Quốc hội Đức mới đã chính thức hoạt động vào 25/3, trong bối cảnh nước này đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế và ngoại giao nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Các cuộc đàm phán liên minh giữa SPD và CDU vẫn tiếp tục. Các nhà lập pháp đã đề cử Julia Klöckner của CDU làm Chủ tịch Hạ viện Đức.
Đáng chú ý, số lượng nghị sĩ cực hữu trong quốc hội lần này đạt mức cao kỷ lục kể từ năm 1945. Đảng Sự thay thế vì nước Đức (AfD) giành vị trí thứ hai trong cuộc bầu cử ngày 23/2, đánh dấu kết quả tốt nhất của một đảng cực hữu kể từ sau Thế chiến II. Sự trỗi dậy của AfD được thúc đẩy bởi nền kinh tế trì trệ kéo dài nhiều năm. Khi Hạ viện Đức nhiệm kỳ mới khai mạc, AfD đã tăng gấp đôi số ghế lên 152.
Quang cảnh cuộc họp đầu tiên của Hạ viện Đức. Ảnh: Bundestag
AfD, từ một đảng kinh tế tự do chống đồng euro khi thành lập năm 2013, đã chuyển hướng mạnh mẽ sang chủ nghĩa dân tộc cực hữu, phản đối nhập cư Hồi giáo, kêu gọi giải thể Liên minh châu Âu và không ủng hộ viện trợ cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Đảng này cũng thu hút một số thành viên có nền tảng quân sự, cùng những người từng thuộc các tổ chức cực hữu khác.
Trong khi đó, tình hình kinh tế bất ổn – Đức đã suy thoái hai năm liên tiếp – cùng lo ngại về nguy cơ chiến tranh và việc ông Donald Trump vừa trở lại Nhà Trắng cũng tạo điều kiện cho các đảng ngoài lề trỗi dậy. Đảng Cánh tả, kế thừa từ Đảng Cộng sản Đông Đức, cũng đạt kết quả tốt nhất trong nhiều năm qua.
Số ghế của các đảng tại Hạ viện Đức. Ảnh: Bundestag
Dù AfD chưa đủ số ghế để thành lập các ủy ban điều tra quốc hội, họ vẫn có cơ hội tác động đến các cuộc tranh luận chính trị. Việc ông Friedrich Merz – lãnh đạo đảng bảo thủ CDU – phải thỏa hiệp với các đảng khác để thông qua gói cứu trợ kinh tế đã cho thấy tầm ảnh hưởng của AfD.
Với 24% số ghế trong Hạ viện gồm 630 thành viên, AfD có đủ không gian để định hình bầu không khí chính trị. Rào cản chống hợp tác với phe cực hữu đang dần lung lay, thể hiện qua một phán quyết gần đây của tòa án, buộc đội bóng đá quốc hội phải chấp nhận thành viên từ AfD. Một số chính trị gia cũng đang thay đổi cách tiếp cận, thay vì tẩy chay hoàn toàn đảng này.
"Tôi có bất đồng chính trị với họ, nhưng không phải vấn đề cá nhân", Ferat Kocak – người đầu tiên đại diện cho phe cánh tả giành ghế tại Tây Đức cũ – phát biểu. "Hôm trước, tôi đi chung thang máy với một nghị sĩ AfD và chào anh ta bằng câu 'Salam alaykum' (câu chào trong tiếng Ả Rập, nghĩa là mong bạn được bình an)".
Ngọc Ánh (theo DW, Reuters)
