Từ lâu, các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa đã tìm cách yêu cầu cử tri cung cấp tài liệu chứng minh quốc tịch khi đăng ký bầu cử. Tuy nhiên, một phán quyết của Tòa án Tối cao trước đây đã buộc các bang phải chấp nhận mẫu đơn đăng ký cử tri liên bang do Ủy ban Hỗ trợ Bầu cử Mỹ (EAC) ban hành, vốn không yêu cầu bằng chứng quốc tịch.
Tuy nhiên, sắc lệnh của ông Trump chỉ đạo EAC sửa đổi mẫu đơn, bổ sung yêu cầu cung cấp tài liệu chứng minh quốc tịch. Đồng thời, các bang không tuân thủ quy định này có thể bị cắt ngân sách bầu cử liên bang.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Nhà Trắng
Chủ tịch EAC Donald Palmer cho biết cơ quan này đang xem xét sắc lệnh của Tổng thống và sẽ xác định các bước thực hiện tiếp theo để tăng cường tính minh bạch và an toàn cho các cuộc bầu cử.
Bên cạnh việc điều chỉnh quy trình đăng ký, sắc lệnh của ông Trump còn giao nhiệm vụ cho Bộ An ninh Nội địa (DHS) phối hợp với Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) để rà soát danh sách cử tri và xác định người nước ngoài có thể đã đăng ký bầu cử. Danh sách này sau đó sẽ được chuyển cho các quan chức bang và địa phương để xử lý.
Sắc lệnh này được xem là một bước tiến lớn trong nỗ lực của Đảng Cộng hòa nhằm cải tổ hệ thống bầu cử, dựa trên những cáo buộc gian lận bầu cử trong cuộc bầu cử năm 2020—dù không có bằng chứng xác thực.
Dù nhiều bên tranh cãi, những nhóm bảo thủ như Quỹ Di sản (Heritage Foundation) lại hoan nghênh sắc lệnh này. Hans von Spakovsky, người đứng đầu Sáng kiến Cải cách Luật Bầu cử của tổ chức này, nhận định: "Cuối cùng, Tổng thống Trump cũng thực hiện các biện pháp cần thiết để giúp các bang bảo vệ tính minh bạch của bầu cử, thay vì để chính quyền liên bang cản trở những nỗ lực này".
Bên cạnh yêu cầu về quốc tịch, sắc lệnh của ông Trump cũng chỉ đạo Bộ Tư pháp thực hiện các biện pháp cưỡng chế đối với những bang chấp nhận phiếu bầu qua thư đến sau ngày bầu cử. Hiện có khoảng 20 bang, bao gồm các bang chiến địa quan trọng, vẫn cho phép nhận phiếu bầu qua thư trễ nếu có dấu bưu điện trước ngày bầu cử.
Đảng Cộng hòa từng nhiều lần đệ đơn kiện để hạn chế hình thức này trong cuộc bầu cử năm 2024, nhưng chưa thành công. Giờ đây, ông Trump đang sử dụng quyền hành pháp để thực hiện điều đó, điều này có thể dẫn đến các cuộc chiến pháp lý gay gắt trong thời gian tới.
Cao Phong (theo Fox, CNN, WH)
