Tận dụng mọi chỗ trống, mọi không gian
Suốt một thời gian dài Hà Nội mới chỉ quan tâm tới các giải pháp tình thế như tận dụng lòng đường, vỉa hè, gầm cầu,... để làm bãi đỗ xe nhưng thực tế hiệu quả đem lại không cao.
Vỉa hè, lòng đường, không gian công cộng bị tận thu trở thành bãi xe trái phép gây mất an ninh trật tự, an toàn giao thông, thất thu ngân sách. Ảnh: Ngọc Hải.
Trong khi đó, tại những khu đô thị mới phát triển, quỹ đất dành cho hạ tầng giao thông tĩnh, bãi đỗ xe công cộng ngầm cũng rất hạn chế. Nhiều chủ đầu tư chưa mặn mà xây dựng các công trình phục vụ lợi ích cộng đồng mà chỉ chú ý tới xây căn hộ để bán.
Tình trạng thiếu bãi đỗ xe đã trở thành nỗi ám ảnh thường trực của rất nhiều người dân tại Hà Nội. Nhu cầu tìm nơi đỗ xe ở ngày càng lớn thì hàng loạt dự án như bãi đỗ xe tĩnh Nam đường Đại Cồ Việt gần 20 năm qua vẫn chưa được khởi công xây dựng.
Cùng chung số phận là dự án bãi đỗ xe ngầm tại Công viên Thống Nhất cách đó không xa, bãi đỗ xe ngầm khu thể thao Quần Ngựa, Công viên Thủ Lệ (quận Ba Đình), Cung văn hóa hữu nghị Việt - Xô, Công viên Tuổi trẻ (quận Hai Bà Trưng),... đến nay vẫn nằm nằm im trên giấy.
Đáng chú ý phần diện tích công cộng quanh các hồ nước tự nhiên, hồ điều hòa vốn là khoảng “không gian xanh” ít ỏi còn sót lại của Thủ đô Hà Nội và là nơi để người dân hoạt động thể dục, thể thao, vui chơi, thư giãn. Tuy nhiên hiện nay cũng đang bị chiếm dụng để biến thành nơi kinh doanh, buôn bán, trông giữ phương tiện.
Ghi nhận thực tế của PV, tình trạng ô-tô, xe máy, hàng quán đua nhau lấn chiếm lòng đường, vỉa hè làm nơi dừng đỗ, kinh doanh sai quy định gây mất trật tự đô thị, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường,... tồn tại dai dẳng suốt một thời gian dài xung quanh hồ Ba Mẫu (quận Đống Đa) nhưng không được xử lý dứt điểm.
Không chỉ đỗ trên vỉa hè, khu vực thảm cỏ mà nhiều phương tiện còn dừng đỗ tràn xuống cả lòng đường khiến giao thông ở khu vực này vào những giờ cao điểm gặp khó khăn.
Nhiều người dân sinh sống tại khu vực bức xúc, vẫn biết ở Hà Nội đất chật người đông, thiếu chỗ để xe ô-tô nhưng không thể tận dụng những khoảng không gian quanh hồ để trông giữ xe mà phải trả lại không gian công cộng để người dân có chỗ đi lại, vận động, hít thở không khí trong lành.
Được biết trước đó Hà Nội đã tiến hành thực hiện dự án xây dựng hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật khu công viên Ba Mẫu. Tuy nhiên tình trạng lộn xộn, mất trật tự vẫn diễn ra khiến dư luận đặt câu hỏi với các cơ quan chức năng quận Đống Đa đối với công tác quản lý trật tự đô thị trên địa bàn.
Tập trung giải quyết vấn đề thiếu bãi đỗ xe công cộng
Đánh giá về thực trạng trên, ông Bùi Danh Liên - Phó Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội cho rằng, hiện quỹ đất bãi đỗ xe tại Thủ đô chỉ khoảng 0,2% và con số này còn xa mới tiệm cận mức 1% quỹ đất làm bãi đỗ xe theo quy hoạch.
