Hợp tác quốc tế ngày càng đóng vai trò quan trọng
Hợp tác quốc tế là xu hướng của các trường đại học hiện nay không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới. Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Cường - người từng bảo vệ luận án Tiến sĩ về khoa học giáo dục tại Đại học Potsdam, CHLB Đức năm 1995, trước đây làm việc tại Đại học Potsdam, CHLB Đức, nay là chuyên gia tư vấn giáo dục độc lập thì hợp tác quốc tế là một đặc điểm quan trọng của giáo dục đại học.
Chất lượng giáo dục đại học phụ thuộc rất nhiều vào việc hợp tác quốc tế trong đào tạo (ảnh minh họa - nguồn Internet).
Xu hướng các trường đại học ở Việt Nam hợp tác với các trường đại học ở nước ngoài để thực hiện đào tạo liên kết với các đã góp phần thúc đẩy hội nhập quốc tế và tăng cường chất lượng đạo tạo của các trường đại học Việt Nam.
Nhiều trường đã thực hiện thành công các khóa liên kết đào tạo với nước ngoài với các mô hình cụ thể khác nhau. Tuy nhiên hợp tác quốc tế để mở các khóa đào tạo liên kết chỉ là một hình thức hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học.
Theo ông Nguyễn Văn Cường, thực tế hiện nay ở Việt Nam, xu hướng hợp tác quốc tế để thực hiện các khóa đào tạo liên kết cũng chỉ chủ yếu tập trung ở những trường đại học lớn và các trường có đủ thế mạnh trong hoạt động này.
Không phải tất cả các trường đại học có thuận lợi trong việc phát triển các khóa đào tạo liên kết đào tạo với các trường đại học nước ngoài.
Hợp tác quốc tế của các trường đại học cần được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm toàn bộ những hoạt động hợp tác giữa các trường đại học trong nước với các trường đại học trong phạm vi quốc tế, cũng như với các tổ chức, công ty quốc tế nhằm mục tiêu trao đổi hàn lâm và phát triển giáo dục đại học“ - vị này chia sẻ.
Cũng theo chuyên gia này, hợp tác quốc tế có vai trò quan trọng trong việc phát triển trường đại học trong bối cảnh quốc tế hóa và toàn cầu hóa.
Hợp tác quốc tế giữa các trường đại học sẽ hỗ trợ các trường đại học trong nước hiện đại hóa chương trình, nội dung, phương thức, phương tiện đào tạo theo xu hướng hội nhập quốc tế trong đào tạo đại học, nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên và chất lượng đào tạo đại học, phát huy ảnh hưởng của trường trong phạm vi quốc tế.
Hợp tác quốc tế tăng cường sự hấp dẫn và mở ra nhiều cơ hội học tập cho sinh viên. Hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học bao gồm nhiều hình thức khác nhau, như trao đổi, hợp tác nghiên cứu khoa học, trao đổi giảng viên, mời thỉnh giảng, trao đổi sinh viên, thực hiện các khóa đào tạo liên kết.
“Để tăng cường hợp tác quốc tế, các trường đại học cần chú ý phát triển các hình thức hợp tác khác nhau, không nên chỉ tập trung vào việc cố gắng mở các khóa đào tạo liên kết với nước ngoài.
Hợp tác quốc tế cần được phát triển với sự tham gia chủ động và tích cực của các bình diện: trường đại học, các đơn vị trực thuộc cũng như của cá nhân các giảng viên. Sinh viên cũng cần được tạo điều kiện và khuyến khích chủ động tham gia hoạt động trao đổi sinh viên, thực hiện học kỳ hay năm học ở nước ngoài” - ông Nguyễn Văn Cường phân tích.
Theo ông Nguyễn Văn Cường, kế hoạch phát triển quan hệ quốc tế cần được đặt trong kế hoạch tổng thể của việc phát triển trường đại học. Có thể khai thác những nguồn tài chính khác nhau từ trong nước hoặc ngoài nước cho việc phát triển hợp tác quốc tế, trong đó chú ý đến các nguồn tài chính từ các quỹ tài trợ trao đổi hàn lâm, các dự án hỗ trợ phát triển hợp tác quốc tế.
Việc nắm bắt và khai thác thông tin về hệ thống các trường đại học và các tổ chức hỗ trợ trao đổi hàn lâm quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển hợp tác quốc tế các trường đại học, đặc biệt đối với các nước, các khu vực có tiềm năng phát triển quan hệ quốc tế, như các nước phát triển và các nước trong khu vực.
Bài học từ giáo dục ở Đức
Ông Cường chia sẻ, hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học được đặc biệt quan tâm tại Đức. Cơ quan trao đổi hàn lâm Đức (DAAD) là tổ chức liên bang có nhiệm vụ hỗ trợ hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học. DAAD có mặt trên hơn 100 quốc gia trên thế giới, trong đó có văn phòng ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.
Chiến lược 2025 của DAAD xác đinh 3 mục tiêu tổng quát là: Tăng cường sự xuất sắc và các viễn cảnh giáo dục và khoa học thông qua trao đổi quốc tế; Thúc đẩy hợp tác quốc tế vì lợi ích của khoa học, kinh tế và xã hội; Đảm nhận trách nhiệm toàn cầu và đóng góp cho phát triển và hòa bình. Hợp tác quốc tế luôn là một trọng tâm trong kế hoạch phát triển của các trường đại học.
Ví dụ trong chiến lược phát triển của trường đại học Potsdam xác định các mối quan hệ quốc tế là rất quan trọng đối với sự xuất sắc trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Việc quốc tế hóa Đại học Potsdam góp phần quan trọng vào khả năng tồn tại trong tương lai của trường.
Do đó, Đại học Potsdam đang làm rất nhiều việc để tăng cường mối quan hệ với các trường đại học đối tác quốc tế. Điều này đạt được thông qua việc tham gia vào liên minh đại học Châu Âu EDUC và các hợp đồng hợp tác đa dạng trong khu vực châu Âu và trên toàn thế giới.
Trong danh mục các đơn vị đối tác có các đối tác cấp trường và cấp khoa trên phạm vi toàn thế giới với những trọng tâm khác nhau. Hàng năm có số lượng lớn các sinh viên của trường tham gia một hoặc hai học kỳ học ở các trường đại học của nước ngoài trong các chương trình trao đổi sinh viên trong hợp tác quốc tế.
Ngoài ra, “quốc tế hóa tại nhà” là một phần quan trọng của quá trình quốc tế hóa giáo dục đại học ở Đại học Potsdam: Trong những năm gần đây, Đại học Potsdam đã liên tục mở rộng phạm vi các chương trình Thạc sĩ bằng tiếng Anh và bằng kép.
Đại học Potsdam cũng có vị trí xuất sắc trong lĩnh vực sau đại học. Số lượng cao các sinh viên Tiến sĩ quốc tế và sau Tiến sĩ cũng như số lượng lớn những người được nhận học bổng Humboldt tại đây cho thấy sức hấp dẫn quốc tế của trường.
