Hamas là ai và tại sao họ tấn công Israel?

Phòng trào Hamas là gì?

Hamas là từ viết tắt tiếng Ả Rập của Phong trào Kháng chiến Hồi giáo (Ḥarakah al-Muqāwamah al-ʾIslāmiyyah). Đây là một tổ chức chính trị dân tộc chủ nghĩa của người Palestine theo trào lưu chính thống Hồi giáo dòng Sunni.

hamas la ai va tai sao ho tan cong israel hinh 1

Các chiến binh Hamas tại Dải Gaza. Ảnh: Al-Arabiya

Hamas được thành lập dựa trên ba trụ cột: tôn giáo, từ thiện và cuộc chiến chống lại Israel. Tổ chức này ra đời vào năm 1987 bởi Sheik Ahmed Yassin, người hoạt động trong Tổ chức Anh em Hồi giáo, ở cuộc nổi dậy đầu tiên của người Palestine chống lại sự kiểm soát quân sự của Israel tại Bờ Tây và Dải Gaza.

Kể từ đó đến nay, Hamas đã chịu trách nhiệm về nhiều cuộc tấn công liều chết nhằm vào thường dân Israel cũng như bắt cóc và giết binh lính Israel. Mỹ nằm trong số các quốc gia coi Hamas là một nhóm khủng bố.

Không giống như Tổ chức Giải phóng Palestine (Fatah hay trước đây được biết đến với cái tên PLO với cố Chủ tịch nổi tiếng Yasser Arafat), Hamas không công nhận quyền tồn tại như một nhà nước của Israel và đã kêu gọi trục xuất tất cả người Do Thái khỏi khu vực. Tổ chức này ủng hộ quan điểm không khoan nhượng trong việc thành lập một nhà nước Palestine dựa trên chủ nghĩa Hồi giáo chính thống trải dài từ phía đông Địa Trung Hải đến sông Jordan.

Trong nhiều năm, tổ chức này đã có mối quan hệ gây tranh cãi với đảng đối thủ chính trị tại Palestine là Fatah, do Mahmoud Abbas lãnh đạo. Một năm sau khi Israel rút quân khỏi Gaza vào năm 2005, Hamas đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử lập pháp của người Palestine, đánh bại Fatah. Năm 2007, sau cuộc giao tranh phe phái ở Gaza, Hamas đã lật đổ Chính quyền Palestine do Fatah thống trị và giành quyền kiểm soát Dải Gaza, nơi sinh sống của khoảng hơn 2 triệu người.

Vai trò của Hamas ở vùng lãnh thổ Palestine là gì?

Trong những năm đầu thành lập, Hamas được người Palestine đón nhận rộng rãi như là nhóm sẵn sàng chống lại Israel nhất, và được một số người coi là ít tham nhũng hơn và được tổ chức tốt hơn Chính quyền Palestine.

hamas la ai va tai sao ho tan cong israel hinh 2

Các chiến binh Hamas ăn mừng sau khi phá hủy một xe tăng của Israel trong cuộc tấn công hôm 7/10. Ảnh: The Guardian

Nhưng sự bất mãn ngày càng tăng khi cuộc sống của người Palestine trở nên tồi tệ hơn trong bối cảnh xung đột và nhiều năm bị Israel và Ai Cập phong tỏa, đồng thời một số người cảm thấy các cuộc tấn công của nhóm này cũng đã gây thiệt hại cho người Palestine.

Hamas đã sử dụng mạng lưới đường hầm dưới biên giới Ai Cập-Gaza để buôn lậu vũ khí và vật tư mà nhóm này đã sử dụng để chế tạo hàng nghìn tên lửa và một số lượng nhỏ máy bay không người lái bắn vào Israel trong những năm qua.

Sau khi Hamas nắm quyền kiểm soát Gaza vào năm 2007, nhóm này đã tổ chức 4 cuộc chiến tranh chống lại Israel. Về phần mình, Tel-Aviv tuyên bố Hamas là một thực thể thù địch, áp đặt một loạt biện pháp trừng phạt bao gồm cắt điện, hạn chế nhập khẩu và đóng cửa biên giới đối với Dải Gaza.

Tuy nhiên, các cuộc tấn công của Hamas vào Israel vẫn tiếp tục, kéo theo các cuộc tấn công đáp trả dữ dội của Israel vào Dải Gaza, gây ra thiệt hại lớn cả về người và của cho đôi bên.

Đồng minh và các lực lượng ủng hộ Hamas là ai?

Trong Dải Gaza, Hamas và tổ chức Hồi giáo Jihad (Thánh chiến Hồi giáo), nhóm chiến binh lớn thứ hai trong khu vực, thường xuyên đoàn kết chống lại Israel.

Jihad Hồi giáo thường hoạt động độc lập với Hamas và tập trung chủ yếu vào đối đầu quân sự. Trong một số trường hợp, Hamas đã gây áp lực lên Jihad để ngăn chặn các cuộc tấn công hoặc trả đũa chống lại Israel hoặc đứng bên lề khi nhóm này đụng độ với Israel. 

hamas la ai va tai sao ho tan cong israel hinh 3

Một quả tên lửa được Hamas bắn đi từ Dải Gaza nhằm vào lãnh thổ Israel. Ảnh: WSJ

Hamas liên minh với các nước Trung Đông như Syria và các tổ chức như nhóm Hezbollah ở Lebanon phản đối chính sách của Mỹ và Israel. Một trong những nước ủng hộ mạnh mẽ nhất là Iran.

Cả Mỹ và Israel đều cáo buộc rằng trong nhiều thập kỷ, Iran đã cung cấp vũ khí, công nghệ và đào tạo cho Hamas để xây dựng kho tên lửa tiên tiến của riêng mình có thể vươn sâu vào lãnh thổ Israel.

