Theo thông tin từ Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp), cơ quan này đã kiểm tra Quyết định 22/2013 của UBND TP Hà Nội và Hướng dẫn 5898/2013 của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội sau phản ánh của công dân và báo chí về các bất cập trong quản lý dạy thêm, học thêm.
Tại Kết luận số 01 ban hành ngày 4/5/2026, Bộ Tư pháp cho rằng nhiều nội dung trong hai văn bản trên vi phạm cả về nội dung lẫn thẩm quyền ban hành.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc Hà Nội quy định mức thu tiền học thêm tối đa trong nhà trường. Theo Bộ Tư pháp, tại thời điểm ban hành các văn bản này, Thông tư 17/2012 của Bộ GD&ĐT chỉ quy định mức thu học thêm do phụ huynh và nhà trường tự thỏa thuận, không giao địa phương quy định “mức trần”.
Tuy nhiên, Quyết định 22 của UBND TP Hà Nội và Hướng dẫn 5898 của Sở GD&ĐT lại đặt ra giới hạn mức thu học thêm tối đa theo từng tiết học.
Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật cho rằng Hướng dẫn 5898 là văn bản hành chính cá biệt nhưng lại chứa quy phạm pháp luật có hiệu lực bắt buộc chung đối với tổ chức, cá nhân trên địa bàn Hà Nội. Việc Giám đốc Sở GD&ĐT ban hành nội dung này bị xác định là không đúng hình thức và vượt thẩm quyền.
Bộ Tư pháp cũng nhấn mạnh, theo Thông tư 29/2024 của Bộ GD&ĐT đang có hiệu lực, việc dạy thêm, học thêm trong nhà trường hiện không được thu tiền học sinh. Kinh phí tổ chức phải sử dụng từ ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác. Vì vậy, các quy định cũ của Hà Nội không còn phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.
Từ kết luận trên, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật kiến nghị UBND TP Hà Nội và Sở GD&ĐT khẩn trương xử lý các nội dung trái pháp luật, đồng thời xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân tham mưu, ban hành văn bản.
Sau kết luận của Bộ Tư pháp, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định 2339 bãi bỏ toàn bộ Quyết định 22/2013 về dạy thêm, học thêm trên địa bàn thành phố.
Liên quan vụ án dạy thêm ở Trường THCS Ba Đình
Việc Bộ Tư pháp kết luận các văn bản trên trái pháp luật thu hút sự chú ý bởi đây là căn cứ được sử dụng trong vụ án dạy thêm tại Trường THCS Ba Đình.
Theo cáo trạng, bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, bị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và bị tòa sơ thẩm tuyên phạt 3 năm tù.
Cơ quan tố tụng cho rằng bà Bình đã chỉ đạo thu tiền dạy thêm vượt “mức trần” quy định tại Quyết định 22 và Hướng dẫn 5898, gây thiệt hại hơn 1 tỷ đồng cho phụ huynh học sinh.
Trao đổi với phóng viên, luật sư Phùng Thị Huyền cho rằng việc Bộ Tư pháp kết luận hai văn bản trên trái pháp luật có thể làm thay đổi đáng kể diễn biến vụ án ở giai đoạn phúc thẩm.
Theo luật sư Huyền, dấu hiệu bắt buộc của tội danh mà bà Bình bị truy tố là phải có hành vi “làm trái công vụ”, tức làm trái quy định pháp luật. Tuy nhiên, khi chính các quy định được dùng để xác định sai phạm đã bị kết luận trái luật và bị bãi bỏ, căn cứ pháp lý của bản án sơ thẩm sẽ bị ảnh hưởng.
Luật sư cho rằng trong trường hợp này cần áp dụng Thông tư 17/2012 của Bộ GD&ĐT - văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn theo đó mức thu học thêm là do phụ huynh và nhà trường thỏa thuận.
“Việc sử dụng các văn bản trái pháp luật để định tội và xác định thiệt hại có thể dẫn tới sai lầm nghiêm trọng trong áp dụng pháp luật”, luật sư Huyền nêu quan điểm.
