Ngành Hải quan đạt nhiều thành quả tích cực
Theo báo cáo của Tổng cục Hải quan, tính đến ngày 14/12/2024, tổng trị giá xuất nhập khẩu đạt 745,38 tỷ USD, tăng 15,35% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, xuất khẩu đạt 384,4 tỷ USD, tăng 14,46% và nhập khẩu đạt 360.98 tỷ USD, tăng 16,32%.
Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam tính đến hết ngày 14/12/2024 thặng dư 23,42 tỷ USD, thấp hơn 2,29 tỷ USD so với con số thặng dư 25,71 tỷ USD của cùng kỳ năm 2023. Dự báo, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam cả năm 2024 có thể đạt khoảng 782,33 tỷ USD, xuất siêu ước đạt 23,53 tỷ USD.
Nhờ tăng trưởng tích cực của thương mại cùng nỗ lực của cán bộ công chức trên cả nước, số thu ngân sách nhà nước của ngành Hải quan từ ngày 1/1 đến 14/12/2024 đạt 402.680 tỷ đồng, đạt 107,4% dự toán, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm 2023. Căn cứ tình hình thực tế thu thời gian qua, Tổng cục Hải quan dự kiến tổng thu cả năm 2024 đạt 418.000 – 420.000 tỷ đồng, bằng 111,5 % - 112 % dự toán được giao, tăng 13,4% - 13,9% so với cùng kỳ năm 2023.
Về công tác thu hồi nợ thuế, nợ thuế đến 30/11/2024 là 5.418,1 tỷ đồng, giảm 138,5 tỷ đồng so với thời điểm 31/12/2023 (tương đương với giảm 2,49%). Số thu hồi và xử lý nợ từ 1/1/2024 - 30/11/2024 là 732,7 tỷ đồng. Trong đó, một số Cục Hải quan tỉnh, thành phố có kết quả thu hồi nợ thuế tốt như: TP HCM 195 tỷ đồng, Bắc Ninh 100 tỷ đồng, Bình Dương 105 tỷ đồng, Hà Nội 92 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Văn Thọ, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan phát biểu tại Hội nghị
Bên cạnh đó, công tác cải cách hành chính, hiện đại hóa hải quan và đơn giản, tự động hóa quy trình thủ tục hải quan, tạo thuận lợi thương mại cũng đạt nhiều kết quả tích cực.
Riêng với việc triển khai Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN, tính đến 15/11/2024, Cơ chế một cửa quốc gia đã có 250 thủ tục hành chính của 13 bộ, ngành kết nối với hơn 75,4 nghìn doanh nghiệp. Duy trì kết nối chính thức để trao đổi thông tin chứng nhận xuất xứ mẫu D điện tử với 9 nước thành viên ASEAN. Hiện đang phối hợp kiểm thử trong môi trường thử nghiệm với Lào và đang mở rộng trao đổi thông tin với các đối tác thương mại như: Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Hoa Kỳ....
Còn với công tác kiểm tra, giám sát Hải quan, Tổng cục Hải quan tiếp tục tăng cường trên tất cả các khâu; tiếp tục nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hải quan và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp thực hiện các thủ tục hải quan, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu. Đồng thời tập trung nguồn lực xây dựng, sửa đổi, bổ sung 9 quy trình nghiệp vụ.
Ngoài ra, Đề án mô hình cửa khẩu thông minh tại Lạng Sơn và Đề án mô hình Cửa khẩu số cho các cửa khẩu đường bộ đang tích cực được hoàn thiện để ban hành, thí điểm. Đây là những đề án kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Bắt giữ và xử lý 16.390 vụ việc vi phạm pháp luật Hải quan
Năm 2024, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả diễn biến phức tạp, trên các tuyến, loại hình, địa bàn và trên không gian mạng. Đặc biệt, nổi lên tình trạng lợi dụng hình thức kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử, các mạng xã hội và lợi dụng hoạt động bưu chính, chuyển phát nhanh; sử dụng thủ đoạn xé lẻ hàng hóa, vận chuyển từ biên giới đưa vào nội địa tiêu thụ.
Với vai trò cơ quan tham mưu, giúp việc cho Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Ban chỉ đạo 389 Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã quyết liệt triển khai công tác kiểm soát hải quan; kiểm soát chống buôn lậu hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; kiểm soát chống buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, tiền tệ qua biên giới;
Kết quả bắt giữ và xử lý vi phạm: Từ 16/12/2023-15/11/2024, ngành hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 16.390 vụ việc vi phạm pháp luật hải quan, trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 29.273 tỷ đồng (tăng 12,12% về số vụ và tăng 154,09% về trị giá so với cùng kỳ 2023). Cơ quan Hải quan đã khởi tố 24 vụ (giảm 31,43% so với cùng kỳ 2023), chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 157 vụ (giảm 5,42% so với cùng kỳ năm 2023). Số tiền thu nộp NSNN 901,58 tỷ đồng.
Về phương hướng thời gian tới, Tổng cục Hải quan nhận định năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của đất nước, đây cũng là dấu mốc kỷ niệm 80 năm thành lập Hải quan Việt Nam. Bám sát chỉ đạo của Lãnh đạo các cấp về triển khai tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Tổng cục Hải quan nghiên cứu sắp xếp, hoàn thiện tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu quả theo đúng chỉ đạo, định hướng của Đảng, Chính phủ, Bộ Tài chính.
Toàn cảnh Hội nghị Tổng kết năm 2024, triển khai nhiệm vụ năm 2025 của Tổng cục Hải quan
Đồng thời, lực lượng Hải quan cũng tiếp tục tập trung thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đề ra theo các nghị quyết, kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị; các nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và đưa ra phương hướng, giải pháp cụ thể sau:
Triển khai mô hình tổ chức bộ máy mới của Hải quan Việt Nam sau khi được các cấp có thẩm quyền phê duyệt đảm bảo hoạt động liên tục, hiệu quả, đúng định hướng của Đảng, Chính phủ và chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Tài chính.
Ứng dụng các tiến bộ khoa học trong cách mạng công nghiệp 4.0 nhằm tái thiết kế hệ thống CNTT tổng thể của ngành Hải quan, xây dựng các giải pháp công nghệ thông tin hỗ trợ các yêu cầu quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo hướng quản lý điều hành tập trung tại cơ quan Hải quan.
Đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực Hải quan theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch… nhằm góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp thu ngân sách Nhà nước năm 2025; Tăng cường công tác kiểm soát chống buôn lậu và gian lận thương mại, công tác công tác quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan; công tác thanh tra, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách Nhà nước.
Tạo thuận lợi thương mại và phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, phòng chống ma túy, đảm bảo an ninh an toàn quốc gia, trật tự xã hội; thể hiện qua vai trò Cơ quan thường trực Ủy ban chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa ASEAN, Cơ chế một cửa quốc gia và tạo thuận lợi thương mại (Ủy ban 1899) và Cơ quan giúp việc cho Cơ quan thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Tăng cường triển khai các hoạt động hợp tác và hội nhập quốc tế, mở rộng quan hệ hợp tác với hải quan các nước, kiến tạo hành lang pháp lý cho các hoạt động hợp tác sâu rộng trên các lĩnh vực nghiệp vụ cũng như cải cách hiện đại hóa.
