Nhà báo Văn Hiền: Tôn thờ sự thật trong từng câu chữ

Nhà báo Văn Hiền: Tôn thờ sự thật trong từng câu chữ

(Congluan.vn)- Từ chữ tâm của người làm báo, xúc động trước sự hy sinh của những người đồng nghiệp, ông lặn lội đi khắp mọi miền Tổ quốc, sang cả Lào, Campuchia để tìm nguồn tin, dựng lại những chân dung nhà báo – liệt sỹ và vừa cho ra đời cuốn sách “Khoảnh khắc và mãi mãi”. Báo Nhà báo và Công luận đã có cuộc phỏng vấn nhà báo Văn Hiền, 65 tuổi- nguyên là Phó tổng biên tập báo Nghệ An, hiện là Trưởng đại diện của Văn phòng Hội Nhà báo Việt Nam khu vực Bắc Trung Bộ tại Nghệ An để hiểu hơn về cuộc hành trình ý nghĩa này của người cầm bút…

 Nhà báo Văn Hiền

Muốn viết báo thì phải “sống” đã

+ Được biết, hơn 15 năm qua, ông đã dành phần lớn thời gian, tâm sức để lặn lội khắp mọi miền Tổ quốc, tìm gặp lại những nhân chứng, thủ trưởng cũ của những nhà báo đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc để dựng lại chân dung họ…Cụ thể câu chuyện lặn lội này như thế nào, thưa nhà báo?

- Ý tưởng về chủ đề này tôi bắt đầu từ năm 1993 nhưng phải đến năm 1995, tôi mới đặt bút viết. Bởi lẽ, tìm kiếm tư liệu, nguồn tin để viết về những chân dung nhà báo liệt sỹ này là vô cùng phức tạp, khó khăn. Nhân vật đầu tiên của tôi là nhà báo, liệt sỹ Vũ Hiến, công tác tại Báo Quân chủng Hải quân. Về Hải Phòng gặp được vợ ông, hiểu hơn về trăn trở của bà khi không tìm được mộ chồng, ngoài thông tin hi sinh tại chiến trường  campuchia. Sau đó, tôi bỏ công lục tìm lại các tài liệu và được biết thêm, Vũ Hiến hy sinh trong đoàn quân tham gia tình nguyện giúp Campuchia diệt họa Pôn Pốt. Sau đó, tôi tìm gặp Chuẩn đô đốc, Trung tướng Nguyễn Văn Tình và được nghe kể chi tiết về sự hi sinh của nhà báo Vũ Hiến, giữa mịt mù khói lửa anh liên tục bấm máy ảnh và ngã xuống như một tia chớp trên tháp pháo, hai bàn tay vẫn nắm chặt máy ảnh. Sau đó, tôi hành hương đến Va Lung, nơi Vũ Hiến đã ngã xuống để viết bài báo “Chớp sáng trước cửa ngõ Kông Pông Xom”, dựng lại chân dung nhà báo Vũ Hiến hi sinh trong tư thế dũng mãnh của người lính trước cửa ngõ tiến vào giải phóng thủ đô Phnom Penh, sào huyệt cuối cùng của nạn diệt chủng Pôn Pốt. Tôi càng bất ngờ khi biết thông tin, hiện cả nước có 380 nhà báo liệt sĩ chưa tìm được hài cốt, trong đó có 66 nhà báo nữ…Điều đó lại tiếp tục là động lực, là sức mạnh thôi thúc tôi đi tiếp, viết tiếp và nối dài cuộc hành trình vẽ chân dung họ.

+ Có những chân dung nhà báo liệt sĩ, để phục dựng một cách sinh động và chân thực, ông đã lặn lội hàng nghìn cây số, mất hàng năm trời để tìm hiểu cặn kẽ từng chi tiết. Có kỉ niệm nào đáng nhớ trong cuộc hành trình ấy không, thưa ông?

