Trong bài phát biểu phát sóng trên truyền hình quốc gia hôm 16/10, lãnh đạo Tập đoàn năng lượng Gazprom cho rằng kế hoạch áp giá trần đối với khí đốt xuất khẩu Nga sẽ khiến nguồn cung bị gián đoạn, ngoài ra, việc đơn phương đưa ra quyết định như vậy tất nhiên là vi phạm các hợp đồng hiện có.
Logo của Gazprom trong diễn đàn khí đốt quốc tế Saint Petersburg ở Saint Petersburg, Nga vào ngày 15/9/2022. Ảnh: REUTERS/Anton Vaganov.
Vào ngày 25/9, một nhóm gồm 15 quốc gia đã kêu gọi Ủy ban Châu Âu đưa ra mức trần giá đối với tất cả các mặt hàng khí đốt nhập khẩu của Nga. Tuy nhiên, Đức, Đan Mạch và Hà Lan phản đối sáng kiến này, cho rằng sẽ gây tổn hại cho các nỗ lực” ghìm cương” khủng hoảng năng lượng của châu Âu. Trong khi đó, chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh sự cần thiết của giới hạn giá chỉ đối với khí đốt của Nga.
Xung đột ở Ukraine đã khiến các khách hàng của Liên minh châu Âu giảm mua năng lượng của Nga trong khi G7 và EU đang cố gắng áp đặt giới hạn giá đối với dầu và khí đốt của Nga.
Vào hồi tháng trước, Tổng thống Nga đã phát đi thông điệp rằng nếu kiên định áp trần giá khí đốt của Nga, phương Tây sẽ bị "đóng băng" nguồn cung năng lượng như đuôi sói trong câu chuyện cổ tích nổi tiếng của Nga.
Việc cắt giảm nguồn cung từ Nga, nước xuất khẩu dầu lớn thứ hai thế giới sau Ả Rập Xê Út - nước xuất khẩu khí đốt tự nhiên hàng đầu thế giới chắc chắn sẽ làm chao đảo thị trường năng lượng toàn cầu, khiến nền kinh tế thế giới đối mặt với giá năng lượng thậm chí còn cao hơn.
Về mặt vĩ mô, giá năng lượng tăng cao là yếu tố quan trọng nhất khiến lạm phát tại nhiều quốc gia châu Âu hiện đang ở mức cao nhất trong 3 - 4 thập kỷ qua. Như tại Anh, dự kiến lạm phát vào tháng 10/2022 sẽ lên tới 13%, trong khi tại khu vực đồng tiền chung châu Âu (eurozone), con số này đã dao động quanh mức 10%.
Đối với các hộ gia đình châu Âu, khủng hoảng năng lượng đã là thực tế quá rõ nét, phản ánh qua hoá đơn điện, lạm phát hàng hoá tăng phi mã, đồng thời phải thực hiện một loạt các biện pháp khẩn cấp để tiết kiệm năng lượng như hạn chế sưởi ấm, hạn chế tiêu dùng điện. Hóa đơn tiền điện tăng cao, chi phí sinh hoạt tăng phi mã và một mùa đông phải lựa chọn giữa “ăn uống hoặc sưởi ấm” đang là thực tế mà người dân châu Âu phải trải qua.
Trong khi đó, nếu giá năng lượng tiếp tục tăng “vùn vụt” sẽ có rất nhiều công ty châu Âu đã, đang và sẽ phải cắt giảm sản xuất, thậm chí là đóng cửa nhà máy vì càng hoạt động sẽ càng thua lỗ. Mức giá năng lượng đó cũng khiến các công ty châu Âu suy giảm khả năng cạnh tranh với các đối thủ khác. Hậu quả trước mắt là sản xuất sụt giảm, đình trệ, thất nghiệp gia tăng còn về lâu dài thì sẽ là việc đánh mất khả năng cạnh tranh, thậm chí là phá sản.
Tại nhiều nền kinh tế lớn trên khắp Liên minh châu Âu đều “chạy đua” để lấp đầy các kho dự trữ năng lượng bất chấp nguồn cung nào và giá thành ra sao, tất cả động thái đó đều được thực hiện nhằm mục đích giữ cho “một mùa đông ấm áp”.
Lê Na (Theo TASS, Reuter)