Tình trạng thiếu bãi đỗ xe đã trở thành nỗi ám ảnh thường trực của rất nhiều người dân tại Hà Nội. Ảnh: TL
Để xảy ra thực trạng này là do Hà Nội quá “mải mê” làm nhà cao tầng mà quên đi việc dành đất cho các dịch vụ công cộng tiện ích như bãi đỗ xe. Thậm chí những vị trí vốn dành làm bãi đỗ xe thì Hà Nội mặc nhiên thu hồi làm nhà cao tầng.
Thực tế trong những năm qua, đất của bãi đỗ xe Hà Nội còn bị thu hồi xây dựng nhà cao tầng, điển hình như Bến xe Kim Liên trên đường Trần Nhân Tông trước đây, giờ thành khách sạn liên doanh với nước ngoài. Đây không phải là trường hợp duy nhất mà còn nhiều bến xe khác cũng đều bị thu hồi để làm nhà cao tầng.
Trao đổi với PV, một chuyên gia trong lĩnh vực giao thông đô thị khẳng định, thất bại trong việc quy hoạch, thực hiện các bãi đỗ xe khiến tình trạng thiếu điểm đỗ tại Hà Nội càng thêm phức tạp.
Trong khi đó, đầu tư một bãi đỗ xe nghiêm chỉnh sẽ không đem đến lợi ích lớn như việc thuê được một khu đất với giá rẻ mạt, thậm chí không thuê, nhiều nơi sau bao năm hoạt động mới phát hiện đó không phải bãi đỗ xe được cấp phép.
Khi chính quyền đô thị không thể quản lý nổi, “một xã hội ngầm” sẽ đứng ra cáng đáng nhu cầu có thật về điểm đỗ xe. Và đương nhiên ngân sách sẽ thất thu, nguồn lợi từ hoạt động khai thác nông sản trái phép sẽ chảy vào túi tư nhân, các nhóm lợi ích và hàng loạt những hệ lụy đi kèm, vị chuyên gia đề cập.
Theo Sở Giao thông Vận tải Hà Nội, trên địa bàn hiện có khoảng 7 triệu phương tiện giao thông cơ hữu và con số đáng kể các phương tiện ngoại tỉnh ra, vào thành phố hằng ngày. Mật độ phương tiện lớn gây sức ép tới việc bố trí các bãi đỗ xe công cộng và là cơ hội để xuất hiện các bãi xe tạm, bãi xe không phép hoạt động.
Mạng lưới bãi đỗ xe công cộng chủ yếu tập trung trong Vành đai 4, tổng số các bãi đỗ xe là 57 điểm đang được khai thác sử dụng với diện tích khoảng 44,37ha. Diện tích các điểm, bãi đỗ xe mới chỉ đáp ứng chỗ đỗ cho khoảng 10% tổng nhu cầu đỗ xe tại nội thành còn lại gần 90% số phương tiện đang đỗ tại các điểm đỗ xe của chung cư, khu đô thị, sân cơ quan,...
Việc đầu tư xây dựng hệ thống giao thông tĩnh, đặc biệt là hệ thống bãi đỗ xe trong khu vực đô thị trung tâm còn chậm, chưa đáp ứng được nhu cầu.
Bên cạnh đó, đầu tư xây dựng bến, bãi đỗ xe hầu hết vẫn chủ yếu sử dụng nguồn vốn xã hội hóa, năng lực tài chính một số nhà đầu tư đề xuất nghiên cứu dự án còn hạn chế. Nhiều nhà đầu tư đề xuất nghiên cứu chỉ mang tính chất định hướng giữ đất chứ không thực sự đầu tư…
Do đó Sở Giao thông Vận tải Hà Nội kiến nghị HĐND, UBND Thành phố chỉ đạo các sở ngành, đơn vị liên quan tổ chức tổng rà soát, giám sát, đánh giá đầu tư toàn bộ danh mục các dự án đã được UBND Thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cho phép nghiên cứu dự án nhưng đến nay vẫn chưa triển khai, đôn đốc thực hiện.
Đồng thời hướng dẫn các nhà đầu tư, chủ đầu tư hoàn thiện các thủ tục đầu tư theo đúng quy định. Làm rõ trách nhiệm và nghĩa vụ trong thời gian qua, trong trường hợp việc chậm trễ triển khai thực hiện dự án thuộc trách nhiệm chính của nhà đầu tư, chủ đầu tư, đề xuất UBND Thành phố thu hồi dự án.
Bảo Ngọc