Liên minh Châu Âu (EU) chuẩn bị tăng mạnh thuế nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng từ Nga và Belarus, đặc biệt chú trọng vào phân bón nitơ và các sản phẩm nông nghiệp.
Các mức thuế mới dự kiến bắt đầu áp dụng từ ngày 1/7, nằm trong chiến lược của EU nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga, đồng thời củng cố an ninh lương thực và chuỗi cung ứng.
Theo kế hoạch, thuế nhập khẩu áp dụng cho một số loại phân bón nitơ sẽ được nâng dần trong vòng ba năm, từ mức 6,5% lên gần 100%. Điều này được dự báo sẽ khiến hoạt động giao thương các mặt hàng này gần như chấm dứt.
Ngoài ra, EU cũng áp thêm mức thuế 50% đối với nhiều loại nông sản như thịt, sữa, trái cây và rau quả. Những thay đổi này sẽ tác động đến khoảng 15% lượng nông sản nhập khẩu từ Nga vốn trước đây được miễn thuế, với tổng giá trị thương mại ước tính khoảng 380 triệu euro (tương đương 413 triệu USD).
Đáng chú ý, nhập khẩu phân bón từ Nga hiện chiếm tới 25% tổng lượng phân bón mà EU nhập trong năm 2023, với giá trị lên đến 1,3 tỷ euro (khoảng 1,41 tỷ USD). Con số này được xem là một điểm yếu chiến lược của khối.
Trong khi đó, quy mô nhập khẩu từ Belarus nhỏ hơn, đạt 92 triệu euro (100 triệu USD) cho nông sản và 30 triệu euro (32 triệu USD) cho phân bón trong năm vừa qua.
Ủy ban Châu Âu nhấn mạnh rằng động thái này nhằm hỗ trợ sản xuất nội địa, đồng thời đa dạng hóa chuỗi cung ứng để giảm nguy cơ bị Nga gây áp lực, vốn có thể đe dọa đến an ninh lương thực của khu vực.
Để bảo vệ nông dân EU trước khả năng giá phân bón tăng đột biến, các biện pháp bảo vệ bổ sung cũng đã được tính đến và sẵn sàng triển khai.
Dù vậy, EU đến nay vẫn thận trọng, chưa áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu thực phẩm và phân bón từ Nga và Belarus sang các nước thứ ba, do lo ngại ảnh hưởng đến nguồn cung lương thực toàn cầu.
Tuy nhiên, gói thuế mới lần này được đánh giá là bước đi quan trọng, đánh dấu sự tách rời kinh tế của EU khỏi Nga và Belarus trong những lĩnh vực hàng hóa chủ chốt.
Cùng với đó, Ủy ban Thương mại Quốc tế thuộc Nghị viện Châu Âu cũng ủng hộ việc mở rộng thuế nhập khẩu sang các mặt hàng khác từ hai quốc gia này, như đường, giấm, bột mì và thức ăn chăn nuôi - những sản phẩm trước đây chưa phải chịu thuế.
Động thái này nhằm tái cân bằng thị trường nội khối và bảo vệ các nhà sản xuất trong nước vốn đang đối mặt với không ít khó khăn.
