Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) vừa công bố một báo cáo, trong đó dự báo các nền kinh tế đang phát triển tại châu Á sẽ tăng trưởng với tốc độ 5% trong năm nay, nhờ vào sự phát triển ổn định của kinh tế Mỹ và nhu cầu tăng cao đối với chip máy tính, loại thiết bị cung cấp năng lượng cho trí tuệ nhân tạo (AI).
Cần cẩu xây dựng được nhìn thấy gần khu thương mại trung tâm ở Bắc Kinh, ngày 8 tháng 8 năm 2024. Ảnh: Ng Han Guan
Dự báo này được điều chỉnh tăng nhẹ so với ước tính trước đó của ADB vào tháng 4, vốn dự đoán mức tăng trưởng là 4,9%. Tuy nhiên, ADB cũng cảnh báo về những nguy cơ tiềm tàng từ các biện pháp bảo hộ thương mại, chẳng hạn như việc tăng thuế xuất khẩu từ Trung Quốc, tùy thuộc vào kết quả của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sắp tới.
Báo cáo chỉ ra một số xu hướng tích cực, bao gồm sự phục hồi trong xuất khẩu chip máy tính và các thiết bị điện tử tiên tiến khác của châu Á trong năm nay nhờ vào tốc độ ứng dụng nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, giá năng lượng và lương thực đang có xu hướng hạ nhiệt, mặc dù lạm phát vẫn đang gây đau đầu cho các quốc gia như Pakistan, Lào và Myanmar.
Sự gia tăng nhu cầu toàn cầu đối với chất bán dẫn và các linh kiện điện tử liên quan đã giúp thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ hơn tại các nền kinh tế như Đài Loan, Hong Kong, Singapore và Hàn Quốc. Xu hướng này cũng lan tỏa đến một mức độ nhất định tại Philippines và Thái Lan, và được dự báo sẽ tiếp tục trong thời gian tới.
Dẫn số liệu từ Tổ chức Thống kê Thương mại Bán dẫn Thế giới, báo cáo của ADB dự đoán chi tiêu cho chip nhớ - một thành phần thiết yếu trong các ứng dụng AI - sẽ tăng 77% trong năm nay.
Ngoài chip, các mặt hàng xuất khẩu khác, đặc biệt là ô tô từ Trung Quốc và Hàn Quốc, cũng đang tăng trưởng nhanh chóng.
Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sắp tới được xem là nguồn gốc chính của những bất định về kinh tế. ADB cảnh báo, kết quả bầu cử có thể dẫn đến việc Mỹ áp đặt thêm các mức thuế mạnh tay đối với tất cả các mặt hàng nhập khẩu toàn cầu, đồng thời có thể gia tăng đáng kể các mức thuế đánh vào hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Điều này có thể làm gia tăng căng thẳng thương mại giữa hai cường quốc kinh tế, với những tác động tiêu cực lan tỏa sang các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á thông qua các kênh thương mại và tài chính.
Cựu Tổng thống Donald Trump đã từng cam kết sẽ ngăn các doanh nghiệp Mỹ đưa công việc ra nước ngoài và dùng thuế suất cao để đưa công ăn việc làm và nhà máy của các quốc gia khác về Mỹ. Trong khi đó, Phó Tổng thống Kamala Harris đã chỉ trích kế hoạch của ông Trump, cho rằng việc áp dụng các mức thuế quá lớn lên hầu hết hàng hóa nhập khẩu sẽ làm tăng chi phí sinh hoạt đáng kể.
Các nền kinh tế đang phát triển của châu Á cũng rất nhạy cảm trước các động thái khác của Mỹ, có thể ảnh hưởng đến tỷ giá tiền tệ hoặc chi phí vay mượn từ các khoản vay nước ngoài, báo cáo nhấn mạnh.
Thị trường bất động sản suy yếu của Trung Quốc tiếp tục là một rủi ro lớn đối với khu vực. ADB duy trì dự báo tăng trưởng của Trung Quốc ở mức 4,8% trong năm 2024 và 4,5% vào năm tới. Ông Albert Park, chuyên gia kinh tế trưởng của ADB, hoan nghênh loạt biện pháp mới của Bắc Kinh vừa được công bố nhằm giảm chi phí vay và khuyến khích mua nhà nhiều hơn.
Một điểm sáng khác được báo cáo đề cập là lạm phát năng lượng đã trở về mức trước đại dịch COVID-19, giúp giảm bớt áp lực cho những nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu và các nhiên liệu khác, chẳng hạn như Sri Lanka, Trung Quốc và Nhật Bản.
Mặc dù lạm phát lương thực vẫn còn cao hơn một chút, nhưng đang có xu hướng giảm. Giá gạo đã giảm 12% xuống còn 589 USD/tấn vào cuối tháng 8, sau khi chạm mức đỉnh 669 USD/tấn vào cuối tháng 1 - đây là mức cao nhất trong 16 năm qua. Báo cáo cũng dự báo giá gạo sẽ tiếp tục giảm khi vụ mùa gạo trong niên vụ 2024-2025 được dự báo sẽ đạt kỷ lục, trong khi giá lúa mì và ngô cũng đang giảm dần.
Tóm lại, với sự hỗ trợ từ nhu cầu quốc tế đối với chip máy tính và các thiết bị điện tử, cùng với việc giá năng lượng và lương thực dần hạ nhiệt, các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á có cơ hội đạt được những bước tiến đáng kể trong năm nay. Tuy nhiên, những rủi ro từ căng thẳng thương mại và các chính sách kinh tế của Mỹ vẫn là mối đe dọa lớn mà khu vực này cần đối mặt.
Dũng Phan (Theo NWAOnline)
