Ngày 19/3, hai thánh giá mạ vàng, mỗi chiếc nặng khoảng 400 kg, đã được đưa lên đỉnh tháp chuông ở độ cao hơn 57 m.
Đây là một cột mốc quan trọng, khép lại giai đoạn trùng tu 2 tháp chuông và 2 tháp kẽm đầy thử thách thời gian qua.
Việc lắp đặt được thực hiện với quy trình nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn và bảo vệ lớp mạ vàng. Các kỹ sư phải kiểm soát chặt chẽ từng thao tác, tránh va chạm làm ảnh hưởng đến bề mặt hoàn thiện.
Hai thánh giá nguyên bản, được lắp đặt từ cuối thế kỷ XIX, đã bị rỉ sét, ăn mòn và biến dạng nặng nề. Nhiều chi tiết kết cấu hư hỏng, đặc biệt là phần hoa bách hợp bằng kẽm gần như không thể phục dựng. Trước thực trạng này, ban trùng tu đã quyết định chế tác mới hoàn toàn thay vì sửa chữa.
Dưới sự điều phối của linh mục Ignatio Hồ Văn Xuân và tham vấn của Tổng giám mục Giuse Nguyễn Năng, dự án đã huy động các chuyên gia quốc tế để đảm bảo tính chính xác và bền vững.
Do bản vẽ gốc không còn, việc chế tác thánh giá gặp trở ngại. Ban trùng tu phải tìm kiếm tư liệu tại các thư viện ở Pháp và sử dụng công nghệ quét 3D để tái dựng thiết kế theo nguyên bản năm 1894. Sau nhiều tháng nghiên cứu, khuôn mẫu hoàn chỉnh được hình thành.
Sau khi có khuôn mẫu, thánh giá được Công ty Altri Tempi (Bỉ) đúc bằng loại thép chuyên biệt có độ bền rất cao, tiếp đến được xử lý để bảo vệ bề mặt bằng cách mạ vàng.
Công đoạn dát vàng được giao cho Giusto Manetti Battiloro – doanh nghiệp có lịch sử từ năm 1600. Công ty này từng dát vàng cho mái vòm nhà thờ Florece, cung điện Versailles (Ý), tòa nhà Catherine, nơi đặt bảo tàng Hermitage ở St. Petersburg (Nga), cung điện Topkapi ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ)...
Vàng lá 24K siêu mỏng được tuyển chọn kỹ lưỡng để phù hợp với khí hậu nhiệt đới. Quy trình mạ gồm nhiều bước nghiêm ngặt: làm sạch bề mặt, phủ lớp kết dính, đặt từng lá vàng bằng dụng cụ chuyên dụng, sau đó cố định và đánh bóng. Toàn bộ quá trình diễn ra trong môi trường vô trùng nhằm đảm bảo bề mặt hoàn thiện không bị khiếm khuyết.
Thánh giá mới có chiều cao 3,73 m, rộng 1,85 m, nặng khoảng 400 kg – nhẹ hơn bản cũ nhưng có độ bền cao hơn. Thiết kế giữ nguyên phong cách truyền thống với các chi tiết bo tròn, họa tiết cánh hoa và các khối cầu đặc trưng.
Khi lắp đặt lên đỉnh tháp kẽm cao hơn 57 m, thánh giá được cố định bằng 36 bulông. Phía trên cùng tích hợp bộ phận thu sét bằng đồng để đảm bảo an toàn. Hai hoa bách hợp mạ vàng cao 2,2 m cũng được bổ sung theo đúng nguyên bản, mang ý nghĩa biểu tượng về sự thanh khiết và phục sinh.
Cuối tháng 8/2025, hai thánh giá được vận chuyển từ Bỉ về Việt Nam bằng thiết bị chuyên dụng trong khoảng 5 tuần. Quá trình cẩu lắp đòi hỏi kỹ thuật cao nhằm tránh va chạm, bảo vệ lớp mạ vàng.
Từ ngày 20 đến 25/3, các chuyên gia Bỉ tiến hành kiểm tra tổng thể, xác nhận chất lượng lớp mạ đạt tiêu chuẩn như khi hoàn thiện. Hai thánh giá cũ hiện được lưu giữ tại Tòa Tổng giám mục Sài Gòn.
Sau 9 năm triển khai, dự án trùng tu Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn đã hoàn thành nhiều hạng mục quan trọng như mái ngói, tường gạch và tháp chuông. Công trình dự kiến hoàn tất toàn bộ vào năm tới, góp phần bảo tồn một di sản kiến trúc – tôn giáo có giá trị đặc biệt của thành phố.
