Điều chỉnh kích thước chữ

Đầu tư vào trái phiếu bất động sản: Lãi suất hấp dẫn nhưng đầy rẫy rủi ro

(NB&CL) Vài năm trở lại đây, thay vì “nương tựa” vào các tổ chức tín dụng, nhiều doanh nghiệp lại ồ ạt phát hành trái phiếu, nhằm huy động vốn đầu tư. Điều này đã góp phần cho sự tăng trưởng của thị trường trái phiếu. Tuy nhiên, thị trường trái phiếu đang có rất nhiều rủi ro.

Audio

Vì sao các doanh nghiệp bất động sản ồ ạt phát hành trái phiếu?

Theo báo cáo của Công ty chứng khoán SSI, trong năm 2021, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã phát hành tổng cộng 722.700 tỷ đồng, tăng 56% so với năm 2020.

Tổng lượng trái phiếu doanh nghiệp lưu hành tại thời điểm cuối năm 2021 đạt khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương tốc độ tăng trưởng bình quân 46%/năm trong giai đoạn từ 2017-2021. Theo đó, quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp đã tăng mạnh, từ 4,9% GDP (2017) lên tới 16,6% GDP (2021).

Trên thị trường, các doanh nghiệp bất động sản là nhóm phát hành nhiều nhất với 318.200 tỷ đồng, tăng 66,3%  so với năm 2020 và chiếm 44% tổng lượng phát hành năm 2021.

dau tu vao trai phieu bat dong san lai suat hap dan nhung day ray rui ro hinh 1

Kế đến là các doanh nghiệp thuộc nhóm các ngân hàng, ngành năng lượng khoáng sản, định chế tài chính phi ngân hàng, phát triển hạ tầng phát triển,...

Từ báo cáo của SSI có thể thấy rằng, bất động sản đang là nhóm ngành nghề chiếm tỷ lệ phát hành trái phiếu cao nhất thị trường. Đồng thời, bất động sản cũng là nhóm ngành có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất.

Về mặt lý thuyết, các doanh nghiệp có 3 cách để huy động vốn đầu tư, bao gồm huy động vốn từ các tổ chức tín dụng, huy động từ các nhà đầu tư chứng khoán và huy động từ kênh trái phiếu doanh nghiệp.

Hai năm trở lại đây, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã yêu cầu các tổ chức tín dụng, các ngân hàng thương mại siết chặt tín dụng đối với các ngành nghề có rủi ro cao, trong đó có bất động sản. Trong khi đó, thị trường chứng khoán trong bối cảnh đại dịch COVID-19 trồi sụt liên tục.

Vì vậy, trái phiếu doanh nghiệp chính là “phao cứu sinh” cho các doanh nghiệp bất động sản, cần huy động lượng vốn lớn để phát triển dự án.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp đầy rẫy rủi ro

Điều đặc biệt, để thu hút nhà đầu tư rót tiền vào trái phiếu, các doanh nghiệp bất động sản thường đưa ra mức lãi suất rất hấp dẫn, đa phần đều trên 10%/năm, thậm chí có doanh nghiệp đưa ra mức lãi suất lên tới 12%/năm.

Nếu so với mặt bằng lãi suất tiết kiệm của hệ thống ngân hàng hiện nay đang dao động trong khoảng 5% - 6,8%/năm, rõ ràng, đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp sẽ mang lại lợi nhuận tốt hơn cho nhà đầu tư. Đó chính là lý do vì sao thị trường trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng mạnh về cả số lượng doanh nghiệp phát hành trái phiếu, lẫn số lượng nhà đầu tư tham gia thị trường.

dau tu vao trai phieu bat dong san lai suat hap dan nhung day ray rui ro hinh 2

Tuy nhiên, một thực tế cho thấy, đang có rất nhiều rủi ro, như nhiều doanh nghiệp phát hành trái phiếu không niêm yết, không có tài sản đảm bảo. Mới đây nhất, vụ việc phát hành trái phiếu của Tân Hoàng Minh tiếp tục là một hồi chuông cảnh báo đối với các doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu.

Nhận định về việc này, ông Nguyễn Minh Cường - chuyên gia kinh tế của Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) cho rằng về tổng thể, thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Việt Nam tăng trưởng rất mạnh trong năm vừa qua.