- Đâu phải chỉ năm trời, hầu hết là tôi phải dành khoảng 2 năm cho một chân dung, thậm chí có nhà báo phải mất 6 năm mới viết xong. Họ đã ngã xuống trong lửa đạn, lại đều là những lực lượng tác nghiệp độc lập nên để biết được những thông tin về họ, sự hy sinh của họ là chuyện không dễ dàng. Bất cứ nhân vật nào tôi cũng phải tìm gặp tới 3, 4 nhân chứng, người thân, đồng chí, thủ trưởng đơn vị… Chẳng hạn như nhà báo liệt sỹ Nguyễn Minh Tâm, tôi mất 6 năm trời để tìm kiếm thông tin, hoàn thiện tác phẩm. Đây là nhà báo quê ở Hà Nội, phóng viên báo Hà Nội mới, tình nguyện vào bộ đội, ở đơn vị đặc công của Biệt động Sài Gòn. Ông chiến đấu và hy sinh vào đợt 2, năm 1968 tại 18 thôn Vườn Trầu, huyện Hooc Môn, Bà Rịa. Để tìm hiểu về nhà báo này tôi đã phải tiếp cận đồng nghiệp ở báo Hà Nội Mới, gặp thiếu tướng Trần Văn Phụng - Tư lệnh trưởng Lực lượng Vũ trang khu Sài Gòn Gia Định, sau này là Tư lệnh Trưởng Quân Khu 7 để được nghe kể về nhân vật. Tậm chí, tôi còn phải tìm đến gặp cả người yêu của nhà báo Tâm tên là Đào Thị Vân làm việc ở Cơ khí Hà Nội để hiểu hơn về con người ấy, liệt sỹ ấy.

+ Viết về chân dung rất khó, chân dung nhà báo- liệt sỹ (những người đã hy sinh) còn khó hơn nhiều. Để có một tác phẩm xúc động, đi vào lòng người như thế, điều quan trọng nhất cần có của người làm báo là gì thưa ông?

- Nếu để nói về chuyện tác nghiệp, cuộc đời cầm bút, tôi luôn tôn thờ sự chân thực trong từng câu chữ. Khi viết về các anh, những liệt sĩ đã ngã xuống vì đất nước, sự chân thực lại càng quan trọng. Khi bắt đầu viết, tôi thường đặt tấm ảnh của họ trước bàn làm việc, khi viết xong tôi treo ảnh vào khung và đặt lên ban thờ. Với tôi họ là những người bạn, đồng nghiệp, những người có công với đất nước, với nghề nghiệp của chúng ta. Tôi nghĩ muốn viết báo thì phải “sống” đã, nghĩa là phải thành tâm, phải có cả sự hy sinh cho nghề nghiệp, cho con chữ, cho nhân vật. Tôi đau đáu nhiều điều nên trong cả giấc mơ, tôi cũng từng mơ thấy những nhà báo, liệt sỹ năm xưa.

Cần lắm sự chung tay của những người làm báo

+ Tôi còn được biết, ông không chỉ viết mà còn bỏ cả công sức, thời gian, tiền bạc ra để giúp đồng nghiệp đòi lại công lý… Thực hư những câu chuyện đó thế nào thưa ông?

Đó là trường hợp của nhà báo Trần Văn Tông, phóng viên Báo Miền Tây Nghệ An. Ông Tông vốn là bộ đội chủ lực ở Quảng Bình, năm 1960, ông xuất ngũ, công tác tại huyện ủy Nghĩa Đàn, sau đó điều động về Báo Miền Tây Nghệ An. Công tác được 4 năm, ông cùng Tổng biên tập mất tích trong trận bom của Mỹ, nhưng chưa được công nhận liệt sĩ. Biết chuyện, tôi tìm đến thân nhân, lên tiếng bằng bài viết “Nhà báo hai lần hy sinh”. Sau đó hàng loạt các tờ báo vào cuộc để tiếp tục giúp đỡ gia đình. Tỉnh ủy Nghệ An chỉ đạo Sở LĐ-TB&XH làm hồ sơ và đến ngày 25/10/2013 nhà báo Trần Văn Tông được công nhận liệt sỹ- trả lại danh dự cho nhà báo và gia đình. Hay như trường hợp của nhà báo Lê Văn Luyện, phóng viên Báo Quân giải phóng Trung Bộ, hy sinh năm 1970 ở Điện Bàn (Quảng Nam), tôi đã lặn lội đi gõ cửa các cơ quan chức năng để làm chế độ chất độc da cam cho con của nhà báo Lê Văn Luyện. Số tiền thu được từ việc bán sách “Khoảnh khắc và mãi mãi” tôi cũng làm sổ tiết kiệm tặng cho thân nhân các gia đình nhà báo liệt sĩ hiện gặp khó khăn.

+ Những công việc ông đã làm rất ý nghĩa nhưng tôi nghĩ cần lắm một sự chung tay của những người đồng nghiệp hôm nay trong cuộc hành trình này?

Đúng vậy. Tôi chỉ mới viết được khoảng 19 nhân vật trong tổng số 380 nhà báo liệt sĩ, còn rất nhiều những nhà báo cần được ghi nhận, nêu danh. Tôi sẽ tiếp tục và cũng mong muốn có những người đồng nghiệp khác đồng hành. Tôi nghĩ các Hội nhà báo địa phương nên đóng góp thêm để xây dựng các bia tưởng niệm người làm báo đã hy sinh ở các chiến trường. Đặc biệt, tôi cũng mong các cơ quan chức năng quan tâm hơn nữa tới họ, giúp đỡ gia đình thân nhân các liệt sỹ hiện đang gặp nhiều khó khăn. Người làm báo với trách nhiệm của mình luôn lên tiếng bảo vệ, giúp đỡ người khác, tại sao chúng ta không lên tiếng vì lẽ phải, vì quyền lợi của đồng nghiệp đã hy sinh, ngã xuống cho độc lập, tự do và danh dự của nhà báo?!

+ Vâng, xin cảm ơn ông!

HÀ VÂN (thực hiện)

Xem thêm

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

(CLO) Trong nhiều thập niên qua, người lao động Việt Nam từng đối mặt với không ít biến động của nền kinh tế. Nhưng có lẽ chưa bao giờ câu chuyện tương lai nghề nghiệp lại được đặt ra rõ ràng như hôm nay, khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người làm việc và tạo ra giá trị. Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ đại hội.

 Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

(NB&CL) Hà Nội một lần nữa đưa kế hoạch thu phí phương tiện giao thông vào nội đô với lộ trình bắt đầu từ Vành đai 1 vào năm 2028 với kỳ vọng “công cụ kinh tế” sẽ giúp điều tiết giao thông và thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện công cộng. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc nghiên cứu thu phí phương tiện vào nội đô cần được đánh giá toàn diện cả ở góc độ giao thông, kinh tế lẫn tác động xã hội.

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

(NB&CL) Một năm trước, mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương chính thức đi vào vận hành sau cuộc sắp xếp quy mô lớn nhất trong nhiều thập niên. Hàng loạt đơn vị hành chính được tổ chức lại, nhiều cơ quan được hợp nhất, hàng nghìn đầu mối được tinh gọn, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước.

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

(CLO) Chưa bao giờ internet và mạng xã hội có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống con người như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể học tập, giải trí, kết nối bạn bè và tiếp cận kho tri thức toàn cầu. Không gian mạng đã mở ra nhiều cơ hội phát triển trong thời đại số.

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

(NB&CL) Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Công Thương. Việc các doanh nghiệp xăng dầu đồng loạt chuyển sang kinh doanh xăng sinh học E10 cho thấy, quá trình chuyển đổi năng lượng xanh ở Việt Nam đang từng bước thích ứng với xu hướng phát triển bền vững, giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Nếu phát triển tốt nhiên liệu sinh học, Việt Nam không chỉ có thêm một giải pháp giảm phát thải mà còn mở ra dư địa cho nông nghiệp nguyên liệu, công nghiệp chế biến và xu hướng kinh tế tuần hoàn.

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

(NB&CL) Xăng E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 theo đúng lộ trình được Chính phủ hoạch định từ hơn một thập niên trước. Nhưng điều khiến dư luận tranh luận những ngày qua không chỉ là một loại nhiên liệu mới, mà là cách một chủ trương đúng được đưa vào đời sống. Bởi kinh nghiệm cho thấy, một chính sách có thể được chuẩn bị rất kỹ trên giấy tờ, nhưng chỉ thực sự thành công khi người dân hiểu, tin và sẵn sàng đồng hành cùng nó.

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

(CLO) Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa đang được đặt ra như một bước phát triển mới trong tư duy quản trị ở cơ sở. Theo PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, đây là thời điểm “chín muồi” để đưa những giá trị của chủ nghĩa xã hội đi vào đời sống bằng những thay đổi cụ thể mà người dân có thể nhìn thấy, cảm nhận được mỗi ngày.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

(NB&CL) Hàng loạt vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan bị khởi tố hình sự đánh dấu bước chuyển mạnh trong câu chuyện bản quyền tại Việt Nam. Động thái của Bộ Công an được xem là cú đánh trực diện vào tư duy “xài chùa” vốn tồn tại dai dẳng trong môi trường giải trí và nội dung số.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

(CLO) Tháng Năm lại về. Những con đường bắt đầu nhiều hơn sắc đỏ của cờ hoa. Những bài hát về Bác lại vang lên từ các ô cửa nhỏ, từ loa phát thanh trong mỗi khu dân phố, từ những chương trình truyền hình buổi tối. Có điều, năm nay, cảm xúc về ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh dường như đến theo một cách khác.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

(CLO) Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”. Đó không chỉ là lời hiệu triệu cách mạng, mà còn là kết tinh sâu sắc tư tưởng chính trị, triết lý nhân văn và tầm nhìn chiến lược của Người về sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

(CLO) Thông tin ca sĩ Miu Lê bị Công an Thành phố Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” thêm một lần nữa đặt ra những suy ngẫm về trách nhiệm xã hội của người nổi tiếng. Dù vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra và chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, song việc một nghệ sĩ nổi tiếng vướng vòng lao lý cũng đủ gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống lệch chuẩn, về ý thức thượng tôn pháp luật của một bộ phận nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giải trí hiện nay.

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

(CLO) Dung dịch nhỏ mắt, hay thứ người ta vẫn quen gọi đơn giản là “thuốc nhỏ mắt” vốn từ lâu được mặc nhiên xem là sản phẩm có thể đưa thẳng vào đôi mắt, nơi nhạy cảm và mong manh nhất của cơ thể. Nhưng khi một lô thuốc bị thu hồi vì không đạt chỉ tiêu độ trong, câu chuyện không còn chỉ là lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất, mà là lời cảnh báo rằng, không phải thứ gì mang tên thuốc nhỏ mắt cũng có thể yên tâm nhỏ vào mắt.

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

(NB&CL) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) có lẽ là một trong những kỳ Đại hội đặc biệt nhất nhiều năm trở lại đây. Không chỉ vì diễn ra vào thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, mô hình quản trị và yêu cầu tăng trưởng, mà còn bởi chính Đại hội này cho thấy một sự thay đổi khá rõ trong cách Mặt trận nhìn về vai trò của mình.

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

(CLO) “Lại thêm một nghệ sĩ dính ma túy”. Có lẽ đó là câu xuất hiện nhiều nhất trên mạng xã hội sau thông tin ca sĩ Miu Lê (tên thật là Lê Ánh Nhật) bị bắt để điều tra hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Điều lạ là vụ việc ồn ào thật, tranh cãi cũng dữ dội thật, nhưng cảm giác sốc thì dường như không còn bao nhiêu.

Định hướng cho thế hệ trẻ

Định hướng cho thế hệ trẻ

(CLO) Mỗi mùa hoa phượng nở cùng với cái nóng oi ả đầu hè cũng là lúc nhiều gia đình bước vào những tháng ngày thấp thỏm, lo âu vì các kỳ thi lớp 10, thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kỳ tuyển sinh đại học. Cái nóng ngoài trời dường như càng thêm ngột ngạt bởi không khí thi cử. Từ trong các lớp học đến những bữa cơm gia đình, câu chuyện điểm số, trường lớp, đỗ hay trượt luôn hiện diện như một áp lực vô hình bao trùm lên cả học sinh lẫn cha mẹ.

Sân bay Dubai. Ảnh: DXB

Khi yêu cầu “gần dân, sát dân” trở thành thước đo đổi mới

(NB&CL) Từ ngày 11 đến 13/5/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI sẽ chính thức diễn ra với sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, kiều bào và các tổ chức thành viên trong và ngoài nước.

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

(CLO) Có những đứa trẻ chưa kịp hiểu thế nào là cuộc đời đã sớm học cách sợ hãi người lớn. Có những đứa trẻ chưa thuộc hết bảng chữ cái nhưng đã quen với tiếng quát tháo, tiếng đồ vật ném xuống nền nhà, tiếng chân người lớn đi về phía mình trong tâm trạng bất an. Và có những đứa trẻ, như cháu bé 4 tuổi ở phường Phú Diễn vừa qua, đã rời khỏi thế giới này ngay trong chính gia đình – nơi lẽ ra phải là chỗ bình yên nhất.

Cỡ chữ bài viết: