kín, tách biệt từng cá thể, sử dụng hệ thống nước uống riêng, rắc vôi bột, kiểm soát côn trùng và hạn chế người ra vào đã cho thấy hiệu quả phòng bệnh rõ rệt.
Ngoài ra, cần kiên quyết thực hiện nguyên tắc “5 không”: không giấu dịch; không vận chuyển lợn ra khỏi vùng dịch; không giết mổ; không tiêu thụ lợn bệnh; không vứt xác lợn ra môi trường, đồng thời xử lý thức ăn thừa và tiến hành vệ sinh, tiêu độc, khử trùng định kỳ.