Đây là tín hiệu tốt vì trong thị trường tài chính Việt Nam, trái phiếu doanh nghiệp trong thời gian dài chưa phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự gia tăng quá nhanh trong khi nền tảng cơ sở chưa đáp ứng kịp, điều này gây ra một số bất cập cho thị trường.

Tuy nhiên, ông Cường cho rằng, với nhà phát hành, rất nhiều doanh nghiệp đua nhau phát hành trái phiếu doanh nghiệp, kể cả những doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, thông tin về trái phiếu doanh nghiệp và tài sản bảo đảm chưa vững chắc.

Trong khi đó, với nhà đầu tư, không phải nhà đầu tư nào cũng có kinh nghiệm, còn mang tính tâm lý số đông.

“Có thể thấy ở cả 2 phía, sự sẵn sàng về thông tin, sự chủ động cũng chưa ở mức có thể bảo đảm cho sự phát triển trái phiếu doanh nghiệp bền vững. Ngoài ra, việc đánh giá tín nhiệm của doanh nghiệp phát hành trái phiếu chưa thực sự phát triển”, ông Cường nói.

Trong bối cảnh đó, ông Cường đề nghị một mặt vẫn nên khuyến khích phát triển của trái phiếu doanh nghiệp vì đây là một kênh huy động vốn trung và dài hạn rất hiệu quả.

Mặt khác cũng cần nhanh chóng xây dựng hệ thống pháp lý cũng như kỹ năng, kiến thức của cả người phát hành cũng như nhà đầu tư để có thể phát triển được thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

“Hiện nay, điều quan trọng nhất với Việt Nam là tập trung bảo đảm một thị trường trái phiếu cạnh tranh lành mạnh, cho dù là doanh nghiệp Nhà nước hay doanh nghiệp tư nhân. Bên cạnh việc cải cách doanh nghiệp Nhà nước, xu hướng tập trung vào quản lý thị trường, đặc biệt là hạn chế sự thao túng thị trường của các tập đoàn lớn cũng là điều rất quan trọng”, ông Nguyễn Minh Cường nhấn mạnh.

Trong khi đó, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, ông Andrew Jeffries cho rằng, hiện nay, thị trường trái phiếu đang có sự thiếu văn hoá về xếp hạng tín nhiệm.

“Việc các trái phiếu doanh nghiệp được xếp hạng theo mức độ rủi ro, theo sức mạnh về tài chính của cơ quan phát hành trái phiếu là rất quan trọng, đảm bảo sự minh bạch, an toàn cho thị trường”, ông nhấn mạnh.

Vì vậy, ông Andrew Jeffries cho rằng, Việt Nam nên phối hợp với các tổ chức xếp hạng tín nhiệm trong và ngoài nước để tạo ra một văn hóa xếp hạng tín nhiệm, dựa trên năng lực thực tế của doanh nghiệp.

Dư nợ tín dụng đáng báo động

Mới đây, FiinRatings cho biết, dư nợ trái phiếu của doanh nghiệp bất động sản đáo hạn vào 2 - 3 năm tới khoảng 138.000 tỷ đồng.

Điều này không chỉ tạo áp lực trả nợ lớn hơn lên các doanh nghiệp bất động sản trong bối cảnh hậu COVID-19, mà còn tác động đến rủi ro thanh khoản của các đại lý phân phối có cam kết mua lại trái phiếu, chính là các định chế tài chính như công ty chứng khoán và ngân hàng.

Áp lực trả nợ này có thể tác động đến rủi ro của thị trường cổ phiếu, do cổ phiếu được cầm cố để làm đảm bảo cho trái phiếu, hoặc được cầm cố để lấy nguồn mua trái phiếu chất lượng thấp, có vấn đề như các cơ quan quản lý đã chỉ ra.

Cũng theo số liệu của FiinRatings, dư nợ vay bằng ngoại tệ bao gồm trái phiếu của riêng các doanh nghiệp bất động sản niêm yết Việt Nam hiện ở mức khoảng 4 tỷ USD.

