Với đường biên giới dài 213 km tiếp giáp nhau, 15 xã thuộc 5 huyện biên giới của Thanh Hóa giáp 33 bản thuộc 10 cụm của 3 huyện tỉnh Hủa Phăn đã tạo nên không gian giao lưu tự nhiên, nơi chính trị–an ninh, kinh tế, văn hóa, tình người hòa quyện, làm nên sợi dây đoàn kết sâu bền.
Hợp tác chính trị – nền móng cho hợp tác toàn diện
Trong giai đoạn 2016–2020, hai tỉnh đã có 247 đoàn cấp cao gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm. 35 đơn vị Thanh Hóa ký kết chương trình hợp tác với các đơn vị Hủa Phăn. Đây là tiền đề để hai bên phối hợp hiệu quả trong bảo vệ biên giới, xử lý các vấn đề phát sinh, củng cố tin cậy chính trị và hiểu biết lẫn nhau.
Năm 2024, quan hệ chính trị tiếp tục được siết chặt với 58 đoàn công tác được tổ chức giữa hai tỉnh, khẳng định sự chủ động, tin cậy và gắn bó.
Đáng chú ý, kinh tế - thương mại hai bên tăng trưởng tích cực giữa nhiều khó khăn. Cụ thể, trong giai đoạn 2016–2020, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Thanh Hóa – Hủa Phăn đạt 57,77 triệu USD, tăng 18% so với giai đoạn 2011–2015.
Trong bối cảnh đại dịch COVID-19, hai tỉnh linh hoạt tổ chức trao đổi hàng hóa, áp dụng ưu đãi thuế theo thỏa thuận giữa hai Chính phủ. Nhờ đó, năm 2021, tổng kim ngạch hai chiều đạt 28,72 triệu USD, trong đó Thanh Hóa xuất khẩu 23,95 triệu USD (tăng 5%); nhập khẩu từ Hủa Phăn về đạt 4,77 triệu USD.
Năm 2024, thương mại hai chiều tiếp tục tăng mạnh, đạt trên 34 triệu USD, cho thấy dư địa hợp tác kinh tế còn rất lớn.
Giữ vững an ninh biên giới – nền tảng của hợp tác phát triển
Trên cơ sở Hiệp định quy chế biên giới giữa hai nước, lực lượng vũ trang hai tỉnh đã tăng cường phối hợp tuần tra, kiểm tra song phương, kịp thời ngăn chặn các hành vi vượt biên trái phép, đấu tranh phòng chống tội phạm, đặc biệt là tội phạm ma túy và các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Nhiều chuyên án chung đã được triệt phá, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại khu vực biên giới.
Chỉ tính riêng năm 2023 và 4 tháng đầu năm 2024, BĐBP Thanh Hóa và lực lượng chức năng Hủa Phăn đã tổ chức 81 cuộc tuần tra song phương với 1.944 cán bộ, chiến sĩ tham gia; phát hiện và xử lý 6 vụ/12 đối tượng xuất nhập cảnh trái phép, tiếp nhận và trao trả 2 công dân hai bên; phối hợp đấu tranh 2 chuyên án, thực hiện 38 kế hoạch nghiệp vụ, bắt giữ 243 vụ/286 đối tượng, thu giữ 44.113 viên ma túy tổng hợp, 3,7 kg nhựa thuốc phiện, 66,088 g heroin, 9.899,71 g ketamin, 2.940,69 g ma túy đá và nhiều tang vật khác.
Song song đó, hai tỉnh đã duy trì 17 cặp bản kết nghĩa, 6 đồn biên phòng Thanh Hóa kết nghĩa với 3 đại đội bảo vệ biên giới Lào, xây dựng 3 “Nhà hữu nghị”, 2 phòng học, 1 nhà văn hóa; đỡ đầu 11 học sinh Lào mỗi tháng 500.000 đồng.
Hoạt động viện trợ cũng là một "điểm sáng" góp phần khẳng định mối quan hệ hữu nghị tốt đẹp giữa hai tỉnh Thanh Hóa - Hủa Phăn. Giai đoạn 2016–2020, Thanh Hóa đã viện trợ hơn 295 tỷ đồng cho Hủa Phăn, trong đó nhiều dự án có ý nghĩa chiến lược: Nhà tiếp khách hữu nghị Hủa Phăn – Thanh Hóa: hơn 132 tỷ đồng; Quảng trường hữu nghị và Kè sông Nặm Xăm: gần 38 tỷ đồng; Chương trình hỗ trợ giáo dục – đào tạo: khoảng 76 tỷ đồng.
Năm 2022, Thanh Hóa tiếp tục viện trợ 53 tỷ đồng cho Hủa Phăn, đầu tư xây dựng văn phòng huyện Sầm Nưa, Sầm Tớ; tuyến đường từ bản Cang Không (Viêng Xay) đến Trạm kiểm soát bản Bó (Mường Lát) và dự án cải tạo Đài tưởng niệm liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam.
Đặc biệt, Thanh Hóa được Chính phủ Việt Nam giao làm chủ đầu tư Bệnh viện Hữu nghị Lào – Việt tại Hủa Phăn quy mô 200 giường, tổng mức đầu tư 518 tỷ đồng – biểu tượng mới của tình đoàn kết đặc biệt.
Trong nông nghiệp, hai tỉnh phối hợp khuyến nông, kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ rừng và PCCCR. Năm 2016, huyện Quan Sơn hỗ trợ Viêng Xay xây dựng mô hình trồng cam Cao Phong. Đến nay, hơn 900 cây cam đã cho thu hoạch, năng suất trung bình 5 tấn/năm, thu nhập trên 44 triệu kíp Lào – mô hình nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn về chuyển giao kỹ thuật và nâng cao sinh kế.