Ngay sau cuộc tấn công của Hamas nhằm vào lãnh thổ Israel hôm thứ Bảy vừa qua, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Nasser Kanani đã có những tuyên bố bày tỏ sự ủng hộ với Hamas.

Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người ông Nasser Kanaani cho biết: “Hoạt động này... là phong trào tự phát của các nhóm kháng chiến và những người dân bị áp bức ở Palestine...”.

Trong khi đó, người phát ngôn của Hamas, Ghazi Hamad, cho biết nhóm chiến binh này đã nhận được sự hỗ trợ từ đồng minh Iran và nhiều lực lượng khác.

Quang Anh

Xem thêm

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

(CLO) Giữa lúc những thảm họa thiên nhiên ngày càng khó lường, ASEAN đang chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng các cuộc diễn tập cứu trợ đa quốc gia. Mục tiêu rất rõ ràng: tăng cường phối hợp lực lượng, chia sẻ thông tin và sẵn sàng hỗ trợ người dân khi thảm họa thực sự xảy ra.

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

(CLO) Sân bay King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út bị tấn công 4 lần trong 5 ngày gần đây bởi tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi. Chuỗi sự kiện cho thấy hàng không thế giới một lần nữa phải chịu liên lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

(NB&CL) Tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các đại diện cấp cao của những nước tham gia Hiệp ước Artemis (Artemis Accords) đang bàn về các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt trăng, trong lúc số thành viên sáng kiến này đã lên 76 và các chương trình đưa người trở lại Mặt trăng bước vào giai đoạn mới.

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

(CLO) Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến thủ đô Reykjavik ngày 5/10, đánh dấu chuyến thăm Iceland đầu tiên của một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ kể từ năm 2021. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực Bắc Cực đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng chiến lược đối với Washington trên các phương diện an ninh, tuyến hàng hải và tài nguyên.

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

(CLO) Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Tây Ban Nha của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (ngày 29 – 30/9) diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang đón nhận nhiều xung lực phát triển mới, song cũng đan xen không ít thách thức cần tháo gỡ ở cả bình diện song phương lẫn nội bộ mỗi nước.

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

Hội nghị thượng đỉnh BRICS 2026: Củng cố hợp tác, thúc đẩy đối thoại

(NB&CL) Trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, nhiều điểm nóng an ninh kéo dài và kinh tế thế giới đứng trước những biến động khó lường, Hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026 tại New Delhi, Ấn Độ, được tổ chức trong điều kiện vừa có nhiều cơ hội, vừa đối mặt với không ít thách thức.

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

Ai được, ai mất sau 7 tháng chiến sự Mỹ - Iran?

(CLO) Bảy tháng chiến sự Mỹ - Iran đã tạo ra những tác động kinh tế đối lập. Trong khi các tập đoàn dầu khí, ngân hàng và doanh nghiệp quốc phòng hưởng lợi, thì ngành hàng không, ô tô và người tiêu dùng lại phải gánh những hệ quả nặng nề.

Nếu Houthi kiểm soát cảng Mocha, họ có thể dễ dàng làm tê liệt eo biển Bab el-Mandeb. Ảnh: Roya News

Houthi thắng thế ở Yemen, hai 'huyết mạch' năng lượng cùng chịu sức ép

(CLO) Những cuộc giao tranh mới tại Yemen đang tạo thêm một biến số đáng lo cho thị trường năng lượng thế giới. Khi Houthi tiến xuống phía nam và áp sát Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải vốn đã chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz có nguy cơ tiếp tục bị đẩy vào vòng xoáy bất ổn.

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

25 năm sau vụ 11/9: Khủng bố không biến mất, chỉ biến dạng

(NB&CL) Ngày 11/9/2001 mở đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Hai mươi lăm năm sau, nhiều mạng lưới từng gây ra những cuộc tấn công chấn động đã bị suy yếu, nhưng khủng bố không biến mất. Mối đe dọa đang chuyển sang những hình thức phân tán hơn, khó nhận diện và khó ngăn chặn hơn.

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

Khi sông băng trở thành những ‘quả bom’ lơ lửng trên đầu hàng triệu người

(CLO) Trận lũ quét kinh hoàng trên biên giới Nepal - Tây Tạng một lần nữa cho thấy cuộc sống dưới chân những dãy núi băng giá đang trở nên khó đoán hơn. Khi sông băng thu hẹp, băng vĩnh cửu tan và các hồ băng tích tụ nước, những khối núi vốn tưởng như bất động có thể bất ngờ giải phóng một dòng thác gồm băng, nước, đá và bùn xuống các thung lũng bên dưới.

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

Từ Moscow, Vatican thúc đẩy đối thoại về Ukraine

(CLO) Trong bối cảnh các kênh tiếp xúc trực tiếp giữa Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều trở ngại, chuyến thăm Moscow của Ngoại trưởng Tòa Thánh Paul Richard Gallagher (từ ngày 24-28/8/2026) có thể được xem là một tín hiệu đáng chú ý đối với tiến trình tìm kiếm giải pháp cho xung đột Ukraine.

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

Robot hình người: Kỷ lục trên sân đấu, ‘canh bạc’ ngoài nhà xưởng

(CLO) Tại Bắc Kinh, một robot hình người vừa chạy 100m trong 9,39 giây, nhanh hơn kỷ lục 9,58 giây mà Usain Bolt lập năm 2009. Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận về khả năng biến những màn trình diễn của robot thành giá trị thương mại thực sự cũng như hiệu quả của dòng vốn khổng lồ đang đổ vào ngành này.

Cỡ chữ bài viết: