Lạm dụng thuốc kháng sinh: Cần nhiều biện pháp để ngăn chặn!

(NB&CL) Theo các chuyên gia, tình trạng dễ dàng mua bán thuốc kháng sinh, sử dụng thuốc kháng sinh theo thói quen là một trong những nguyên nhân dẫn đến nhiều người bệnh bị kháng thuốc, đứng trước nguy cơ bệnh tật không thể cứu chữa.

Thói quen nguy hiểm

Một trong những thói quen nguy hiểm của người dân hiện nay là việc dùng thuốc kháng sinh vô tội vạ và hệ lụy nguy hiểm đối với sức khỏe thì đã được cảnh báo rất nhiều. Về chức năng thì thuốc kháng sinh là một nhóm thuốc được sử dụng trước hết để chữa những bệnh do vi khuẩn gây ra.

Thuốc có tác dụng diệt trực tiếp vi khuẩn hoặc làm chậm lại sự phát triển của vi khuẩn để tạo điều kiện cho hệ miễn dịch của cơ thể người giải quyết tình trạng nhiễm khuẩn. Vì những tác dụng trên nên nhiều người có thói quen lạm dụng sử dụng thuốc kháng sinh khi bị bệnh mà thiếu sự tư vấn của bác sĩ.

lam dung thuoc khang sinh can nhieu bien phap de ngan chan hinh 1

Mua thuốc dễ như mua rau

Ông Cao Hưng Thái - Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, hiện nay tình trạng kháng kháng sinh ở Việt Nam hết sức trầm trọng, hầu hết các chủng vi khuẩn đã kháng với kháng sinh. Tỷ lệ sử dụng thuốc kháng sinh ở Việt Nam hiện nay rất cao, trong các cơ sở khám bệnh, 1/2 chi phí khám chữa bệnh dành cho tiền thuốc điều trị, trong đó thuốc kháng sinh chiếm tới 1/3. Mặc dù Bộ Y tế đã ban hành nhiều chế tài xử phạt với các hành vi dùng thuốc kháng sinh không đúng như cấm các dược sĩ không được bán thuốc kháng sinh cho người dân khi không có đơn của bác sĩ, nhưng việc mua kháng sinh dễ như “mua mớ rau ngoài chợ” vẫn còn xảy ra.

Xung quanh thực trạng này, mới đây nhất bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu - Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội có kể chuyện về bạn của ông bị ốm và tự ý đi mua thuốc nhưng may mắn được ông phát hiện sớm vì gói thuốc mua về lại rơi vào trường hợp “chống chỉ định”.

Theo đó, bạn ông Hiếu bị viêm họng và ra cửa hàng thuốc mua thuốc. Ông được nhân viên nhà thuốc bán cho gói thuốc với giá 50 nghìn đồng. Ông Nguyễn Lân Hiếu vô tình biết được việc này và ông đã mở gói thuốc ra kiểm tra. Điều khiến ông giật mình khi biết có đến 2 loại kháng sinh cùng nhóm.

“Đây là chống chỉ định mà ai cũng hiểu, chưa kể còn mấy loại vàng, đỏ không thể đoán là thuốc gì vì không có tên và hàm lượng. Không hướng dẫn cũng chẳng hoá đơn nên uống vào có sao cũng không thể kêu ai” - bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu kể.

Theo ông Nguyễn Lân Hiếu thì những gói thuốc kiểu này có mặt ở khắp nơi và ngày càng phổ biến cho dù cơ quan chức năng có kiểm tra xử phạt, răn đe. Nguyên nhân có nhiều nhưng chủ yếu là do sự dễ dãi đối với sức khỏe của mỗi người vì nghĩ thuốc nào uống vào cũng đỡ bệnh, khỏi bệnh là được mà ít khi nghĩ tới hậu quả đối với sức khỏe.

“Chúng ta đều biết, bệnh thông thường đại đa phần đều tự khỏi, đặc biệt các bệnh do virus gây ra. Chính vì vậy đúng là thuốc nào uống vào cũng có khả năng chữa bệnh nhưng điều nguy hiểm là tác dụng phụ của thuốc và sự nhờn thuốc. Bất cứ thuốc gì kể cả thuốc bổ đều có tác dụng phụ và phản ứng dị ứng. Tình trạng kháng kháng sinh đang khiến các bác sĩ lâm sàng vô cùng nhức óc mà nguyên nhân sâu xa là việc dùng thuốc bừa bãi, không đúng liều lượng và tuân thủ ngày điều trị” - bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu lo lắng.

Liên quan vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu kêu gọi các nhà thuốc phải nghĩ đến những hậu quả không đong đếm được lên sức khoẻ của người dân mà giữ đúng được nguyên tắc “không bán thuốc mà không có đơn”. Nếu điều này được các nhà thuốc trong cả nước coi là “kim chỉ nam” thì chắc chắn tỷ lệ dị ứng thuốc, kháng thuốc trong cả nước sẽ giảm rõ rệt.

Ông cũng cho rằng, các bác sĩ cũng đừng “dễ dãi” với đơn thuốc của mình. Hãy viết đơn trên toa thuốc mà tốt nhất là đánh máy, không nên bạ giấy nào cũng viết, viết tên thuốc phải để người thường đọc được và nên có thêm vài dòng hướng dẫn ở cuối đơn như chế độ ăn uống, tập luyện và hẹn tái khám…

lam dung thuoc khang sinh can nhieu bien phap de ngan chan hinh 2

“Cuối cùng lại xin nhắc lại “hãy là người bệnh thông minh”. Không nhận các túi thuốc không hướng dẫn, không rõ tên thuốc. Nếu không rõ đừng ngần ngại hỏi kỹ người bán thuốc, bác sĩ của mình. Nên để ý đến liều lượng, thời gian dùng và tác dụng phụ của thuốc” - bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu nhấn mạnh.

Cần tăng chế tài xử phạt

Trước thực trạng thói quen mua bán thuốc và dùng thuốc kháng sinh dễ dãi, phóng viên Báo Nhà báo & Công luận đã trao đổi với bác sĩ Nguyễn Văn Thường - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội).

Theo bác sĩ Thường thì dùng thuốc nói chung không chỉ riêng kháng sinh là phải trên cơ địa của bệnh nhân, dựa trên chức năng thận, gan của mỗi người bệnh. “Cùng một liều thuốc nhưng với người này không vấn đề nhưng với người kia lại gây độc. Do đó, bác sĩ luôn phải cân nhắc khi kê đơn” - bác sĩ Nguyễn Văn Thường cho biết.

Ông cũng cho rằng: “Thuốc kháng sinh uống phải đúng liều, đúng lộ trình, nếu tự uống sẽ không đúng lộ trình nên tăng nguy cơ kháng thuốc mà quan trọng hơn là ảnh hưởng đến chức năng thận, gan, tác dụng phụ ảnh hưởng đến cơ thể”.

Cũng theo bác sĩ Thường, mọi người trước khi mua và sử dụng kháng sinh thì cần hỏi ý kiến bác sĩ. Khi dùng kháng sinh bác sĩ định hướng là nhiễm vi khuẩn gì để chọn kháng sinh đúng. Nếu không đúng thì chỉ có thể gây tác hại.

Ông cũng cho rằng: “Trong vấn đề quản lý, ở nước ngoài hầu hết kháng sinh bệnh nhân không được tự mua mà phải có đơn bác sĩ chỉ định. Người ta quản lý thuốc kháng sinh chặt chẽ giống như thuốc gây nghiện. Nước ta hiện nay thuốc gây nghiện quản lý chặt chẽ nhưng thuốc kháng sinh thì không. Ở nước ngoài, người ta lưu đơn để quản lý tránh người bệnh lạm dụng thuốc. Ngoài ra, cần tuyên truyền nâng cao hiểu biết của người dân, hiện thói quen của nhiều người chữa bệnh theo thầy thuốc trên mạng rất nguy hiểm”.

Xung quanh vấn đề này, nhiều chuyên gia còn cho rằng cần phải tăng chế tài xử phạt đối với hành vi bán thuốc không có đơn của bác sĩ. Còn nếu bác sĩ kê thuốc không đúng như hướng dẫn chẩn đoán thì sẽ bị phạt mạnh. Chỉ có như vậy thì tình trạng mua bán thuốc kháng sinh dễ dãi mới giảm, sức khỏe của người dân mới được bảo vệ.

Kháng kháng sinh còn nguy hiểm hơn cả ung thư

GS.TS Nguyễn Gia Bình – Chủ tịch Hội Hồi sức Cấp cứu và Chống độc Việt Nam – nguyên Trưởng khoa Hồi sức tích cực Bệnh viện Bạch Mai cho biết: “Hậu quả của kháng kháng sinh chính là tính mạng của người bệnh, hoặc khiến bệnh nặng, thời gian điều trị kéo dài và chi phí cao gấp vài lần đến vài chục lần người không kháng kháng sinh. Bệnh nhân kháng kháng sinh thì nguy cơ đối mặt với các bệnh hiểm nghèo không có thuốc chữa cao hơn và nguy hiểm hơn cả bệnh ung thư”.

Trinh Phúc

Xem thêm

Người chuẩn bị kết hôn có thể phải học kỹ năng hôn nhân, sinh con và quản lý tài chính

Người chuẩn bị kết hôn có thể phải học kỹ năng hôn nhân, sinh con và quản lý tài chính

(CLO) Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Đáng chú ý, Bộ đề xuất tổ chức các khóa học tiền hôn nhân nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cho nam nữ thanh niên trước khi kết hôn.

Bộ Y tế chỉ đạo khẩn vụ phòng khám bị phản ánh "bơm sữa đậu nành vào niệu đạo" để lừa chữa bệnh

Bộ Y tế chỉ đạo khẩn vụ phòng khám bị phản ánh "bơm sữa đậu nành vào niệu đạo" để lừa chữa bệnh

(CLO) Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) vừa có văn bản đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát, kiểm tra thông tin phản ánh liên quan đến Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An bị tố cáo có hành vi "bơm sữa đậu nành vào niệu đạo người bệnh để giả viêm nhiễm, lừa chữa bệnh giá cao", đồng thời xử lý nghiêm nếu phát hiện sai phạm theo quy định của pháp luật.

Bộ Y tế chỉ đạo làm rõ vụ việc điều dưỡng bị hành hung ngay nơi làm việc

Bộ Y tế chỉ đạo làm rõ vụ việc điều dưỡng bị hành hung ngay nơi làm việc

(CLO) Sau vụ nữ điều dưỡng Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Hải Dương (TP Hải Phòng) bị một nhóm người hành hung ngay trong khuôn viên bệnh viện và tiếp tục bị tấn công tại nhà riêng, Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm, đồng thời tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh, trật tự tại các cơ sở khám chữa bệnh.

Gia Lai: Cơ sở nha khoa không phép bị xử phạt, đình chỉ vẫn ngang nhiên hoạt động

Gia Lai: Cơ sở nha khoa không phép bị xử phạt, đình chỉ vẫn ngang nhiên hoạt động

(CLO) Mặc dù đã bị Sở Y tế tỉnh Gia Lai xử phạt 70 triệu đồng và đình chỉ hoạt động 18 tháng do khám, chữa bệnh không có giấy phép, Nha khoa thẩm mỹ Việt Đức (tỉnh Gia Lai) vẫn ngang nhiên đón khách, chụp phim, thăm khám và tư vấn thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu cấy ghép implant với chi phí lên tới hàng chục triệu đồng mỗi răng.

Bắc Ninh phấn đấu năm 2026 đạt tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tối thiểu 96,2% dân số

Bắc Ninh phấn đấu năm 2026 đạt tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tối thiểu 96,2% dân số

(CLO) UBND tỉnh Bắc Ninh vừa ban hành Kế hoạch số 277/KH-UBND triển khai thực hiện Quyết định số 844/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch hành động thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW của Ban Bí thư về bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân trong giai đoạn mới, đồng thời cụ thể hóa Kế hoạch số 12-KH/TU của Tỉnh ủy Bắc Ninh về triển khai Chỉ thị trên địa bàn tỉnh.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ vững vàng phát triển, định hướng trở thành bệnh viện hạng đặc biệt, đảm nhận chức năng vùng

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ vững vàng phát triển, định hướng trở thành bệnh viện hạng đặc biệt, đảm nhận chức năng vùng

Trên hành trình xây dựng và phát triển, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ luôn chú trọng đầu tư nguồn nhân lực chất lượng cao, cơ sở vật chất, trang thiết bị tiên tiến, đồng bộ, phát triển mạnh các kỹ thuật cao, chuyên sâu để phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của người dân tại Phú Thọ và các tỉnh Trung du miền núi phía Bắc. Với nền tảng vững chắc đó, Bệnh viện đã có những bước phát triển mạnh mẽ, đổi mới toàn diện, hướng tới mục tiêu trở thành Bệnh viện hạng Đặc biệt, đảm nhận chức năng vùng.

Nếu bố không thể ở lại, hãy để một phần của bố tiếp tục sống

Nếu bố không thể ở lại, hãy để một phần của bố tiếp tục sống

(CLO) "Con người rồi ai cũng phải rời xa cuộc đời này. Nếu bố tôi không thể ở lại, thì hãy để một phần của bố tiếp tục sống trong cơ thể những người khác...", giọng anh Khánh nghẹn lại khi ký vào đơn đồng ý hiến mô, tạng của cha - ông L.V.H. (63 tuổi) tại Bệnh viện Thanh Nhàn.

Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị: Chuyển đổi số nâng tầm chất lượng khám chữa bệnh

Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị: Chuyển đổi số nâng tầm chất lượng khám chữa bệnh

Đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với nâng cao chất lượng chuyên môn, Bệnh viện Đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị đang từng bước hiện đại hóa hoạt động khám chữa bệnh, mang đến dịch vụ y tế nhanh chóng, thuận tiện, an toàn hơn cho người dân, đồng thời tạo nền tảng hướng tới xây dựng bệnh viện thông minh.

Ca đau mắt đỏ do Adeno tăng, Bộ Y tế khuyến cáo không tự ý nhỏ thuốc

Ca đau mắt đỏ do Adeno tăng, Bộ Y tế khuyến cáo không tự ý nhỏ thuốc

(CLO) Số ca mắc bệnh do virus Adeno đang có xu hướng gia tăng, chủ yếu ở trẻ em, kéo theo nhiều trường hợp viêm kết mạc (đau mắt đỏ). Bộ Y tế khẳng định chưa ghi nhận diễn biến bất thường về dịch bệnh, đồng thời khuyến cáo người dân không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là thuốc chứa kháng sinh hoặc corticoid.

Vĩnh Long: Đẩy mạnh kết hợp Đông - Tây y và phát triển bền vững nguồn dược liệu địa phương

Vĩnh Long: Đẩy mạnh kết hợp Đông - Tây y và phát triển bền vững nguồn dược liệu địa phương

(CLO) Hội thảo khoa học và đào tạo liên tục năm 2026 do Hội Đông y tỉnh Vĩnh Long phối hợp cùng Trường Trung cấp Tây Sài Gòn tổ chức không chỉ mở ra những hướng đi mới trong điều trị bệnh đái tháo đường, mà còn khẳng định quyết tâm bảo tồn, phát triển mô hình "Vườn thuốc nam cộng đồng" tại địa phương.

Hầm biogas là 'nhà máy hóa chất' tiềm ẩn cái chết bất cứ lúc nào

Hầm biogas là 'nhà máy hóa chất' tiềm ẩn cái chết bất cứ lúc nào

(CLO) Khí hydro sunfua (H₂S) trong hầm biogas không chỉ gây ngạt mà còn làm tê liệt khứu giác, khiến nạn nhân mất khả năng nhận biết nguy hiểm. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Thể thao dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam cho rằng, nhiều thảm kịch xảy ra không phải do khí metan, mà do loại khí độc này và sự chủ quan khi cứu hộ.

Những tổn thương tâm lý kéo dài ở trẻ sau biến cố gia đình

Những tổn thương tâm lý kéo dài ở trẻ sau biến cố gia đình

(CLO) "Điều cháu sợ nhất là tiếng người lớn cãi nhau", câu nói của bé gái khoảng 10 tuổi khiến Thạc sĩ tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, lặng người trong buổi thăm khám sức khỏe tâm thần cho trẻ em tại Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Lai Châu.

8 công nhân ngộ độc khí độc trong hầm biogas qua cơn nguy kịch

8 công nhân ngộ độc khí độc trong hầm biogas qua cơn nguy kịch

(CLO) Sau nhiều giờ kích hoạt "báo động đỏ" và hội chẩn liên chuyên khoa, 8 công nhân ngộ độc khí hydro sulfua (H₂S) tại hầm biogas ở một trang trại chăn nuôi lợn tại Thanh Hóa đã qua giai đoạn nguy kịch, tình trạng cải thiện rõ so với khi nhập viện.

Đề xuất 'mỗi người dân có một bác sĩ', đi khám không phải khai lại hồ sơ

Đề xuất 'mỗi người dân có một bác sĩ', đi khám không phải khai lại hồ sơ

(CLO) Người dân có thể không còn phải khai lại thông tin hành chính, tiền sử bệnh hay lịch sử khám chữa bệnh mỗi lần đến cơ sở y tế. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong dự thảo của Bộ Y tế, với mục tiêu đến cuối năm 2027 triển khai nền tảng số tại 100% trạm y tế xã, từng bước hiện thực hóa mô hình "mỗi người dân có một bác sĩ".

Cỡ chữ bài viết: