Nhà báo Hoàng Anh Tuấn và câu chuyện tác nghiệp tại Nam Sudan

(CLO) “Những chuyến xe ken dày người không một chỗ đứng dù họ chỉ có tay trắng và bộ quần áo tơi tả, đâu đó là tiếng súng đụng độ giữa quân chính phủ và quân đối lập văng vẳng...Một hiện thực tàn khốc hiện lên trước mặt nhóm phóng viên chúng tôi”.

Đó là một trong những cảm xúc mà Thượng úy, quân nhân chuyên nghiệp Hoàng Anh Tuấn, phóng viên, biên tập viên của phòng truyền hình đối ngoại trung tâm phát thanh truyền hình quân đội chia sẻ cùng phóng viên báo Nhà báo và Công luận trong cuộc trò chuyện về chuyến đi tác nghiệp tại Nam Sudan của mình.

Thượng úy, quân nhân chuyên nghiệp Hoàng Anh Tuấn, biên tập viên của phòng truyền hình đối ngoại trung tâm phát thanh truyền hình quân đội trong chuyến tác nghiệp tại Nam Sudan. Ảnh: NVCC.

Thượng úy, quân nhân chuyên nghiệp Hoàng Anh Tuấn, biên tập viên của phòng truyền hình đối ngoại trung tâm phát thanh truyền hình quân đội trong chuyến tác nghiệp tại Nam Sudan. Ảnh: NVCC.

Anh có thể cho biết những ấn tượng đầu tiên của mình khi đặt chân đến đất nước xa xôi này?

Ngay từ trên máy bay nhìn xuống tôi đã thấy ấn tượng với quang cảnh những lều tạm trắng xóa trên mặt đất. Trên những con đường đầy bùn đất là những bóng người vật vờ đi lại, họ chật vật tìm một nơi có thể cư ngụ, tìm kiếm thức ăn và nước uống...Tuy rằng đã có sự chuẩn bị về tinh thần nhưng khi bắt đầu di chuyển từ Juba về căn cứ của lực lượng gìn giữ hòa bình tại Bentiu tôi vẫn không khỏi bàng hoàng bởi hiện thực đang diễn ra.

Người Nam Sudan chủ yếu sống bằng nghề nông nhưng chiến tranh đã làm gián đoạn mọi hoạt động nông nghiệp. Chiến tranh đã phá hủy gần như toàn bộ nền nông nghiệp, người dân không còn đủ khả năng để chi trả cho cuộc sống, đến cả những mặt hàng lương thực cơ bản nhất họ cũng không thể mua nổi. Hết lương thực, người dân phải sống nhờ vào tự nhiên. Nhiều tháng qua, họ chỉ biết sống dựa vào các loại cây cỏ và cá mà họ tìm thấy được nhưng hiện tại, đến cả những loại cây cỏ và sinh vật có thể ăn được trong tự nhiên cũng đang dần cạn kiệt. Nạn đói đã diễn ra ở nhiều nơi. Bất cứ những gì có thể ăn được họ đều đã lấy hết, giờ đây họ trông chờ vào những nguồn viện trợ. 

Thậm chí, đau xót hơn là ở khu trại tị nạn, một người đi chăn dê phải có 4 người có vũ trang đi cùng bảo vệ do tình trạng khan hiếm lương thực ở đây đã dẫn đến tình trạng tranh đoạt, cướp bóc, quân đối lập cướp của người dân, và chính dân địa phương cũng cướp bóc lẫn nhau.

Người dân Nam Sudan phải bỏ nhà bỏ cửa để giữ gìn mạng sống của mình. Ảnh: Anh Tuấn.

Người dân Nam Sudan phải bỏ nhà bỏ cửa để giữ gìn mạng sống của mình. Ảnh: Anh Tuấn.

