Vào cuối năm 2024, Kiev đã quyết định chấm dứt hợp đồng vận chuyển khí đốt kéo dài 5 năm với gã khổng lồ năng lượng Gazprom của Nga, cắt đứt nguồn cung cấp khí đốt qua đường ống của Nga tới Hungary, Romania, Ba Lan, Slovakia, Áo, Ý và Moldova.
Hơn nữa, Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky đã tuyên bố việc chấm dứt hợp đồng là nhằm mục đích xóa bỏ doanh thu năng lượng của Moscow. Tuy nhiên, Slovakia và Hungary đã cáo buộc ông cố tình gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng để đạt được lợi ích chính trị.
Giá khí đốt tăng vọt sau khi Ukraine gần đây từ chối gia hạn thỏa thuận vận chuyển khí đốt có thời hạn 5 năm với Moscow. Ảnh: RT.
Hợp đồng chuẩn tháng trước tại trung tâm khí đốt TTF của Hà Lan đã tăng hơn 4% vào thứ Sáu (31/1), vượt qua mức 590 USD cho 1.000 m3, hoặc 53,62 euro cho mỗi megawatt giờ, kéo dài đợt tăng giá của những ngày trước đó.
Dữ liệu cho thấy mức dự trữ khí đốt của EU đã giảm xuống còn khoảng 55%, thấp hơn đáng kể so với mức 72% được ghi nhận cùng kỳ năm ngoái và thấp hơn mức trung bình 5 năm là 62%.
Các nhà phân tích dự đoán nhu cầu sưởi ấm sẽ tiếp tục tăng trong bối cảnh dự báo nhiệt độ sẽ tiếp tục giảm trong những ngày tới.
EU đã phải đối mặt với tình trạng giảm mạnh lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga, vốn trước đây chiếm 40% tổng nguồn cung của khối, do các lệnh trừng phạt liên quan đến Ukraine và vụ phá hoại đường ống Nord Stream năm 2022.
Để bù đắp, khối này đã tăng cường phụ thuộc vào việc nhập khẩu Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đắt tiền hơn từ Hoa Kỳ và Na Uy, đẩy chi phí năng lượng chung lên cao. Các sự cố ngừng hoạt động gần đây tại các mỏ Gullfaks, Troll và Asgard của Na Uy đã hạn chế thêm nguồn cung năng lượng cho lục địa Châu Âu.
Bất chấp những nỗ lực liên tục nhằm giảm sự phụ thuộc vào năng lượng của Nga, các quốc gia thành viên EU vẫn nhập khẩu khối lượng LNG kỷ lục của Nga. Trong nửa đầu năm 2024, Nga nổi lên là nhà cung cấp LNG lớn thứ hai của EU, chỉ sau Hoa Kỳ, theo dữ liệu từ Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump trước đây đã thúc giục Brussels mua thêm LNG của Hoa Kỳ, đe dọa sẽ áp thuế nếu họ không tuân thủ.
EU sẽ ngày càng phụ thuộc vào LNG trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, vì mức hiện tại là "không đủ" để thị trường châu Âu "cân bằng và xây dựng lại hàng tồn kho cho mùa đông tới", các nhà phân tích tại DNB Markets đã cảnh báo, theo The MarketWatch.
Các quan chức EU hiện đang thảo luận về khả năng nối lại hoạt động nhập khẩu khí đốt của Nga như một phần của thỏa thuận tiềm năng giải quyết xung đột Ukraine, tờ Financial Times đưa tin trong tuần này.
Tuy nhiên, vẫn còn cảnh giác rằng động thái như vậy có thể làm suy yếu những nỗ lực đang diễn ra nhằm đa dạng hóa các nguồn năng lượng và giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp của Nga. Moscow cũng đã bày tỏ sự hoài nghi về tính khả thi của kế hoạch được báo cáo.
Khánh An (Theo RT)
