Từ 'một góc hơi bụi bặm' trong Đại học Oxford, đến loại vắc-xin Covid-19 được mong chờ nhất thế giới

Từ 'một góc hơi bụi bặm' trong Đại học Oxford...

Nằm trên con đường rẽ phía đông Oxford, nơi bắt đầu với các ngọn tháp nổi tiếng là bộ sưu tập các tòa nhà văn phòng bằng kính không mấy nổi bật trong đó có Viện Jenner.

Được mô tả bởi một nhà quan sát trong ngành là “một góc hơi bụi bặm” của trường đại học, cho đến sáu tháng trước nó vẫn chủ yếu tập trung vào những nghiên cứu hữu ích về những căn bệnh mà người dân ở các nước nghèo mắc phải, nhưng lại không nhận được tài trợ.

Giờ đây nó lại trở thành ứng cử viên sáng giá nhất để sản xuất vắc-xin đầu tiên trên thế giới chống lại COVID-19.

Qua việc chính phủ các nước trên thế giới đổ tiền vào đó, nỗ lực để có được vắc-xin đã giống với một phiên bản khẩn cấp hơn của cuộc chạy đua vào vũ trụ.

Theo một tính toán được bởi Viện nghiên cứu của Mỹ Milken thì hiện có 180 loại vắc-xin đang được phát triển.

Vào cuối tháng sáu, Trung Quốc đã thông qua một ủy quyền khẩn cấp cho phép các lực lượng vũ trang của họ sử dụng một loại vắc-xin vẫn chưa qua thử nghiệm hoàn toàn.

Một số vắc-xin của Mỹ đang hoạt động tốt nhưng chúng vẫn chưa được tiến hành thử nghiệm ở giai đoạn cuối.

Soumya Swaminathan, nhà khoa học đứng đầu của Tổ chức Y tế Thế giới, cho biết vắc-xin Oxford là ứng cử viên hàng đầu. Vắc-xin Oxford đang trong ba lần thử nghiệm ở giai đoạn cuối.

Chỉ có một loại vắc-xin khác, được phát triển bởi Sinopharm, một công ty Trung Quốc, đã bắt đầu thử nghiệm ở giai đoạn cuối, và nó không có được sự hỗ trợ cùng tài chính toàn cầu mà vắc-xin của Oxford có.

AstraZeneca, một công ty dược phẩm của Anh, đang xây dựng một chuỗi cung ứng quốc tế để đảm bảo rằng vắc-xin có mặt “rộng rãi và nhanh chóng”, có thể xác định vào cuối tháng 8 việc vắc-xin có hiệu quả hay không.

Một thử nghiệm thành công sẽ cho phép cơ quan quản lý chấp thuận việc sử dụng vắc-xin đó khi khẩn cấp - điều mà sẽ làm tăng nhu cầu sử dụng vắc-xin trong các nhóm có nguy cơ cao. Tình trạng trên có thể xảy ra vào tháng Mười. Công ty cho rằng sự chấp thuận đầy đủ, sẽ đòi hỏi kết quả sau nhiều thử nghiệm, có thể đến sớm vào năm 2021.

Việc phát triển vắc-xin thường diễn ra trong vòng 10 - 15 năm, nên đây sẽ là một kết quả đáng chú ý.

Oxford, đối thủ của Cambridge với tư cách là trường Đại học Khoa học Đời sống tốt nhất nước Anh, giàu có không chỉ về tài năng mà còn về khoản tiền dành cho nghiên cứu. Không ai trong số khoảng 60 nhóm từ trường đại học nghiên cứu về căn bệnh này chờ đợi sự tài trợ của chính phủ.

Một người trong số họ từng nói: “Tôi nghĩ rằng đó là một trong những lý do mà Oxford đã làm rất tốt trong việc này”...

Đến loại vắc-xin Covid-19 tốt nhất mà cả thế giới mong chờ

Các nhà nghiên cứu khác ở Oxford đã xác định loại thuốc đầu tiên được chứng minh là làm giảm tỷ lệ tử vong từ COVID-19. Nhưng Viện Jenner có thể đã tạo ra bước đột phá lớn nhất trong tất cả. Viện bắt đầu làm việc vào ngày 11/1, một ngày sau khi bộ gen của COVID-19 được giải mã trình tự.

Trước đây, họ đã phát triển một loại vắc-xin cho một loại vi rút có liên quan chặt chẽ gây ra MERS, một bệnh liên quan chủng virus Corona khác.

Sarah Gilbert, người đứng đầu phòng thí nghiệm của viện đã thực hiện công việc này và nhóm của cô hiện đã chế tạo ra một loại virus để đưa một phần bộ gen của COVID-19 vào cơ thể, từ đó tạo ra phản ứng miễn dịch. Khi vắc-xin đã được tạo ra, cơ quan quản lý thuốc, MHRA, đã vội vàng phê chuẩn các thử nghiệm lâm sàng.

Bình thường cơ quan mất 60 ngày để trả lời yêu cầu; trong trường hợp này, họ đã phê duyệt trong vòng một tuần.

Các thử nghiệm ở giai đoạn sau đã được xúc tiến bằng cách sử dụng những dữ liệu tạm thời từ các thử nghiệm trước đó, thay vì chờ dữ liệu cuối cùng. Đồng thời, họ phải tìm các nhà máy để sản xuất vắc-xin.

Vào tháng 3, Hiệp hội Bioindustry của Vương quốc Anh đã thực hiện một cuộc khảo sát, trong đó phát hiện ra rằng “việc sản xuất với quy mô đáng kể có khả năng bị giới hạn” trích từ lời nói của ông Steve Bates, giám đốc điều hành của Hiệp hội.

Điều đó đã thay đổi nhanh chóng khi Oxford làm việc với các nhà sản xuất trong nước. Vào tháng Tư, họ đã ký một thỏa thuận với AstraZeneca, nơi đã sớm có hàng trăm nhân viên làm việc để nhân rộng lượng vắc-xin.

Vắc-xin được sinh ra bên trong các tế bào được nuôi cấy trong các nồi lớn gọi là lò phản ứng sinh học. Sản xuất ban đầu nhỏ, ở mức 200 lít. Khi AstraZeneca hài lòng với những gì họ tạo ra trong lò phản ứng sinh học nhỏ nhất, họ sẽ tăng quy mô sản xuất. Bốn lò phản ứng sinh học 2000 lít có thể tạo ra một tỷ liều trong hai tháng.

Mặc dù AstraZeneca không phải là một công ty về vắc-xin nhưng các quy trình sản xuất vắc-xin thì tương tự như quy trình áp dụng cho các sản phẩm công nghệ sinh học của mình. Theo AstraZeneca, việc tạo ra mỗi liều vắc-xin có giá bằng một tách cà phê. Hai tỷ liều đã được đặt hàng.

Công ty đã đồng ý cung cấp hơn một tỷ liều cho Châu Âu, Anh, Mỹ và GAVI, một tổ chức hỗ trợ tài chính cho vắc-xin. Viện Huyết thanh của Ấn Độ cũng đang sản xuất thêm một tỷ liều vắc-xin Oxford, chủ yếu cho các nước thu nhập thấp và trung bình, trong đó 400 triệu liều sẽ được sản xuất trước thời điểm cuối năm 2020.

Ở Anh sẽ có 30 triệu liều vào tháng 9. Tuy nhiên, câu hỏi lớn về việc liệu phản ứng miễn dịch mà vắc-xin tạo ra có đủ để bảo vệ chống lại căn bệnh này hay không vẫn chưa được trả lời.

Trong một thử nghiệm đang diễn ra ở Anh được thiết lập để giải đáp điều này, 7000 bệnh nhân đã được tiêm vắc-xin; các thử nghiệm tiếp theo mới chỉ bắt đầu ở Brazil và Nam Phi.

Những điều này cũng xác định được vắc-xin có an toàn hay không, liệu nó có tạo ra một phản ứng hiếm gặp làm trầm trọng hơn thay vì cải thiện tốt bệnh tình và liệu có cần một hoặc hai liều để bảo vệ hay không. Nếu vắc-xin hiệu quả, chính phủ sẽ phải quyết định xem ai nên được tiêm trước.

Ở Anh, Ủy ban Kết hợp về tiêm chủng và Chủng ngừa, cố vấn cho chính phủ, đã tiến cử rằng các nhân viên y tế và chăm sóc xã hội rồi đến những người dễ bị nhiễm bệnh nhất nên được xếp đầu tiên trong hàng.

Thế nhưng họ cảnh báo rằng lời khuyên này có thể thay đổi nếu có nhiều dữ liệu hơn về cách căn bệnh lây truyền hoặc những ảnh hưởng của vắc-xin.

Thủ tướng Anh Boris Johnson đã gọi cuộc đua cho vắc-xin là “một sự nỗ lực chung khẩn cấp nhất trong suốt cuộc đời của chúng ta”. Ông khăng khăng rằng nó không phải là “một cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia”.

Tuy nhiên, ông chắc chắn sẽ rất vui mừng nếu vắc-xin đầu tiên trên thế giới đến từ Oxford. Bên cạnh việc giải thoát thế giới khỏi một cuộc khủng hoảng, một chiến thắng như vậy sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại cho danh tiếng quốc tế của Vương quốc Anh do sự kiểm soát kém của chính phủ về dịch bệnh.