Xung quanh là các cuộc nổi dậy, người dân đói khổ sống dựa vào những hoạt động nhân đạo, trong khi đó thời tiết lại vô cùng khắc nghiệt. Đó hẳn là một môi trường tác nghiệp đặc biệt?

Đúng vậy đấy. Nhóm phóng viên chúng tôi do được ở trong khu vực đóng quân của Liên Hiệp Quốc nên về cơ bản an toàn hơn rất nhiều. Tuy nhiên mỗi bước đi đều có sự giám sát hỗ trợ của lực lượng sĩ quan liên lạc, mọi hoạt động tại đây đều phải tuân thủ theo những quy định của Liên Hiệp Quốc.

Những tiếng súng nổ, các cuộc đụng chạm quân sự vẫn diễn ra hàng ngay tại đây… ê kíp đều thấm thía khi trải qua những hành trình đồng hành cùng nhóm sĩ quan liên lạc và đồng chí quan sát viên quân sự của Phái bộ Liên hiệp quốc để ghi hình. Mặc dù mỗi lần đi lại đã có sĩ quan liên lạc dẫn đường nhưng trong bối cảnh bất ổn tại khu vực thì bất cứ hành động nào cũng có thể gây kích động. Trong khi những đơn vị khác có thể sẽ an toàn hơn bởi được trang bị vũ trang và đồ bảo hộ cần thiết còn chúng tôi lại hoàn toàn không có. Bên cạnh nỗi lo gặp xung đột vũ trang giữa đường còn phải tránh va chạm với người địa phương khi mà người dân Nam Sudan họ không thích bị ghi hình, tất cả những clip, hình ảnh ghi lại được hầu như là phải sử dụng lén điện thoại hoặc được quay bằng camera giấu kín.

Ngoài những yếu tố chính trị thì nhóm phóng viên còn gặp phải những khó khăn khác, đó là những vấn đề gì vậy?

Những vấn đề về nước, bệnh dịch chẳng hạn. Nước sạch ở đây khan hiếm vô cùng. Chúng tôi 3-4 ngày mới được tắm một lần và nước tắm cũng phải lắng qua đêm cho bùn đất đọng xuống, còn nước uống thì được phát cho chai lavie 1 lít rưỡi cho 2 ngày, việc sử dụng nước cho các sinh hoạt khác cần tiết kiệm hết sức.

Người dân Nam Sudan trong khu trại tị nạn. Ảnh: Anh Tuấn.

Người dân Nam Sudan trong khu trại tị nạn. Ảnh: Anh Tuấn.

Thế nhưng, điều đó không thấm vào đâu bởi nỗi lo dịch bệnh. Khi mà môi trường xung quanh là một dải rộng lớn là các trại tị nạn lên đến 40000 người, xung quanh đó là những vũng ao tù nước đọng, người dân cả ăn, cả uống, cả tắm giặt bản thân, tắm giặt trâu bò đều trông chờ vào những vũng nước đó…chính bởi thế mà dịch bệch về mắt, về da, rồi sốt rét và có nhiều rắn độc nguy hiểm. 

Vậy nhưng những sĩ quan quân nhân của Việt Nam trong lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc đã sinh sống và làm việc tại đây nhiều tháng trời. Anh nghĩ thế nào về những đồng đội của mình?

Chuyến đi tác nghiệp tại Nam Sudan là chuyến đi để lại rất nhiều cảm xúc đối với ê kíp làm chương trình. Đó không chỉ là những cảm xúc xót xa khi chứng kiến đời sống vô cùng khốn khổ của người dân nơi nội chiến, đó còn là sự cảm phục với ý chí của các sĩ quan quân nhân Việt Nam đang làm nhiệm vụ trong lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc. Bên cạnh tấm lòng và nhiệt huyết của lực lượng quân y, những người đang hàng ngày chữa trị cho quân nhân lực lượng gìn giữ hòa bình, cho người dân địa phương và trẻ em bản xứ, nhóm phóng viên còn vô cùng ngưỡng mộ tinh thần dũng cảm mà những sĩ quan quân đội Việt Nam làm nhiệm vụ sĩ quan liên lạc và quan sát viên quân sự của Phái bộ Liên Hiệp Quốc đang đảm nhiệm. Công việc của họ còn gặp rủi ro lớn hơn rất nhiều.

Không có sĩ quan liên lạc các đoàn xe tuần tra sẽ không thể di chuyển qua các trạm kiểm soát của chính phủ với quân đối lập, khi có bất kỳ tình huống mâu thuẫn, căng thẳng, có nguy cơ nổ súng nào xảy ra trên đường, sĩ quan liên lạc chính là người đại diện cho đoàn xe giải quyết mâu thuẫn. Cảnh chĩa súng bị vây và các cuộc đàm phán với chính mình là nhân vật chính diễn ra hàng ngày. Còn là quan sát viên quân sự của Phái bộ Liên Hiệp Quốc ngoài nhiệm vụ như một sĩ quan liên lạc họ còn là tai mắt của Liên Hiệp Quốc, trực tiếp tham gia các cuộc đàm phán với chính phủ và quân đối lập, đồng thời phải hiện diện tại những điểm nóng, nguy hiểm nhất.

Tại căn cứ của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hiệp quốc ở Nam Sudan, có một lá cờ đỏ sao vàng, đó là nơi ở của các sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam ở Nam Sudan. Ảnh: Anh Tuấn.

Tại căn cứ của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hiệp quốc ở Nam Sudan, có một lá cờ đỏ sao vàng, đó là nơi ở của các sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam ở Nam Sudan. Ảnh: Anh Tuấn.

Tôi đã nghe anh nói rất nhiều đến cụm từ “Tinh thần Việt Nam ở Nam Sudan”?

Đó là cụm từ mà hầu như những phóng viên, nhà báo nào đã từng đến đây đều được nghe mãi. Tại đất nước xa xôi này, những sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam đã  thực hiện sứ mệnh Tổ quốc trao cho là cùng với 14000 binh sĩ gìn giữ hòa bình của hơn 60 quốc gia ngăn chặn nội chiến. Những ngày gian khổ trên đất Nam Sudan, có lẽ chính vì tinh thần Việt Nam, không ngại khó, không ngại khổ và luôn biết cách vươn lên trong mọi hoàn cảnh, mà họ đã hoàn thành nhiệm vụ.

Đến nơi đây ai cũng sẽ hiểu được giá trị của những từ Độc lập, Tự do và Hạnh phúc hơn lúc nào hết. Những điều mà nhiều người trong thế hệ chúng ta chưa bao giờ có thể hình dung ra từ trước đến nay. Và với phóng viên trẻ đang phục vụ trong quân ngũ như tôi thì tinh thần đó, cốt cách đó là thu hoạch lớn nhất trong chuyến tác nghiệp và sẽ là cả chặng đường làm báo sau này!

Xin cảm ơn anh!

Tại một đất nước xa xôi ở Châu Phi có những con người đang mang trên mình trọng trách lớn lao của dân tộc, tham gia vào lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc tại Nam Sudan. Nhằm ghi lại một phần hoạt động của những chiến sĩ Việt Nam đang làm công tác nhân đạo tại Nam Sudan, phóng viên Anh Tuấn cùng ê kíp của phòng truyền hình đối ngoại trung tâm phát thanh truyền hình quân đội đã lên đường thực hiện phóng sự “Tết Việt của những cánh chim hòa bình tại Nam Sudan”. Chương trình đã ghi lại những sinh hoạt đời thường trong điều kiện hết sức khó khăn, gian khổ nhưng vượt lên đó lại là quyết tâm hoàn thành trách nhiệm quốc tế cao cả và lời thề thực hiện sứ mệnh trước lá cờ Tổ quốc thiêng liêng. Chương trình cũng đã đạt Giải A chương trình truyền hình Tết ấn tượng năm 2018.

Nguyệt Hồ 

Xem thêm

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

(CLO) Từ một video về vụ sập cầu Baltimore thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi chỉ trong một ngày, Daily Mail nhận ra tiềm năng của tin tức trên TikTok. Thay vì tiếp tục chạy theo những nội dung lan truyền nhất thời, tờ báo Anh đầu tư vào đội ngũ sáng tạo chuyên nghiệp và các định dạng video có thể duy trì lâu dài.

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

(CLO) Là một gương mặt có dấu ấn trong đời sống báo chí, tư tưởng và văn hóa Việt Nam đương đại, trưởng thành từ thực tiễn chiến tranh, gắn bó lâu dài với Báo Nhân Dân, từng đảm nhiệm những trọng trách trong công tác báo chí, lý luận và quản lý, Nguyễn Hồng Vinh còn làm thơ, nghiên cứu về văn hóa, con người.

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Việc tổ chức ra mắt phiên bản tiếng Nga là dấu mốc mới trong tiến trình hiện đại hóa Báo Điện tử Công an nhân dân (CAND), là bước đổi mới về tư duy làm báo trên môi trường số, thể hiện trách nhiệm của Báo CAND trong việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có chiều sâu; góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về đất nước, con người Việt Nam và những nỗ lực giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT), vì cuộc sống bình yên của nhân dân.

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Nhận diện sớm những vấn đề tư tưởng, dư luận có nguy cơ phát sinh; thông tin sớm bằng nguồn tin chính xác, có tính giải thích, định hướng; xử lý sớm những thông tin sai lệch, cách hiểu chưa đúng – quy trình “3 sớm” được Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng xác định là yêu cầu trong đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

(NB&CL) Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường truyền thông đa chiều đòi hỏi báo chí địa phương không chỉ phản bác thông tin sai lệch mà còn phải chủ động tạo lập dòng thông tin chính xác, có căn cứ. Lợi thế gần dân, sát cơ sở, am hiểu địa bàn chính là điểm tựa để báo chí phát hiện vấn đề từ sớm, đưa thông tin đến công chúng kịp thời và định hướng dư luận.

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

(CLO) Trước sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận tin tức của độc giả, thương hiệu báo chí GZH tại miền nam Brazil đã chuyển YouTube từ một kênh phân phối nội dung thành nền tảng sản xuất báo chí chủ lực. Chiến lược này giúp đơn vị đạt 167 triệu lượt xem và thu hút 869.000 người đăng ký trong năm 2025.

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

(CLO) Mediacorp, đơn vị sở hữu kênh tin tức CNA của Singapore, đã thiết kế lại ứng dụng và website theo hướng cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, giúp độc giả khám phá nhiều nội dung hơn và tương tác sâu hơn. Những thay đổi này mang lại kết quả tích cực, trong đó lượt nghe podcast trung bình hằng tháng tăng 84%, số lần nhấp vào trang chủ trên ứng dụng tăng 54%.

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

(CLO) Trước sự cạnh tranh từ những người sáng tạo nội dung và làn sóng thông tin do AI tạo ra trên TikTok, tờ VG của Na Uy lựa chọn đặt nhà báo và uy tín báo chí làm trọng tâm chiến lược tiếp cận độc giả trẻ. Cách làm này giúp lượt xem trung bình mỗi video tăng 74% trong một năm.

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

(CLO) Chuyển đổi số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số được thể hiện qua những việc làm cụ thể như người dân livestream bán nông sản, hợp tác xã đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử hay hỗ trợ bà con tiếp cận dịch vụ số. Đây cũng là những câu chuyện được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai chú trọng phản ánh từ thực tiễn cơ sở.

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

(CLO) Sáng 30/10, Hội Nhà báo tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo báo chí lần thứ XIII – 2026, tập trung thảo luận vai trò của báo chí trong tuyên truyền, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Cỡ chữ bài viết: