Theo Vườn quốc gia Hoàng Liên, cá thể Gấu ngựa này có trọng lượng 170kg, giới tính đực, do gia đình ông Bùi Đắc Quang mua ở tỉnh Lai Châu từ năm 2011 về nuôi nhốt trong nhà tới nay.
Trải qua quá trình tuyên truyền, vận động của Hạt Kiểm lâm thành phố Lào Cai, gia đình ông Bùi Đắc Quang đồng ý hiến tặng cho Trung tâm Cứu hộ, bảo tồn và Phát triển sinh vật Hoàng Liên cứu hộ, nuôi dưỡng theo quy định.
Gia đình ông Bùi Đắc Quang ở xã Đồng Tuyển, thành phố Lào Cai tự nguyện hiến tặng cho Trung tâm Cứu hộ, bảo tồn và Phát triển sinh vật Hoàng Liên con gấu ngựa nặng 170 kg để chăm sóc, nuôi dưỡng theo quy định. (Ảnh: Vườn quốc gia Hoàng Liên cung cấp).
Qua đánh giá sơ bộ, cá thể Gấu ngựa này to béo, có sức khỏe, vận động, ăn uống tốt và dần thích nghi với môi trường tại Trung tâm.
Gấu Ngựa và Tê tê java đều trong nhóm IB - Nghị định số 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ; thuộc các loài nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ và ghi trong Sách đỏ Việt Nam (năm 2007) ở mức EN (Nguy cấp), Sách đỏ Thế giới mức CR (Cực kỳ nguy cấp) và nằm trong Phụ lục I Công ước CITES.
Trong đợt này, Trung tâm Cứu hộ, bảo tồn và Phát triển sinh vật Hoàng Liên còn phối hợp với Đội Kiểm lâm cơ động và PCCCR - Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên và Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03) - Công an tỉnh Điện Biên tiến hành tiếp nhận 1 cá thể Tê tê java (Manis javanica).
Trung tâm Cứu hộ, bảo tồn và Phát triển sinh vật Hoàng Liên cho biết, cá thể Tê tê java có cân nặng 6,79 kg, sức khỏe bình thường, không bị thương, được bà Nguyễn Hải Nhung phát hiện ven đường.
Tìm hiểu biết đây là động vật quý hiếm nên bà đã tự nguyện đem nộp cho Đội Kiểm lâm cơ động và PCCCR - Chi cục Kiểm lâm tỉnh Điện Biên.
Tiếp nhận các thể tê tê Java có cân nặng 6,79 kg do gia đình bà Nguyễn Hải Nhung ở tỉnh Điện BIên giao nộp cho cơ quan kiểm lâm. (Ảnh: Vườn quốc gia Hoàng Liên cung cấp).
Ngay sau khi tiếp nhận, Trung tâm đã thực hiện cung cấp nước uống, thức ăn (trứng kiến) và quan sát hành vi của Tê Tê, tiến hành vận chuyển về Trung tâm để chăm sóc.
Tê tê java còn có các tên gọi khác là Trút, Xuyên sơn giáp, Tu lìn (Thái, Tày), Thêm (Mường), Tào Lạy (Dao), có tên khoa học Manis javanica Desmarest, 1822, thuộc họ Tê tê (Manidae), bộ Tê tê (Pholidota).
Tê tê java có thân cỡ trung bình, dài 40 – 65cm, trọng lượng 6 – 8,0 kg. Không có răng, lưỡi dài nhiều chất dính. Toàn thân, từ đầu đến cuối đuôi phủ lớp vẩy sừng.
Các vẩy sừng xếp chồng lên nhau như mái ngói. Bụng không có vẩy sừng, da dầy có lớp vẩy cứng. Mầu sắc của vẩy thường là mầu nâu sẫm, vàng hoặc vàng nhạt, có những con bạch tạng do nuôi con trong hang lâu ngày. Có 17 hàng vẩy thân xếp theo chiều dọc, 11 - 13 hàng xếp theo chiều ngang; đuôi có 25 hàng vẩy xếp theo chiều dọc, 8 hàng xếp theo chiều ngang (3 hàng mặt trên, 3 hàng mặt dưới và 2 hàng mép đuôi. Các móng (vuốt) chân trước dài hơn móng chân sau khoảng 1,5 lần, móng giữa phát triển mạnh.
Thức ăn của Tê tê chủ yếu là mối, kiến, côn trùng nhỏ ở mặt đất, đôi khi có cả cỏ, lá cây mục. Động dục, ghép đôi vào tháng 10, đẻ con vào tháng 3 ở trong hang. Mỗi lứa Tê tê đẻ từ 1 - 2 con; con non thường có lớp vảy màu trắng đục. Chúng sống trong rừng già, rừng thứ sinh, rừng hỗn giao tre nứa gỗ, ở hang dưới các gốc cây to, cây mục nát, hoặc vách đất đá trong lùm cây rậm rạp. Hoạt động kiếm ăn ban đêm trên mặt đất, ban ngày trú ẩn trong hang./.
Phạm Ngọc Triển
