TS. Trương Văn Phước: Chỉ công nhận tiền kỹ thuật số là “tài sản”, không phải là phương tiện thanh toán

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì, cùng với Ngân hàng Nhà nước đề xuất, trình khung pháp lý quản lý tài sản số, tiền số.

Phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có trao đổi với TS. Trương Văn Phước, nguyên Quyền Chủ tịch Uỷ ban Giám sát tài chính Quốc gia liên quan đến việc phát triển, cơ chế kiểm soát và phòng ngừa rủi ro đối với tiền kỹ thuật số.

+ Thưa ông, hiện nay các nước đang quản lý tiền kỹ thuật số ra sao và họ có coi tiền kỹ thuật số là tiền tệ hay không?

- Trên thế giới, việc xem xét tiền kỹ thuật số là tiền tệ, hàng hóa, tài sản hay chứng khoán hiện vẫn chưa có sự thống nhất trong cách tiếp cận của mỗi quốc gia khi xây dựng khung pháp lý. Một số quốc gia cấm nghiêm ngặt giao dịch tiền kỹ thuật số mà Trung Quốc là một ví dụ, do lo ngại về kiểm soát tài chính, ổn định kinh tế và chính trị. Trong khi đó, nhiều quốc gia khác lại có quan điểm khá cởi mở đối với loại tiền này.

tstruong van phuoc chi cong nhan tien ky thuat so la tai san khong phai la phuong tien thanh toan hinh 1

TS Trương Văn Phước - nguyên Quyền Chủ tịch Uỷ ban Giám sát tài chính Quốc gia. Nguồn: Thy Thơ

Ở Hoa Kỳ, pháp luật không có quan điểm thống nhất về tiền kỹ thuật số mà phụ thuộc vào cơ quan quản lý và bối cảnh cụ thể. Quan điểm chung của Chính phủ Hoa Kỳ là không công nhận tiền kỹ thuật số như Bitcoin là tiền hợp pháp, tức chúng không được xem là tiền tệ chính thức để thanh toán các nghĩa vụ pháp lý như thuế hoặc nợ công.

Tuy nhiên, Mạng lưới Thực thi tội phạm tài chính thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ coi tiền kỹ thuật số là “tiền tệ” trong một số trường hợp liên quan đến chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố.

Ủy ban Giao dịch Hàng hóa tương lai chính thức coi Bitcoin và Ethereum là hàng hóa từ năm 2015. Cục Thuế Hoa Kỳ lại coi tiền kỹ thuật số là tài sản thay vì tiền tệ từ năm 2014, do đó các giao dịch liên quan đến loại tiền này như mua bán, trao đổi, khai thác đều chịu thuế như đối với tài sản.

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ không xem tất cả tiền kỹ thuật số là chứng khoán, nhưng nếu một loại tiền kỹ thuật số được phát hành thông qua một đợt chào bán ban đầu hoặc có đặc điểm như một hợp đồng đầu tư, nó có thể bị coi là chứng khoán.

+ Việt Nam có nên phát triển triển khai một đồng tiền số quốc gia khi nhiều nước đã phát hành tiền kỹ thuật số của ngân hàng Trung ương (CBDC)? Và cơ chế nào để quản lý đồng tiền kỹ thuật số, thưa ông?

- Việc nghiên cứu và triển khai đồng tiền kỹ thuật số quốc gia là cần thiết. Về việc triển khai CBDC, có thể học hỏi mô hình thử nghiệm của Trung Quốc, đó là thí điểm tại một số địa phương hoặc thông qua các ngân hàng thương mại lớn, sau đó tổng kết, đánh giá và quyết định có mở rộng hay không.

Về cơ chế thí điểm có kiểm soát tiền kỹ thuật số, trước hết, cần nêu quan điểm thận trọng nhưng không cầu toàn. Việc xây dựng khung pháp lý là hệ trọng nhưng không thể thực hiện một sớm một chiều.

Do đó, song song với thời gian tổ chức thí điểm (khoảng một đến hai năm), cần vừa làm vừa đúc rút kinh nghiệm để hoàn thiện khung pháp lý. Chủ thể của sàn giao dịch có thể là Nhà nước hoặc các tổ chức được Nhà nước cấp phép thành lập.

Trong quá trình thí điểm, chỉ công nhận tiền kỹ thuật số là “tài sản”, không công nhận là phương tiện thanh toán. Sàn giao dịch chỉ được phép giao dịch bằng đồng Việt Nam, nhà đầu tư có thể mở các tài khoản ngoại tệ tại sàn.

