Giải bài toán nguồn lực cho kỷ nguyên AI

Nhân lực làm chủ công nghệ AI - nhiều thách thức

Sự xuất hiện của AI đã khiến cho những nhà báo vừa khấp khởi mừng vừa chộn rộn lo. AI không chỉ hỗ trợ trong việc tự động hóa quy trình sản xuất nội dung mà còn đóng góp vào việc phân tích dữ liệu, cải thiện chất lượng nội dung và nâng cao trải nghiệm của người dùng.

Như nhận định của Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh: “Các công nghệ AI nếu được ứng dụng và triển khai sớm để tranh thủ tối đa sức mạnh, có thể tác động tích cực giúp các cơ quan báo chí phát triển bền vững”. Nhưng AI cũng vừa là thách thức lớn, từ quản trị sản xuất nội dung đến đạo đức báo chí và các yếu tố pháp lý. Và ở góc độ đào tạo nguồn lực, chính sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI đã đặt ra nhiều sức ép đối với công tác đào tạo và bồi dưỡng báo chí.

Nhà báo Võ Hùng Thuật - Giám đốc Trung tâm truyền thông Báo Tuổi Trẻ cho rằng, ngành báo chí và mô hình hoạt động đã và đang thay đổi sâu sắc. Nhưng hoạt động đào tạo báo chí hiện nay vẫn đang đi theo hướng tiếp cận rèn luyện nghiệp vụ. Chương trình đào tạo tập trung nhiều vào các khối kiến thức truyền thống… Chưa kể nhiều trường đại học vẫn sử dụng giáo trình cũ, không phản ánh được thực tế của ngành báo chí hiện đại.

Một số trường quá nghiêng về sử dụng giảng viên chủ yếu có kinh nghiệm nghiên cứu, dẫn đến việc giảng dạy thiếu tính thực tiễn hoặc ngược lại quá thiên về giảng viên chỉ có kinh nghiệm thực tiễn, thiếu kiến thức tổng quát. Những môn học về lập trình, phân tích dữ liệu gần như trống vắng. Vì vậy, sinh viên báo chí thường thiếu kiến thức cơ bản về công nghệ, hạn chế khả năng làm việc với các công cụ báo chí số hiện đại. Đặc biệt là AI đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc thu thập, xử lý và tạo nội dung báo chí, nhưng chưa được đưa vào chương trình đào tạo một cách bài bản.

giai bai toan nguon luc cho ky nguyen ai hinh 1

Toàn cảnh Hội thảo do ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam chủ trì. Ảnh: Sơn Hải

Cũng đồng quan điểm này, nhà báo Nguyễn Phú Huân - BTV Đài Tiếng nói Việt Nam chia sẻ, thực tế hiện nay, các cơ sở đào tạo báo chí còn chưa làm chủ được công nghệ AI và chưa xây dựng được đội ngũ nhà báo đa năng, dẫn đến sự thiếu hụt kỹ năng và kiến thức cần thiết trong thời đại số. Và khi mà AI trở thành một phần không thể thiếu của báo chí, vấn đề đào tạo phóng viên trong tình hình mới đang trở nên cấp thiết nếu không muốn vị thế của báo chí vốn tồn tại hàng trăm năm qua trở nên lung lay và nguy cơ mất việc đe dọa từng nhà báo…

Bên cạnh thách thức ở các cơ sở đào tạo thì theo nhà báo Phú Huân nêu thực tế là quá trình đào tạo bồi dưỡng cho phóng viên qua các khoá tập huấn ngắn hạn cũng gặp không ít khó khăn. Ông cho rằng, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí thuộc Hội Nhà báo Việt Nam, hoặc một số cơ quan báo chí, kể cả những cơ quan báo chí địa phương đã rất chú trọng, chủ động tổ chức các khoá tập huấn cho phóng viên, biên tập viên về việc ứng dụng AI trong hoạt động báo chí.

Đơn cử như Hội Nhà báo tỉnh Lâm Đồng, theo kế hoạch năm 2024, Hội này đăng ký với Trung tâm sẽ tổ chức khoảng 4 lớp tập huấn bồi dưỡng, trong đó nội dung chính là tiếp tục ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hoạt động tác nghiệp. Dù vậy, thực tiễn cho thấy hoạt động đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí từ nhiệm vụ công tác Hội đang diễn ra một cách nhỏ lẻ. Hiện có gần 25 nghìn phóng viên đã được cấp thẻ, chưa kể những người đang làm báo mà chưa được cấp thẻ, trong khi mỗi lớp chỉ có khoảng 2 -3 học viên. Đó là chưa kể, AI là một vấn đề mới với rất nhiều kỹ năng cần trang bị, trong khi thời gian cho những khoá tập huấn về chủ đề này thường ngắn ngày chỉ từ 3 đến 4 buổi tập huấn trong 2 ngày.