Hợp tác trên lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục của 2 tỉnh Thanh Hóa- Hủa Phăn cũng có những dấu ấn quan trọng. Giai đoạn 2016–2020: Y tế Thanh Hóa khám và điều trị cho 9.858 lượt cán bộ, nhân dân Lào, hỗ trợ gần 19 tỷ đồng; Hỗ trợ phòng, chống COVID-19 gần 20 tỷ đồng.
Tỉnh Thanh Hóa tiếp nhận 788 lưu học sinh Lào (293 em được hỗ trợ kinh phí). Hủa Phăn tiếp nhận 17 sinh viên Thanh Hóa
Hiện nay, có 173 sinh viên Lào đang học tại Thanh Hóa; năm 2024, tỉnh đào tạo trung cấp lý luận chính trị cho 90 cán bộ cấp phòng của Hủa Phăn.
Về công tác quy tập liệt sĩ, chỉ tính riêng từ năm 1985–2021, với sự hỗ trợ tận tình của Đảng bộ và nhân dân Hủa Phăn, lực lượng công tác đặc biệt đã tìm kiếm và quy tập 2.259 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào. Đây là minh chứng sâu sắc cho tình nghĩa thủy chung giữa hai dân tộc.
Tiếp nối quá khứ – mở rộng tương lai
Tại trụ sở Tỉnh ủy Thanh Hóa (ngày 14/5), đồng chí Nguyễn Doãn Anh, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa và đồng chí Khăm Pheng Xay Sổm Pheng, Bí thư Tỉnh ủy, Tỉnh trưởng Hủa Phăn đã đồng chủ trì hội đàm, ký kết thỏa thuận hợp tác năm 2025.
Phát biểu tại hội đàm, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh những kết quả phát triển của Thanh Hóa năm 2024–2025, trong đó GRDP năm 2024 đạt 12,16% (đứng thứ 2 cả nước), thu ngân sách vượt 56.000 tỷ đồng – cao nhất từ trước đến nay.
Đồng chí khẳng định trong thành tựu chung có sự hỗ trợ quý báu của Hủa Phăn anh em và đề nghị hai tỉnh tiếp tục: Tăng cường tuyên truyền về quan hệ đặc biệt Việt Nam – Lào; Đẩy mạnh trao đổi đoàn, nâng cấp cửa khẩu Khẹo – Tà Lấu; Tăng cường quản lý biên giới, đấu tranh tội phạm; Đẩy nhanh tiến độ các dự án viện trợ, đặc biệt là Bệnh viện Hữu nghị Lào – Việt; Mở rộng hợp tác giáo dục, y tế, thương mại.
Đồng chí Khăm Pheng Xay Sổm Pheng bày tỏ tin tưởng quan hệ hai tỉnh sẽ ngày càng bền chặt, góp phần đưa Hủa Phăn phát triển phồn vinh.
Thỏa thuận hợp tác năm 2025 tiếp tục đặt nền móng vững chắc cho quan hệ chính trị, kinh tế, giáo dục, văn hóa – xã hội, quốc phòng – an ninh giữa hai tỉnh. Đây cũng là minh chứng cho ý chí của thế hệ hôm nay trong việc giữ gìn và vun đắp mối quan hệ “mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững”.
![12(1).jpg](https://cdn.congluan.vn/images/8f44cb33b13412950016812a3f164f59cee5377ee3e32a412220b6886583c46b/121.jpg.avif "Người dân bản Lơi được Bộ đội Biên phòng, Nhân dân bản biên giới của huyện Quan Sơn hỗ trợ về giống cây trồng, vật nuôi để phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập; giúp đỡ các cháu học sinh ở bản theo chương trình "Nâng bước em tới trường".")
Mới đây, tại Viêng Chăn, Thanh Hóa và Hủa Phăn ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026–2030. Hai bên thống nhất: Tăng cường hợp tác chính trị, ngoại giao. Đẩy mạnh phối hợp quốc phòng – an ninh, đặc biệt về an ninh biên giới. Hợp tác thương mại, đầu tư, du lịch, xuất nhập khẩu. Phối hợp bảo vệ rừng, phát triển nông – lâm nghiệp. Hỗ trợ đào tạo nhân lực, hợp tác y tế, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Thúc đẩy giao lưu văn hóa và giao lưu nhân dân
Theo thỏa thuận, Thanh Hóa sẽ: Cấp bổ sung 53,7 tỷ đồng hoàn thiện trụ sở UBND các huyện Xamnuea, Xamteu, Viengxay. Hỗ trợ đầu tư 05 công trình trị giá 244 tỷ đồng.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh khẳng định thỏa thuận mới sẽ “mở ra chương mới đầy triển vọng”, góp phần củng cố quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt Việt Nam – Lào.
Có thể khẳng định, quan hệ giữa Thanh Hóa và Huaphan được hình thành từ nền tảng lịch sử sâu nặng nghĩa tình. Trên mảnh đất biên giới này, các thế hệ hai tỉnh đã kề vai sát cánh trong những năm tháng đấu tranh chống quân xâm lược, giải phóng dân tộc. Tình cảm thủy chung, son sắt ấy được Đảng và Nhà nước hai nước bồi đắp bằng tinh thần quốc tế trong sáng, trở thành biểu tượng của mối quan hệ mẫu mực Việt Nam – Lào.
