Chuyển đổi số là con đường “đi tắt, đón đầu”
Là tỉnh miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn nhưng Lai Châu đã tạo được bước chuyển mạnh mẽ trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, người dân, doanh nghiệp…trên lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, đến nay, Lai Châu đứng thứ 10 cả nước về tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ triển khai Nghị quyết số 57 - NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.
Trong bối cảnh hạ tầng hạn chế, nhân lực thiếu và trình độ dân trí chưa đồng đều, Lai Châu không chọn lối đi vội vã, mà kiên trì xây dựng hướng đi riêng chắc chắn, bài bản và lâu dài. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, công nghệ số được xem là động lực then chốt giúp tỉnh tái cấu trúc quản lý, nâng cao hiệu quả điều hành và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Ông Phạm Quang Cường, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Lai Châu cho biết, tỉnh Lai Châu xác định rõ phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu cấp thiết để bắt kịp xu thế thời đại mà còn là cơ hội để tỉnh “đi tắt, đón đầu”, rút ngắn khoảng cách phát triển. Để tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc về thể chế trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tỉnh Lai Châu đã có sự chỉ đạo quyết liệt, nhất quán.
Theo đó, Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã ban hành 35 kế hoạch, quyết định và văn bản chỉ đạo liên quan đến những nội dung này. Trên cơ sở đó, các sở, ngành và địa phương nhanh chóng xây dựng kế hoạch cụ thể hóa, điều chỉnh nội dung phù hợp với tình hình thực tiễn, đảm bảo sự thống nhất trong toàn bộ quá trình thực hiện.
Tỉnh cũng chú trọng đầu tư hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, công nghệ thông tin. Đến nay, Lai Châu đã phủ sóng băng rộng di động tại trên 95%, đường internet cáp quang đến 80% thôn bản. Tỉnh có hơn 2.100 trạm BTS, hơn 57.200 thuê bao Internet và gần 390.000 thuê bao di động, tạo nền tảng hạ tầng vững chắc cho kinh tế số, xã hội số. Bên cạnh đó, Trung tâm IOC và SOC vận hành từ cuối 2024 giúp thu thập, phân tích dữ liệu đa nguồn, hỗ trợ ra quyết định nhanh, chính xác và đảm bảo an ninh mạng 24/7.
Mạng thông tin diện rộng của Đảng được bảo mật đến 38 đảng ủy xã, phường, giúp luồng chỉ đạo từ tỉnh đến cơ sở luôn thông suốt. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành, góp phần rút ngắn thời gian xử lý và giảm sai sót.
Phổ cập kỹ năng số cho cộng đồng
Để tạo đột phá về tư duy, nâng cao nhận thức và tạo xung lực lan tỏa trong toàn xã hội, từ tháng 5/2025, Tỉnh ủy Lai Châu đã ban hành Kế hoạch triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số”.
Đây là chủ trương quan trọng, với các nội dung trọng tâm như đẩy mạnh tuyên truyền về chuyển đổi số, phổ cập kỹ năng số cho cộng đồng, triển khai các nền tảng công nghệ, phổ biến tri thức số tới người dân và tổ chức mô hình lan tỏa kỹ năng số tại cơ sở.
Rất nhanh sau đó, tỉnh đã hoàn thành khóa tập huấn chuyển đổi số trên nền tảng học trực tuyến mở đại trà (MOOCs) với 2.191 học viên tham gia. Cổng bình dân học vụ số thu hút hơn 120.000 lượt người học, tập trung vào kỹ năng số cơ bản, sử dụng dịch vụ trực tuyến và an toàn thông tin. Hàng nghìn lượt cán bộ công chức, viên chức từ tỉnh đến xã, phường được tập huấn về kỹ năng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công việc.
Hiện Lai Châu đã cung cấp 675/675 dịch vụ công trực tuyến; 92% hồ sơ xử lý trực tuyến; 100% kết quả thủ tục hành chính trả điện tử và nhận được sự hài lòng của đông đảo người dân.
Các lớp tập huấn về livestream bán hàng, phần mềm quản lý, khai thác dữ liệu số tại nhiều xã, bản đã mở ra cơ hội kinh doanh mới cho người dân, nhất là phụ nữ và thanh niên vùng cao; giúp nông sản tiêu thụ nhanh hơn và vươn ra thị trường rộng lớn.
Chia sẻ với chúng tôi, anh Giàng A Día ở bản Tu San, xã Mường Kim phấn khởi nói: Trước đây, anh gần như không biết gì về dịch vụ công trực tuyến, mỗi lần làm thủ tục hành chính anh phải đi lại tất nhiều, mất nhiều thời gian và vất vả. Từ khi được tập huấn, anh đã có thể nộp hồ sơ trực tuyến hay làm nhiều thủ tục hành chính tại nhà ngay trên điện thoại vừa nhanh, vừa đỡ tốn công sức đi lại.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền về triển khai Nghị quyết 57 cũng được tỉnh Lai Châu triển khai mạnh mẽ. Các cơ quan thông tấn, báo chí trên địa bàn tích cực truyền thông về việc thực hiện Nghị quyết 57 và các thông báo kết luận của Trung ương, kế hoạch, văn bản của tỉnh liên quan đến công tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Chỉ tính từ đầu năm 2025 đã có hơn 1.000 tin, bài được đăng tải trên báo chí, cổng thông tin, thu hút trên 3 triệu lượt truy cập. Nội dung truyền thông vừa phản ánh tiến độ, kết quả thực hiện, vừa giúp nâng cao nhận thức của người dân, khuyến khích các doanh nghiệp và hộ gia đình tích cực tham gia vào tiến trình chuyển đổi số.
Không còn là khái niệm xa vời, chuyển đổi số đang dần thấm vào từng lĩnh vực đời sống ở Lai Châu. Giờ đây, đến các bản làng xa xôi ở Lai Châu, không khó để bắt gặp cảnh trưởng bản dùng zalo thông tin những sự kiện, hoạt động, hay những văn bản mới đến người dân nhất là những thông tin được đông đảo người dân quan tâm.
Các thông tin về lịch thời vụ, phòng chống dịch bệnh cho cây trồng, vật nuôi đều được gửi và nhận trên điện thoại thông minh. Thanh niên, phụ nữ ứng dụng công nghệ livestream quảng bá, bán đặc sản quê hương trên các nền tảng mạng xã hội. Nhiều người dân đã biết sử dụng điện thoại thông minh đặt mua phân bón, giống cây trồng tại các địa điểm uy tín trên trang mạng xã hội... Đó là cuộc cách mạng từ sự thay đổi nhận thức tới hành động của người dân, được khơi nguồn từ sự vào cuộc trực tiếp của cấp ủy, chính quyền - những người dám đến, dám nghe, dám làm.