+ Luật Phòng chống rửa tiền (sửa đổi) thông qua cuối năm 2022 cũng chưa đưa ra cơ chế quản lý chính thức đối với các loại tài sản số. Theo ông cần có biện pháp nào để phòng ngừa rủi ro như gian lận, đầu cơ, hay thậm chí là rửa tiền?

- Việc sử dụng ngoại tệ hay đồng Việt Nam để giao dịch các đồng tiền kỹ thuật số quốc tế (như Bitcoin, Ethereum, Solana…) cần có các quy định liên quan đến quản lý ngoại hối và phòng chống rửa tiền, nhưng cũng cần có độ mở nhất định trong không gian sàn giao dịch.

Bên cạnh đó, cần thực hiện các biện pháp phòng chống rửa tiền và định danh nhà đầu tư (KYC) để kiểm soát giao dịch. Tuy nhiên, blockchain có ưu điểm là ghi nhận lại vĩnh viễn tất cả các giao dịch, giúp truy vết dòng tiền nếu có công cụ giám sát phù hợp.

Việt Nam đã có hệ thống dữ liệu dân cư của Bộ Công an, có thể tích hợp với KYC trên sàn giao dịch. Một yếu tố căn bản tạo nên sự thành công của sàn giao dịch là niềm tin thị trường và của nhà đầu tư. Do đó, cần có cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và tạo thanh khoản cho sàn giao dịch.

+ Xin cảm ơn ông!

Quốc Trần(Thực hiện)

Xem thêm

Thủ tướng Chính phủ chỉ thị kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước dịp Tết Nguyên đán 2027

Thủ tướng Chính phủ chỉ thị kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước dịp Tết Nguyên đán 2027

(CLO) Ngày 21/11/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký ban hành Chỉ thị số 40/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện các giải pháp kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước những tháng cuối năm 2026 và dịp Tết Nguyên đán 2027.

Cấm bán thuốc lá trên môi trường điện tử, siết quản lý điểm bán

Cấm bán thuốc lá trên môi trường điện tử, siết quản lý điểm bán

(CLO) Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, tiếp tục siết quản lý các sản phẩm thuốc lá, cấm mua bán thuốc lá trên môi trường điện tử và duy trì cơ chế cấp phép, kiểm soát điểm bán đối với thuốc lá truyền thống.

Tuyên bố chung Việt Nam - Azerbaijan

Tuyên bố chung Việt Nam - Azerbaijan

(CLO) Báo Nhà báo và Công luận trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam và Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan:

Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Bổ sung thủ tục mới đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Bổ sung thủ tục mới đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

(CLO) Quốc hội vừa thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Đáng chú ý, Bộ luật bổ sung thủ tục đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị; đồng thời, đặt ra yêu cầu bảo đảm tính tự nguyện, không hạn chế quyền bào chữa.

Không lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, nâng tuổi hiến tạng ngoài gia đình lên 25

Không lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, nâng tuổi hiến tạng ngoài gia đình lên 25

(CLO) Sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật giữ quy định không lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi và nâng độ tuổi hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho người ngoài gia đình lên từ đủ 25 tuổi.

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Công khai đầy đủ thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Công khai đầy đủ thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

(CLO) Sáng 21/11, Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39% tổng số đại biểu Quốc hội. Luật bổ sung nhiều quy định về công khai thông tin dự án, điều kiện huy động tiền, tiến độ thanh toán, nhằm tăng minh bạch thị trường và bảo vệ quyền lợi người mua bất động sản.

Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa

Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa

(CLO) Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Kế hoạch tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống. Lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt chú trọng mở rộng khả năng tiếp cận thông tin chính thống cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và dân tộc thiểu số nhằm chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng ứng phó thực tế.

Quốc hội ‘chốt’ sửa Luật Bảo vệ môi trường: Cắt giảm nhiều thủ tục, tăng trách nhiệm kiểm soát ô nhiễm

Quốc hội ‘chốt’ sửa Luật Bảo vệ môi trường: Cắt giảm nhiều thủ tục, tăng trách nhiệm kiểm soát ô nhiễm

(CLO) Với 481/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Luật hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương, đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm soát ô nhiễm môi trường.

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

(CLO) Sáng 21/11, với 466/479 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Luật sửa đổi nhiều nội dung liên quan đến quy hoạch, thu hồi đất, tài chính đất đai, cấp giấy chứng nhận, đồng thời bổ sung quy định xử lý đối với dự án không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng.

Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược

Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược

(CLO) Với 491/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 98,40% tổng số đại biểu Quốc hội), Nghị quyết về chất vấn tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI được thông qua, đặt ra nhiều yêu cầu cụ thể nhằm đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, siết quản lý thuế, tháo gỡ điểm nghẽn về khoa học, công nghệ, dữ liệu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).

Cỡ chữ bài viết: