Chính phủ Nhật Bản hiện đang tập trung đặc biệt vào vấn đề tỷ lệ sinh liên tục giảm trong những năm gần đây. Một số sáng kiến được đưa ra như mở rộng các cơ sở chăm sóc trẻ em, trợ cấp nhà ở cho các bậc cha mẹ và ở một số thị trấn, thậm chí còn trả tiền cho các cặp vợ chồng để sinh con.
Tại thủ đô Tokyo, các quan chức địa phương đang thử một chiến thuật mới: tung ra một ứng dụng hẹn hò do nhà nước điều hành. Ứng dụng này đang trong giai đoạn thử nghiệm ban đầu và sẽ đi vào hoạt động chính thức vào cuối năm nay.
Trang web của ứng dụng cho biết: "Hãy sử dụng ứng dụng như 'bước đầu tiên' để bắt đầu tìm kiếm hôn nhân", đồng thời cho biết thêm rằng hệ thống mai mối AI được cung cấp bởi chính quyền thủ đô Tokyo.
Người dùng phải độc thân, trên 18 tuổi "có mong muốn kết hôn" và đang sống hoặc làm việc tại Tokyo. Người dùng sẽ được yêu cầu thực hiện một bài kiểm tra để ứng dụng thu thập dữ liệu về những đặc điểm mong muốn của đối tác tương lai. "Dựa trên các giá trị của bạn và các giá trị bạn tìm kiếm ở đối tác, có thể được xác định qua bài kiểm tra, AI sẽ giới thiệu cho bạn một người tương thích", ứng dụng cho biết.
Ứng dụng này thậm chí còn lọt vào mắt xanh của tỷ phú Elon Musk. Ông viết trên mạng xã hội X: "Tôi rất vui vì Chính phủ Nhật Bản nhận ra tầm quan trọng của vấn đề này. Nếu hành động triệt để không được thực hiện, Nhật Bản (và nhiều quốc gia khác) sẽ biến mất!".
Các em bé tham dự một sự kiện ở Tokyo, Nhật Bản, ngày 28/4. Ảnh: AFP
Tuy nhiên theo các chuyên gia, kịch bản này sẽ khó xảy ra vì tỷ lệ sinh dự kiến của Nhật Bản sẽ được cân bằng vào một thời điểm nào đó. Khi đó, Nhật Bản có thể sẽ rất khác, từ cơ cấu nhân khẩu học đến nền kinh tế và các chính sách đối nội. Nước này sẽ không đơn giản biến mất.
Trang web của ứng dụng hẹn hò cho biết: "Hôn nhân là một quyết định dựa trên giá trị của chính mỗi người, nhưng chính quyền thủ đô Tokyo đang nỗ lực tạo động lực cho hôn nhân để những người 'có ý định kết hôn' có thể thực hiện bước đầu tiên đó".
Trang web cũng liệt kê các biện pháp khác của chính quyền để hỗ trợ các cặp vợ chồng, chẳng hạn như cung cấp thông tin về cân bằng giữa công việc và cuộc sống, chăm sóc trẻ em và hỗ trợ nhà ở, sự tham gia của nam giới trong công việc nhà và nuôi dạy con cái cũng như tư vấn nghề nghiệp.
Ứng dụng ra mắt trong bối cảnh tỷ lệ sinh ở Nhật Bản tiếp tục giảm xuống mức thấp kỷ lục mới. Theo dữ liệu mới do Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản công bố hôm 7/6, quốc gia 123,9 triệu dân này chỉ ghi nhận 727.277 ca sinh vào năm ngoái. Tỷ lệ sinh giảm từ 1,26 xuống 1,20.
Tỷ lệ sinh phải đạt ít nhất 1,21 để duy trì dân số ổn định. Tỷ lệ sinh được hiểu là số lần sinh con trung bình của một người phụ nữ trong suốt cả cuộc đời.
Xu hướng giảm trở nên trầm trọng hơn trong những năm gần đây, với số ca tử vong vượt qua số ca sinh mỗi năm và khiến tổng dân số giảm, gây ra những hậu quả sâu rộng đối với lực lượng lao động, nền kinh tế, hệ thống phúc lợi và cơ cấu xã hội của Nhật Bản.
Theo Bộ Y tế Nhật Bản, vào năm 2023, cả nước ghi nhận 1,57 triệu ca tử vong, nhiều gấp đôi số ca sinh. Nhật Bản cũng không gặp nhiều may mắn trong hôn nhân, khi số lượng các cuộc hôn nhân giảm 30.000 vào năm ngoái còn số vụ ly hôn lại tăng lên.
Các chuyên gia cho rằng sự suy giảm này dự kiến sẽ tiếp tục trong ít nhất vài thập kỷ và cho đến một thời điểm nhất định, tình trạng sẽ không thể đảo ngược do cơ cấu dân số của đất nước. Ngay cả khi Nhật Bản tăng tỷ lệ sinh vào ngày mai, dân số nước này sẽ tiếp tục giảm cho đến khi tỷ lệ chênh lệch giữa người trẻ và người lớn tuổi cân bằng.
Hoài Phương (theo CNN)
