Trung Đông sắp rơi vào trận chiến dầu mỏ?

Bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel sẽ làm gián đoạn 1,7 triệu thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày của Tehran. Thậm chí, điều này sẽ gây ra hậu quả cho thị trường năng lượng toàn cầu.

Một chu kỳ tấn công không kiểm soát như vậy sẽ có nguy cơ làm tăng giá mặt hàng thiết yếu nhất thế giới, làm bùng phát lạm phát và gây tổn hại cho nền kinh tế toàn cầu vài tuần trước cuộc bầu cử của Hoa Kỳ.

trung dong sap roi vao tran chien dau mo hinh 1

Một chu kỳ tấn công không kiểm soát được sẽ có nguy cơ khiến giá dầu tăng vọt. Ảnh: Reuters.

Liệu Israel có tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran?

Israel đã thảo luận về các cuộc tấn công vào ngành dầu khí của Iran với các đồng minh Hoa Kỳ của mình khi họ xem xét một phản ứng tiềm tàng đối với việc Tehran bắn 180 tên lửa vào Israel trong tuần này.

Khi Iran tiến hành một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái được báo trước rõ ràng vào Israel vào tháng 4, chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã đáp trả bằng một cuộc tấn công vào một căn cứ không quân của Iran. Không bên nào muốn leo thang thêm nữa.

Tuy nhiên, lần này, các nhà phân tích dự báo phản ứng của Israel sẽ quyết liệt hơn, có thể nhắm vào ngành công nghiệp dầu khí quan trọng của Iran.

“Israel đang trong ‘chế độ ba đổi một mắt’. Tôi có cảm giác phản ứng sẽ lớn hơn nhiều so với hồi tháng 4”, Bob McNally, người sáng lập Rapidan Energy Group và là cựu cố vấn năng lượng của tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush cho biết.

Israel có thể nhắm mục tiêu vào những địa điểm nào ở Iran?

Cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng nhất của nước cộng hòa Hồi giáo này là cơ sở xuất khẩu đảo Kharg, cách bờ biển phía nam của Iran khoảng 25km, nơi xử lý khoảng 90 phần trăm các lô hàng dầu thô của nước này.

Samir Madani, giám đốc điều hành của TankerTrackers.com, nơi đưa tin về các lô hàng dầu, cho biết các tàu chở dầu rỗng gần Kharg đã rời khỏi khu vực kể từ cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran vào Israel

Ông cho biết nhóm tàu chở dầu quốc gia của Iran "có vẻ như đang lo sợ về một cuộc tấn công sắp xảy ra của Israel", đồng thời nói thêm rằng "cuộc di tản qua đêm" như vậy chưa từng có tiền lệ.

Các mục tiêu năng lượng thay thế, ít quan trọng hơn có thể bao gồm nhà máy lọc dầu Abadan, chiếm 17% công suất lọc dầu của Iran và 13% nguồn cung xăng của nước này, theo các nhà phân tích tại Kpler.

trung dong sap roi vao tran chien dau mo hinh 2

Bức ảnh này được chụp vào năm 2016 cho thấy các cơ sở dầu mỏ trên đảo Kharg. Ảnh: Reuters.

Ngoài ra, các đường ống chính và kho chứa gần Hormozgan cũng có thể bị nhắm mục tiêu.

Một cuộc tấn công của Israel vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ nhỏ của Iran có thể gây ra tình trạng mất sản lượng tạm thời lên tới 450.000 thùng/ngày, theo ước tính của Citi. Nhưng một cuộc tấn công vào Kharg sẽ dẫn đến tổn thất lớn hơn nhiều, kéo dài hơn lên tới 1,5 triệu thùng/ngày, hoặc khoảng 1,4% lượng tiêu thụ toàn cầu.

Việc tấn công các nhà máy lọc dầu thay vì các mỏ dầu hoặc nhà ga xuất khẩu có thể ít tác động đến giá dầu hoặc thậm chí khiến giá dầu giảm xuống, vì Iran sẽ có nhiều dầu thô hơn để bán ra nước ngoài.

Iran có thể làm gì để đáp trả?

Để trả đũa, Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này có thể tìm cách quốc tế hóa xung đột bằng cách tấn công các hoạt động năng lượng trên khắp khu vực, bao gồm cả hoạt động của các công ty Hoa Kỳ hoặc các đồng minh của Hoa Kỳ tại Vịnh. Các nhà phân tích cảnh báo rằng bất kỳ động thái nào như vậy sẽ đại diện cho sự leo thang đáng kể.

"Rủi ro là đây không còn là cuộc xung đột hạn chế giữa Israel và Iran nữa. Hiện tại có một vòng cung bất ổn rộng lớn", Daniel Yergin, một nhà sử học năng lượng từng đoạt giải Pulitzer, cho biết.

Năm 2019, Hoa Kỳ đổ lỗi cho Iran về một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái tinh vi vào các cơ sở dầu mỏ Khurais và Abqaiq của Saudi Arabia, tạm thời làm tê liệt hơn một nửa sản lượng dầu thô của vương quốc này. Iran cũng bị đổ lỗi cho hai cuộc tấn công phá hoại vào tàu chở dầu ở Vịnh trong năm đó.

Nhưng sự xích lại gần kể từ khi Riyadh và Tehran khôi phục quan hệ ngoại giao vào năm ngoái có nghĩa là Saudi Arabia hiện không có khả năng "nằm đầu danh sách tấn công trả đũa của Iran", Croft của RBC cho biết.

Thay vào đó, Iran có thể thúc đẩy các lực lượng ủy nhiệm của mình tăng cường tấn công các tàu chở dầu, làm gián đoạn nguồn cung và buộc giao thông phải chuyển hướng. Phiến quân Houthi ở Yemen trong nhiều tháng đã tấn công các tàu buôn ở Biển Đỏ, nói rằng các cuộc tấn công này là để ủng hộ Hamas và người Palestine.

Một kịch bản "cực đoan hơn", Jason Bordoff, giám đốc sáng lập của Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu tại Đại học Columbia, cho biết, sẽ làm tắc nghẽn giao thông qua Eo biển Hormuz, tuyến đường biển mà một trong năm thùng dầu thô tiêu thụ toàn cầu đi qua mỗi ngày. Theo Marine Traffic, trung bình có 2.500 tàu thương mại đi qua eo biển này mỗi tháng.

Trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq những năm 1980, Tehran đã thả mìn ở eo biển này trong cuộc chiến được gọi là cuộc chiến tàu chở dầu.

Các nhà phân tích tại Citi cho biết nỗ lực thành công nhằm chặn eo biển Hormuz, mặc dù không có khả năng xảy ra, sẽ dẫn đến giá tăng "vượt xa mức cao kỷ lục trước đó", ngay cả khi chỉ trong một thời gian giới hạn. Giá dầu Brent cao nhất mọi thời đại là 147,50 USD/thùng vào năm 2008.

Lê Na (Theo FT)

Xem thêm

Ngày An Tâm Sổ Sách tháng 9: VPBank gia tăng quyền lợi cho hộ kinh doanh

Ngày An Tâm Sổ Sách tháng 9: VPBank gia tăng quyền lợi cho hộ kinh doanh

Ngày An Tâm Sổ Sách tháng 9 tiếp tục được VPBank triển khai với nhiều quyền lợi dành cho hộ kinh doanh. Trong đó, gói hội viên Kinh doanh Thịnh Vượng dành riêng cho hộ kinh doanh là điểm mới nổi bật, mang đến thêm ưu đãi về tài chính, thanh toán, bảo hiểm và cơ hội quảng bá, bán hàng.

Cách hàng tỷ USD tiền của Iran ‘lách’ qua các ngân hàng Mỹ

Cách hàng tỷ USD tiền của Iran ‘lách’ qua các ngân hàng Mỹ

(CLO) Trong khi chính quyền Tổng thống Donald Trump siết chặt các biện pháp gây sức ép kinh tế lên Iran, Washington lại phải đối mặt với một mắt xích yếu bất ngờ trong nỗ lực cô lập Tehran khỏi hệ thống tài chính toàn cầu: chính các ngân hàng Mỹ.

Tập đoàn Stavian được vinh danh trong Top 155 VNTAX 200 và Top 69 PRIVATE 100 năm 2026

Tập đoàn Stavian được vinh danh trong Top 155 VNTAX 200 và Top 69 PRIVATE 100 năm 2026

Ngày 7/9/2026, Tập đoàn Stavian vinh dự được ghi nhận trong Top 155 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam (VNTAX 200) và Top 69 doanh nghiệp tư nhân nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam (PRIVATE 100) theo công bố của CafeF về Bảng xếp hạng Vietnam’s Largest Taxpayers 2026. Thành tích này phản ánh những đóng góp bền bỉ của hệ sinh thái Tập đoàn Stavian đối với ngân sách Nhà nước, đồng thời phản ánh hiệu quả của chiến lược phát triển bền vững gắn với tăng trưởng và trách nhiệm xã hội.

Giá vàng chịu sức ép từ dữ liệu việc làm Mỹ và căng thẳng Hormuz

Giá vàng chịu sức ép từ dữ liệu việc làm Mỹ và căng thẳng Hormuz

(CLO) Giá vàng tiếp tục duy trì ở vùng thấp khi dữ liệu việc làm Mỹ mạnh hơn dự kiến, trong khi căng thẳng tại eo biển Hormuz làm gia tăng lo ngại lạm phát. Những yếu tố này đang củng cố kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục duy trì lập trường thắt chặt tại cuộc họp chính sách ngày 15-16/9.

Hải quan Việt Nam 81 năm: Cải cách thủ tục, kiến tạo môi trường kinh doanh, đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển

Hải quan Việt Nam 81 năm: Cải cách thủ tục, kiến tạo môi trường kinh doanh, đồng hành cùng doanh nghiệp phát triển

Sắc lệnh số 27/SL năm 1945 là dấu mốc đặt nền móng cho Hải quan Việt Nam, mở ra hành trình 81 năm xây dựng, trưởng thành và không ngừng đổi mới. Từ phương thức quản lý ban đầu, ngành Hải quan từng bước hiện đại hóa, đưa công nghệ và dữ liệu vào hoạt động nghiệp vụ, mở rộng phạm vi quản lý từ cửa khẩu đến toàn bộ chuỗi cung ứng. Tiếp nối truyền thống được bồi đắp qua nhiều thế hệ, Hải quan Việt Nam đang hướng tới mô hình Hải quan số chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý, tạo thuận lợi thương mại và phục vụ sự phát triển của đất nước.

Thông báo mời chào giá thuê

Thông báo mời chào giá thuê

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) thông báo mời chào giá thuê mặt bằng khai thác các dịch vụ ngoài xăng dầu tại các trạm dừng nghỉ của Tập đoàn trên tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông.

Iraq tăng tốc xuất khẩu dầu, ráo riết thuê tàu qua Hormuz

Iraq tăng tốc xuất khẩu dầu, ráo riết thuê tàu qua Hormuz

(CLO) Iraq đang nỗ lực thuê thêm nhiều tàu chở dầu để vận chuyển dầu thô qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nước này đẩy mạnh xuất khẩu dầu ra thị trường toàn cầu và tận dụng việc Iran cho phép một số tàu của nước này đi qua tuyến hàng hải chiến lược.

Kho dầu dự trữ chiến lược Mỹ xuống thấp nhất 44 năm

Kho dầu dự trữ chiến lược Mỹ xuống thấp nhất 44 năm

(CLO) Dữ liệu do Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) công bố cho thấy Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) của nước này đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1982, trong bối cảnh Mỹ tiếp tục sử dụng nguồn dầu dự trữ khẩn cấp để ứng phó với những gián đoạn trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Tổng thống Myanmar thăm Tổ hợp nhà máy VinFast Hải Phòng

Tổng thống Myanmar thăm Tổ hợp nhà máy VinFast Hải Phòng

(CLO) Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, chiều ngày 4/9/2026, Tổng thống Cộng hòa Liên bang Myanmar Min Aung Hlaing cùng Đoàn đại biểu cấp cao Myanmar đã đến thăm và làm việc tại Tổ hợp Nhà máy sản xuất ô tô VinFast Hải Phòng, trực tiếp tìm hiểu về câu chuyện phát triển thần tốc của thương hiệu ô tô Việt Nam.

Dữ liệu việc làm Mỹ khởi sắc, vàng và bạc đồng loạt giảm mạnh

Dữ liệu việc làm Mỹ khởi sắc, vàng và bạc đồng loạt giảm mạnh

(CLO) Giá vàng và bạc giao ngay giảm mạnh trong phiên giao dịch đầu ngày 4/9 tại Mỹ, sau khi báo cáo việc làm tháng 8 khả quan hơn nhiều so với dự kiến đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc tăng, củng cố đồng USD và làm sống lại kỳ vọng Fed có thể tăng lãi suất vào cuối tháng này.

Tập đoàn Than- Khoáng sản Việt Nam đạt doanh thu khoảng 125.000 tỷ đồng trong 8 tháng

Tập đoàn Than- Khoáng sản Việt Nam đạt doanh thu khoảng 125.000 tỷ đồng trong 8 tháng

Theo Tập đoàn Công nghiệp Than- Khoáng sản Việt Nam (TKV), mặc dù nhu cầu than cho sản xuất điện ở mức thấp và thời tiết bất lợi, tập đoàn này và các đơn vị thành viên vẫn duy trì sản xuất, kinh doanh ổn định trong 8 tháng năm 2026 với tổng doanh thu gần 125.000 tỷ đồng và nộp ngân sách gần 19.000 tỷ đồng.

EVNGENCO1 chuẩn bị nguồn điện cho giai đoạn mới

EVNGENCO1 chuẩn bị nguồn điện cho giai đoạn mới

Sau 8 tháng, EVNGENCO1 đạt sản lượng 25 tỷ kWh, tăng 6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong những tháng còn lại của năm 2026, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm sản xuất điện an toàn, ổn định mà còn phải nâng hiệu quả vận hành, xử lý các điểm nghẽn thiết bị, đẩy nhanh tiến độ đầu tư và chuẩn bị nguồn lực cho năm 2027.

Cỡ chữ bài viết: