Ngày 14/5, tại hội nghị “Cập nhật và phổ biến thông tin các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) trong Hiệp định RCEP và Nghị định số 280 của Trung Quốc”, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, Trung Quốc là một trong những thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản quan trọng hàng đầu của Việt Nam.
Tuy nhiên, cùng với quá trình mở cửa thị trường, Trung Quốc đang ngày càng hoàn thiện hệ thống quản lý đối với thực phẩm nhập khẩu theo hướng chặt chẽ, minh bạch và đồng bộ hơn. Đáng chú ý, ngày 14/10/2025, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã ban hành Nghị định số 280 về đăng ký cơ sở sản xuất thực phẩm ở nước ngoài xuất khẩu vào Trung Quốc. Quy định này sẽ có hiệu lực từ ngày 1/6/2026, thay thế Lệnh số 248 trước đây.
Theo Nghị định số 280, danh mục thực phẩm phải đăng ký thông qua cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu gồm ngũ cốc; rau củ sấy khô; các loại hạt; trái cây sấy khô; cà phê, ca cao chưa rang; trái cây tươi; rau tươi; gia vị có nguồn gốc thực vật; các loại trà (hoa cúc,…); dược liệu thực vật làm thực phẩm; các sản phẩm theo truyền thống sử dụng làm thực phẩm; các sản phẩm có nguồn gốc từ thực vật làm thực phẩm.
Theo Thứ trưởng Võ Văn Hưng, đây là thay đổi quan trọng trong phương thức quản lý thực phẩm nhập khẩu của Trung Quốc, tác động trực tiếp đến cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã cũng như các cơ sở sản xuất, chế biến của Việt Nam đang hoặc sẽ xuất khẩu sang thị trường này.
Ngoài Nghị định số 280, nhiều quy định mới liên quan đến đăng ký cơ sở sản xuất, kiểm soát an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, ghi nhãn, bao gói và truy xuất nguồn gốc cũng được phía Trung Quốc cập nhật thông qua Thông báo số 219 ngày 7/11/2025 và Thông báo số 27 ngày 18/3/2026.
“Nếu không chủ động nắm bắt quy định, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, điều kiện sản xuất, chế biến và hệ thống kiểm soát chất lượng theo yêu cầu mới, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong duy trì thị trường, thậm chí phát sinh nguy cơ gián đoạn xuất khẩu”, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cảnh báo.
Trước tình hình trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định nâng cao năng lực thực thi SPS là nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới chuyển từ tư duy đáp ứng yêu cầu thị trường sang chủ động xây dựng năng lực cạnh tranh bằng tiêu chuẩn, chất lượng và tính minh bạch.
Thứ trưởng Võ Văn Hưng đề nghị các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp chủ động rà soát toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến và xuất khẩu; tăng cường kiểm soát chất lượng, chuẩn hóa hồ sơ, mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, các đơn vị cần thường xuyên cập nhật quy định SPS của các thị trường nhập khẩu nhằm nâng cao khả năng thích ứng và duy trì ổn định hoạt động xuất khẩu.