Bên cạnh đó, chất lượng của đội ngũ giảng viên phục vụ cho các lớp tập huấn cũng chưa thật sự đồng đều về năng lực chuyên môn, kinh nghiệm truyền đạt, tính khoa học và thực tiễn trong các bài giảng. Điều này cho thấy việc đào tạo bồi dưỡng phóng viên trong công tác này vẫn còn ở bước đầu, cần được tiếp tục quan tâm, điều chỉnh và hoàn thiện.

Lời giải nào cho đào tạo nguồn nhân lực phù hợp

Trao đổi về giải pháp, các nhà báo đều cho rằng, bài toán đẩy mạnh chất lượng nguồn lực là rất quan trọng. Chính vì vậy, nhà báo Võ Hùng Thuật nhấn mạnh đến yêu cầu: “Phải thay đổi ngay nội dung và phương pháp đào tạo để trong tương lai gần, những người làm báo cần phải được trang bị những kỹ năng cần thiết. Đầu tiên và quan trọng nhất là kỹ năng sáng tạo nội dung. Người làm báo cần nắm rõ những nguyên tắc nội dung để sáng tạo tác phẩm, sản phẩm phù hợp với từng kênh truyền tải khác nhau. Nhà báo cần khả năng tạo ra những nội dung độc đáo, có giá trị và khác biệt so với nội dung do AI tạo ra. Tiếp đó là kỹ năng số, kỹ năng tư duy phê phán, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng kinh doanh”.

Nhà báo Nguyễn Thanh Tùng - Trưởng ban Truyền thông Báo Người Lao Động (TP.HCM) - Giảng viên thỉnh giảng Khoa Báo chí - Truyền thông - Trường Đại học Khoa học xã hội & Nhân văn TP. Hồ Chí Minh cho rằng với thực tiễn toà soạn đã đưa ra lời giải cho việc đào tạo nguồn nhân lực phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Ông Thanh Tùng đề xuất, các Trường, các Trung tâm đào tạo báo chí cần xây dựng, cập nhật các nội dung mới trong giảng dạy cho người học về ứng dụng công nghệ AI trong báo chí.

giai bai toan nguon luc cho ky nguyen ai hinh 2

Nhà báo Nguyễn Thanh Tùng - Trưởng Ban Truyền thông Báo Người Lao Động trao đổi tại Hội thảo. Ảnh: Sơn Hải

Cụ thể: Tăng cường các nội dung mới về đạo đức báo chí và các chuẩn mực khi làm việc với công nghệ Trí tuệ nhân tạo AI. Tức là cần có những nội dung cập nhật làm cho người học hiểu rõ sự cần thiết phải tuân thủ các quy tắc đạo đức khi khai thác và sử dụng công nghệ Trí tuệ nhân tạo AI, đồng thời nắm được những nguyên tắc, cách thức vận dụng chúng một cách linh hoạt trước những tình huống cụ thể có thể nảy sinh trong thực tế. Bên cạnh đó, cũng cần trang bị mới hoặc cập nhật các kiến thức chuyên môn về ứng dụng Trí tuệ nhân tạo như: hệ thống báo chí hội tụ SMAC, thuật toán và ứng dụng thuật toán trong báo chí truyền thông, công nghệ Bigdata, công nghệ trí tuệ nhân tạo, công nghệ phân tích dữ liệu, công nghệ thực tế ảo, thực tế ảo tăng cường...

Đồng thời, phối hợp với các đơn vị báo chí, các công ty truyền thông hướng dẫn thực tập, tăng cường các bài tập thực hành cho sinh viên để tạo các sản phẩm báo chí ứng dụng AI một cách cụ thể như: Áp dụng nguyên lý hoạt động của trí tuệ nhân tạo tạo sinh và kỹ thuật tạo lời nhắc (prompt engineering) để khai thác hiệu quả các công cụ AI nâng cao hiệu ứng hình ảnh và video; sử dụng AI tạo ra các bản tin bằng văn bản, podcast; sử dụng AI và các công cụ hỗ trợ để tạo ra các video/clip ngắn từ hiện trường; sử dụng AI để tổng hợp, phân tích dữ liệu tạo thành chuỗi sự kiện để tạo các bản tin infographic, các biểu đồ…

Song song đó, ông Tùng cũng cho rằng, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí của Hội Nhà báo Việt Nam và các đơn vị có chức năng khác cần tiếp tục xây dựng và triển khai các khóa học, chương trình đào tạo ngắn hạn theo hướng cập nhật những công nghệ mới thiết thực, cụ thể để bồi dưỡng, nâng cao năng lực về ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong sản xuất báo chí cho đội ngũ phóng viên các cơ quan báo chí, nhất là các báo, đài địa phương vốn ít điều kiện hơn các Trung tâm lớn trong tiếp cận AI.