FiinRatings cho rằng, đây là một con số không lớn xét trên quy mô tín dụng của ngành bất động sản (hiện ở mức 7,04% tổng dư nợ tín dụng), cũng như rủi ro an toàn tài chính quốc gia.

“Nhưng những tác động từ rủi ro tín dụng bất động sản có thể làm cho mức điểm xếp hạng quốc gia của Việt Nam trên thị trường vốn quốc tế, và của tất cả các ngành còn lại có thể bị ảnh hưởng”, FiinRatings nhận định.

Điều này sẽ dẫn đến việc bị áp dụng một mức lãi suất cao hơn, làm giảm mức độ cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam trong tương quan với các doanh nghiệp FDI đang hoạt động tại Việt Nam hoặc trong hoạt động kinh doanh trên thị trường quốc tế.

Định Trần

Bình Luận
 
 
Tin mới
Trước năm học mới, nhiều giáo viên băn khoăn khi dạy môn tích hợp

(CLO) Theo chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, tại khối THCS các môn sẽ được dạy tích hợp thành các tổ hợp khoa học tự nhiên và khoa học xã hội nhằm tạo tính liên kết giữa các môn học. Thế nhưng, trước thềm năm học mới, nhiều giáo viên vẫn còn nhiều băn khoăn khi phải dạy môn tích hợp.

Bộ GDĐT trả lời cử tri về tình trạng trẻ em bị bạo hành, áp lực về học tập gia tăng

(CLO) Để ngăn chặn tình trạng trẻ em bị bạo hành và bị áp lực về học tập gia tăng, phát hiện và hỗ trợ tâm lý kịp thời cho các em học sinh, Bộ GDĐT đã, đang và sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội.

‘Hoa của quỷ’ trở thành phim Hàn đầu tiên có phiên bản Ấn Độ

(CLO) Bộ phim kinh dị ‘Flower Of Evil’ (Hoa của quỷ) đã mở ra con đường đầu tiên cho thể loại làm lại phim Hàn tại ngành công nghiệp truyền hình Bollywood.

Tổng thư ký LHQ kêu gọi đàm phán hòa bình và an toàn cho nhà máy hạt nhân ở Ukraine

(CLO) Tổng thư ký Liên Hợp Quốc cùng các tổng thống của Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine hôm thứ Năm (18/8) đã thảo luận về cách thức chấm dứt cuộc xung đột Ukraine - Nga và đảm bảo an toàn cho nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu đang bị pháo kích.

Mưa bão dữ dội ở Pháp, Ý khiến 8 người chết

(CLO) Sấm sét và gió giật dữ dội khiến ít nhất 8 người thiệt mạng hôm thứ Năm (18/8) ở Pháp và Ý, quật đổ nhiều cây cối ở Tuscany và Corsica của Pháp, đồng thời đánh vỡ cả một phần tháp chuông St. Mark nổi tiếng ở Venice.

Sẽ xử nghiêm taxi, xe công nghệ chèo kéo, làm giá ở sân bay Tân Sơn Nhất

(CLO) Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất vừa ban hành quy định về tổ chức, quản lý hoạt động khai thác vận tải hành khách bằng taxi và vận tải hành khách theo hợp đồng tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Kỷ luật hàng loạt cán bộ trong đại án bán rẻ

(CLO) Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Bình Dương vừa công bố quyết định thi hành kỷ luật đối với tổ chức, cá nhân liên quan đến vụ.đem “đất vàng” của Nhà nước bán cho tư nhân xảy ra tại Tổng công ty Sản xuất - Xuất nhập khẩu tỉnh Bình Dương (Tổng công ty 3/2).

Giá khí đốt châu Âu sẽ có thể tăng cao như thế nào?

(CLO) Gần đây, thông tin về cuộc khủng hoảng năng lượng sắp xảy ra ở Anh và khắp châu Âu càng rõ rệt. Đồng thời, dấy lên lo ngại các hoá đơn năng lượng sẽ “tăng cao” khó kiểm soát.

Giá Bitcoin hôm nay 19/8: Ngừng giảm nhưng chưa có xu hướng tăng

(CLO) Bitcoin tạm dừng giảm nhưng xu hướng vẫn không tăng và vẫn bị Ether vượt mặt với sự kiện Ethereum Merge dự kiến ​​vào tháng tới.