Theo sách "Văn khấn nôm" của Thượng toạ Thích Viên Thành do Nhà xuất bản Thanh Hoá phát hành và "Văn khấn cổ truyền của người Việt" của Nhà xuất bản Hồng Đức, hóa vàng còn gọi là lễ tạ. Sách cũng gợi ý về ngày, giờ làm lễ hóa vàng dịp Tết Ất Tỵ 2025.
Người Việt nên cúng hoá vàng vào ngày nào năm 2025. Ảnh: sức khoẻ và đời sống
Ngày đẹp để cúng hoá vàng?
Vàng mã nằm trong số những lễ vật dâng cúng thần linh, gia tiên dịp Tết, được "gửi đi" bằng hình thức thiêu hóa. Bởi không thể dùng tiền, vàng và đồ dùng thật để đốt nên con người dùng đồ giấy có hoa văn và hình dáng mô phỏng để thay thế. Trước Tết, chủ nhà soạn lễ mời ông bà tổ tiên và thần linh về ăn Tết cùng gia đình; khi đưa tiễn cũng cần soạn mâm cúng rồi đốt vàng mã để các ngài mang theo.
Tết Ất Tỵ 2025 cúng hóa vàng vào ngày nào? Các gia đình có thể lựa các thời điểm sau:
Mùng 3 Tết: Đây là ngày truyền thống thường được nhiều gia đình lựa chọn nhất để tiến hành lễ hóa vàng.
Mùng 4, 5, 7 Tết: Các ngày này cũng rất thích hợp để tổ chức lễ hóa vàng, tùy theo điều kiện của từng gia đình. Một số gợi ý về giờ đẹp cho lễ hóa vàng năm 2025 – Tết Ất Tỵ như sau:
Mùng 3 Tết: Giờ Tân Mão (5h – 7h), giờ Giáp Ngọ (11h – 13h), giờ Bính Thân (15h – 17h), giờ Đinh Dậu (17h – 19h).
Mùng 4 Tết: Giờ Mão (5h – 7h), giờ Ngọ (11h – 13h), giờ Thân (15h – 17h), giờ Dậu (17h – 19h).
Mùng 5 Tết: Giờ Mão (5h – 7h), giờ Tỵ (9h – 11h), giờ Thân (15h – 17h), giờ Tuất (19h – 21h).
Mùng 7 Tết: Giờ Dần (3h – 5h), giờ Thìn (7h – 9h), giờ Tỵ (9h – 11h), giờ Thân (15h – 17h), giờ Dậu (17h – 19h), giờ Hợi (21h – 23h).
Mâm cúng và cách thực hiện lễ hóa vàng
Tùy vào điều kiện cũng như văn hóa của từng gia đình, vùng miền mà gia chủ có thể chuẩn bị mâm cúng hóa vàng với những vật phẩm khác nhau. Trong đó, mâm cúng lễ hóa vàng thường có:
Mâm ngũ quả
Tiền - vàng mã mỗi loại một ít: hoa tươi, hương, trầu cau, bánh kẹo, rượu. Có nơi cúng 2 cây mía (theo dân gian quan niệm cây mía để các cụ chống đi cho đỡ mỏi hoặc có thể sử dụng để gánh các đồ cúng về trời).
Mâm cỗ mặn hoặc mâm cỗ chay, trong đó mâm cỗ mặn thường có một con gà trống. Sau khi chuẩn bị tươm tất mâm cơm cúng cùng các lễ vật cần thiết, gia chủ sẽ thắp hương, đọc văn khấn. Trong những ngày Tết, gia thần và tổ tiên được thỉnh về ngự trên bàn thờ, vì vậy đèn hương luôn phải giữ sáng, không để tắt. Các lễ vật như bánh kẹo, hoa quả cũng cần giữ nguyên trên bàn thờ và chỉ được hạ xuống sau khi hoàn thành lễ hóa vàng. Việc chưa làm lễ đã hạ lễ bị xem là bất kính theo quan niệm truyền thống.
Sau khi hương cháy hết, gia chủ khấn xin hạ lễ và mang vàng mã đi hóa. Sau khi hóa vàng xong, gia chủ thường vẩy vài giọt rượu cúng xuống. Theo tín ngưỡng dân gian, hành động này giúp giữ lại sự linh thiêng và đảm bảo ông bà, tổ tiên nhận đủ các lễ vật, tiền vàng mà con cháu kính dâng.
| Không nên lạm dụng việc đốt vàng mã. Tấm lòng thành kính không nằm ở số lượng lễ vật, mà ở sự trân trọng, chu đáo trong việc chuẩn bị và tiến hành lễ cúng. Chỉ cần trong 3 ngày Tết, gia đình thực hiện đầy đủ nghi lễ thì đã đúng với ý nghĩa của phong tục truyền thống, thể hiện sự trọn vẹn và thành tâm. Việc đốt quá nhiều vàng mã vừa lãng phí vừa tăng ô nhiễm môi trường (tăng khí thải, tăng khai thác cây rừng), vừa tiềm ẩn nguy cơ hỏa hoạn. Cần chọn vị trí hóa vàng phù hợp, bảo đảm sạch sẽ, thoáng mát và tách biệt khỏi khu vực sinh hoạt; tuân thủ các nguyên tắc phòng cháy chữa cháy. Trước khi hóa vàng, cần loại bỏ các vật liệu dễ cháy trong khu vực và chuẩn bị các biện pháp dập lửa như nước hoặc bình chữa cháy để kịp thời xử lý trong trường hợp cần thiết. |
PV