Có thể nói, những đề xuất trong công tác đào tạo về Al luôn cần có sự phối hợp giữa sự chỉ đạo của các cơ quan chức năng của Nhà nước, của Hội Nhà báo Việt Nam; sự phối hợp, gắn kết chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo báo chí, các nhà trường và nhà tuyển dụng là các cơ quan báo chí- truyền thông. Đó là một bài toán khó và cần cả một lộ trình dài với nhiều việc phải làm. Song trước mắt, việc tăng cường, đổi mới nội dung đào tạo là cần thiết cho những người làm báo nếu muốn sử dụng trí tuệ nhân tạo để phục vụ cho công việc của mình trong tương lai, giúp họ chủ động, nhanh chóng cập nhật các công nghệ mới trong hoạt động tác nghiệp…

Sông Mây

Xem thêm

Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng 2026: Hội Nhà báo Hưng Yên giành cú đúp Huy chương Vàng môn cờ tướng

Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng 2026: Hội Nhà báo Hưng Yên giành cú đúp Huy chương Vàng môn cờ tướng

(CLO) Tại Hội khỏe Hội Nhà báo TP Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026, môn cờ tướng đã khép lại với những màn tranh tài sôi nổi, xác định các vận động viên xuất sắc ở hai nhóm tuổi 18-40 và 41-60. Đáng chú ý, Hội Nhà báo Hưng Yên thể hiện ưu thế khi giành Huy chương Vàng ở cả hai bảng đấu.

Khai mạc Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026

Khai mạc Hội khỏe Hội Nhà báo Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026

(CLO) Sáng 16/11, Hội khỏe Hội Nhà báo thành phố Hà Nội mở rộng lần thứ 31 năm 2026 chính thức khai mạc tại Nhà thi đấu Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Xuân Đỉnh (Hà Nội), với sự tham gia của gần 500 lượt vận động viên thuộc 23 đoàn báo chí, Hội Nhà báo.

Xã hội hóa hoạt động Hội: Huy động nguồn lực để không gián đoạn hoạt động

Xã hội hóa hoạt động Hội: Huy động nguồn lực để không gián đoạn hoạt động

(NB&CL) Trong khi kinh phí dành cho hoạt động Hội Nhà báo địa phương còn hạn hẹp, nhu cầu bồi dưỡng nghiệp vụ, hỗ trợ hội viên sáng tạo tác phẩm ngày càng đặt ra rõ hơn. Tại Thái Nguyên, việc huy động nguồn lực xã hội hóa để tổ chức các chuyến đi thực tế đang mở ra một cách làm đáng chú ý: đưa nhà báo đến gần hơn với đời sống cơ sở, đồng thời tạo thêm chất liệu cho hoạt động sáng tạo báo chí.

Xây dựng tổ chức Hội có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ

Xây dựng tổ chức Hội có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ

(NB&CL) Sau hợp nhất ba Hội Nhà báo, thách thức của Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ không chỉ là tập hợp 556 hội viên, mà còn phải tạo sự gắn kết và phát huy vai trò của người làm báo. Với phương châm “hội viên cần gì, Hội nghiên cứu đáp ứng nội dung đó”, Hội hướng tới xây dựng một tổ chức có sức sống từ cơ sở, nơi mỗi hội viên được đồng hành, hỗ trợ và gắn bó.

Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình: Đưa đạo đức nghề báo từ quy định vào thực tiễn

Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình: Đưa đạo đức nghề báo từ quy định vào thực tiễn

(NB&CL) Sự biến đổi của môi trường truyền thông đặt ra yêu cầu ngày càng cao về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm báo. Tại Ninh Bình, Hội Nhà báo tỉnh triển khai nhiều giải pháp từ giáo dục, bồi dưỡng đến kiểm tra, giám sát và xây dựng môi trường văn hóa báo chí, hướng tới việc đưa các chuẩn mực nghề nghiệp trở thành yêu cầu thực chất trong hoạt động của mỗi hội viên.

Báo chí Quảng Ninh đưa kỹ năng sản xuất video ngắn vào tiêu chí đánh giá người làm báo

Báo chí Quảng Ninh đưa kỹ năng sản xuất video ngắn vào tiêu chí đánh giá người làm báo

(CLO) Lớp tập huấn “Kỹ năng sản xuất video ngắn trên mạng xã hội” do Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh phối hợp với Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức đã giúp học viên thực hành quy trình sản xuất video ngắn, từ xây dựng kịch bản đến quay, dựng và hoàn thiện sản phẩm. Đây cũng là cơ sở để Báo và Phát thanh, Truyền hình Quảng Ninh thúc đẩy phát triển nội dung số, đưa sản phẩm báo chí số vào tiêu chí đánh giá người làm báo.

Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I: Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, nhân văn, bứt phá trong kỷ nguyên số

Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I: Đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, nhân văn, bứt phá trong kỷ nguyên số

(CLO) Đại hội đại biểu Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, mở ra chặng đường phát triển mới với yêu cầu xây dựng đội ngũ người làm báo bản lĩnh, chuyên nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát huy vai trò báo chí trong đồng hành cùng sự phát triển của địa phương.

Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan thăm và làm việc

Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan thăm và làm việc

(CLO) Chiều 26/10, tại Hà Nội, Hội Nhà báo Việt Nam đón đoàn đại biểu Hội Nhà báo Thái Lan gồm 7 thành viên, do bà Norrinee Ruangnoo, Chủ tịch Liên đoàn Báo chí Thái Lan (CTJ), Chủ tịch Hội Nhà báo Thái Lan (TJA), Phó Thư ký tòa soạn Báo Matichon, Trưởng đoàn đại biểu thăm và làm việc tại Việt Nam từ ngày 26 đến 30/10/2026.

Hội Nhà báo cần mở rộng môi trường thực hành, kết nối và phát triển đội ngũ trẻ

Hội Nhà báo cần mở rộng môi trường thực hành, kết nối và phát triển đội ngũ trẻ

(NB&CL) Trước sức ép chuyển đổi mô hình tòa soạn, trí tuệ nhân tạo và phương thức sản xuất nội dung mới, nhà báo Nguyễn Hoàng Nguyên, Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, cho rằng đầu tư xây dựng đội ngũ nhà báo trẻ chất lượng là nhiệm vụ hàng đầu. Từ thực tiễn đào tạo tại Tuổi Trẻ, ông kiến nghị Hội Nhà báo TP. HCM tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ số, mở rộng môi trường thực hành và xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển đội ngũ kế cận.

Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

Phát động viết bài cho sách kỷ niệm 81 năm Báo Công Thương

(CLO) Ngày 20/10, Báo Công Thương ban hành kế hoạch phát động viết bài cho cuốn sách “Chở tin trên con tàu Công Thương”, nhằm lưu giữ những kỷ niệm, câu chuyện nghề nghiệp của các thế hệ người làm báo, đồng thời bồi đắp niềm tự hào và trách nhiệm với truyền thống 81 năm của tờ báo.

Khai trương giao diện mới của Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia 2026

Khai trương giao diện mới của Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia 2026

Ngày 16/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10, Báo Nhân Dân phối hợp Bộ Công thương và đối tác VCCorp chính thức ra mắt giao diện mới Chuyên trang Thương hiệu Quốc gia Việt Nam trên Báo Nhân Dân tại địa chỉ https://thuonghieuquocgia.nhandan.vn.

Những dấu ấn cuộc đời người cộng sản Trần Trọng Tân trên màn ảnh

Những dấu ấn cuộc đời người cộng sản Trần Trọng Tân trên màn ảnh

(CLO) Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh người chiến sĩ cách mạng Trần Trọng Tân (15/10/1926-15/10/2026), Hãng phim Truyền hình TP.HCM (TFS), Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM thực hiện bộ phim tài liệu “Đồng chí Trần Trọng Tân - Giữ trọn lòng son”, do Huỳnh Ngọc Thảo biên kịch và đạo diễn.

Quang cảnh trang trọng tại Đại hội đại biểu Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh: Sơn Hải.

Bản lĩnh người làm báo Đất Mỏ trong kỷ nguyên số

(CLO) Thành công rực rỡ và bế mạc vào chiều 16/10, Đại hội đại biểu Hội Nhà báo thành phố Quảng Ninh lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của đội ngũ những người làm báo hướng tới xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại.

Cỡ chữ bài viết: