Ukraine cắt nguồn khí đốt của Nga sang châu Âu: Lợi bất cập hại

(CLO) Từ ngày 1/1/2025, Ukraine đã quyết định “khóa van” nguồn cung khí đốt của Nga sang châu Âu. Nhiều ý kiến cho rằng, quyết định của Ukraine là một động thái chính trị, song cũng có thể gây ra nhiều hậu quả tiềm ẩn hơn những người người ta tưởng.

Giải mã quyết định của Ukraine

Bằng việc chính thức dừng quá cảnh nguồn cung khí đốt của Nga sang châu Âu, chính quyền Kiev đã không cho phép đối thủ Nga kiếm tiền từ việc cung cấp khí đốt cho Liên minh châu Âu (EU).

Theo ước tính, tập đoàn Gazprom sẽ mất gần 5 tỷ USD tiền bán khí đốt cho châu Âu. Rõ ràng là Naftogaz của Ukraine cũng sẽ mất khoảng 700-800 triệu USD phí quá cảnh hằng năm, nhưng có vẻ con số này không được chính quyền Kiev quá quan tâm bởi ngân sách Ukraine hiện nay về cơ bản hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn viện trợ từ các nước phương Tây.

Liên minh châu Âu không thể hiện sự phản đối mặc dù đứng trước nhiều nguy cơ, thách thức mới. Do bị mất đi khoảng 40 tỷ mét khí đốt mỗi năm, vấn đề an ninh năng lượng của châu Âu sẽ đối mặt với nhiều nguy cơ, mà rõ nhất là giá khí đốt sẽ leo thang (vốn đã ở mức ổn định trên 450 USD/1.000 mét khối).

Tuy nhiên, xét ở góc độ chính trị, quyết định của Kiev mang lại lợi ích cho EU khi “nắn gân” các nước thành viên vốn được xem là “cái gai” trong khối đoàn kết của châu Âu, là Hungarya, Slovakia.

ukraine cat nguon khi dot cua nga sang chau au loi bat cap hai hinh 1

Một cơ sở khí đốt của Ukraine. Ảnh: GI/Ivan Rudnev

Dự trữ khí đốt ở Slovakia sẽ cho phép nước này tồn tại mà không cần nguồn cung từ Nga trong thời gian không quá 6 tháng. Rõ ràng là trong thời gian này, Slovakia sẽ không có đủ thời gian để tiếp cận Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ, và điều này nhiều khả năng sẽ buộc Slovakia phải “cúi đầu” trước Brussels để tránh một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện. Điều tương tự cũng xảy ra với Chính phủ của Thủ tướng Viktor Orban, mặc dù sự phụ thuộc của Hungary vào khí đốt từ Nga có phần ít hơn.

Mỹ có lẽ là quốc gia hưởng lợi nhiều nhất từ quyết định của Ukraine. Tổng thống đắc cử Donald Trump đã yêu cầu EU mua thêm dầu và khí đốt của Mỹ để cân bằng cán cân thanh toán thương mại giữa hai bên. Giới phân tích cho rằng, việc Tổng thống Donald Trump thắng cử trong cuộc bầu cử vào tháng 11/2024 và đưa ra những tuyên bố gây sốc khiến cho các đồng minh của Mỹ, trong đó có Ukraine đặc biệt lo ngại về nguy cơ “bị bỏ rơi” trong cuộc đối đầu với Nga.

Những bài học kinh nghiệm trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump cho thấy rằng, chỉ bằng cách mang lại lợi ích thực sự cho nước Mỹ, các đồng minh mới tiếp tục nhận được “chiếc ô” an ninh của nước này. Do đó, quyết định “khóa van” của Ukraine sẽ buộc các nước châu Âu phải mua nhiều hơn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mỹ; điều này đồng nghĩa với việc đem lại một nguồn lợi nhuận khá lớn cho Mỹ từ việc bán LNG cho châu Âu.

Nhiều nguy cơ tiềm ẩn cho chính Ukraine

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã tận dụng triệt để “con bài” năng lượng để đạt được những ý đồ chính trị. Không chỉ “ghi điểm” trong mắt Mỹ, quyết định của Ukraine còn giúp EU “nắn gân” các đồng minh khó bảo như Hungary hay Slovakia. Nếu không có cơ hội nhận khí đốt của Nga, họ sẽ buộc phải tìm kiếm nguồn thay thế, từ đó trở nên phụ thuộc vào các quốc gia có khả năng tiếp nhận LNG của Mỹ (ví dụ như Ba Lan).

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, việc dừng quá cảnh khí đốt Nga sang châu Âu có thể sẽ ảnh hưởng đến Ukraine nặng nề hơn các nước khác. Điều này xuất phát từ 2 nguyên nhân chính sau:

Thứ nhất, khí đốt quá cảnh phần lớn đóng vai trò là nguồn cung cấp nhiên liệu ngược cho Ukraine, khi khí đốt của Nga được các thương nhân châu Âu mua lại (nhiều người trong số họ được các công ty Ukraine hậu thuẫn) và quay trở lại Ukraine dưới “vỏ bọc” khí đốt từ EU. Giờ đây, EU sẽ buộc phải bán khí đốt của Mỹ, Na Uy và Qatar với giá sẽ đắt hơn so với nguồn khí đốt từ Nga cho Ukraine. Nếu tính cả chi phí vận chuyển, chắc chắn sẽ khiến Kiev tốn một khoản không hề nhỏ.

Thứ hai, việc dừng quá cảnh khí đốt từ Nga qua châu Âu có thể sẽ phá hủy hệ thống vận chuyển khí đốt của Ukraine như một tổ hợp sản xuất thống nhất. Áp suất giảm trong các đường ống dẫn khí sẽ gây khó khăn cho việc vận chuyển khí đốt được sản xuất ở vùng Poltava và Kharkov đến các khu vực phía tây.

Ngược lại, khí đốt từ các cơ sở lưu trữ dưới lòng đất (UGS) ở phía tây đất nước sẽ không dễ dàng được vận chuyển đến các khu vực đông dân cư ở miền đông và miền trung Ukraine. Điều này dẫn đến nguy cơ sự phân chia ngày càng sâu sắc ở Ukraine, cả về khía cạnh kinh tế, lẫn chính trị.

Hùng Anh

Xem thêm

COP31: Khi AI trở thành bài toán khí hậu mới

COP31: Khi AI trở thành bài toán khí hậu mới

(NB&CL) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những khả năng mới trong ứng phó biến đổi khí hậu, nhưng sự phát triển nhanh chóng của công nghệ này cũng kéo theo nhu cầu năng lượng, nước và tài nguyên ngày càng lớn. Tại COP31, đây là một thách thức mới mà thế giới không thể bỏ qua.

Sự sụp đổ bất ngờ của Ueno Bank khiến hàng triệu khách hàng không thể truy cập tài khoản. Ảnh: Ueno Bank

Ngân hàng Ueno Bank tại Paraguay sụp đổ như thế nào?

(CLO) Từ một ngân hàng số phát triển nhanh chóng với gần 3 triệu khách hàng, Ueno Bank tại Paraguay bất ngờ bị cơ quan quản lý can thiệp vì thiếu hụt vốn nghiêm trọng. Đằng sau sự sụp đổ này là những khoản cho vay rủi ro, sai lệch trong báo cáo tài chính và nghi vấn xung đột lợi ích, khiến hàng triệu người gửi tiền bị ảnh hưởng.

Canada xích lại gần châu Âu nhưng khó rời xa Mỹ

Canada xích lại gần châu Âu nhưng khó rời xa Mỹ

(CLO) Việc Canada cam kết hướng tới trở thành thành viên liên kết đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Tuy nhiên, động thái này không đồng nghĩa Ottawa muốn tạo đối trọng hay tìm kiếm một đối tác thay thế Washington.

 Điều gì chờ đợi Tổng thống Trump nếu đảng Dân chủ giành lại Quốc hội Mỹ?

Điều gì chờ đợi Tổng thống Trump nếu đảng Dân chủ giành lại Quốc hội Mỹ?

(CLO) Đảng Dân chủ đang kỳ vọng giành lại quyền kiểm soát lưỡng viện trong cuộc bầu cử ngày 3/11 để làm đòn bẩy đối trọng. Nếu thành công, họ sẽ nắm trong tay các đặc quyền hiến định nhằm giám sát, điều tra và trực tiếp kiềm chế quyền lực hành pháp của Tổng thống Donald Trump trong nửa sau nhiệm kỳ.

Cán cân quyền lực trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ

Cán cân quyền lực trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ

(NB&CL) Ngày 3/11 tới, cử tri Mỹ sẽ lựa chọn Quốc hội khóa mới cùng nhiều vị trí lãnh đạo cấp bang. Diễn ra giữa nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, cuộc bầu cử có thể điều chỉnh tương quan quyền lực tại Washington, tác động đến chương trình nghị sự của Nhà Trắng và định hình bước chuẩn bị cho cuộc đua Tổng thống năm 2028. Trong bối cảnh đa số tại Quốc hội Mỹ khá mong manh, những thay đổi nhỏ về số ghế cũng có thể tạo ra những thay đổi chính trị đáng kể.

Mỹ loại DeepSeek khỏi cơ quan chính phủ và vấn đề chủ quyền dữ liệu AI quốc gia

Mỹ loại DeepSeek khỏi cơ quan chính phủ và vấn đề chủ quyền dữ liệu AI quốc gia

(CLO) Quyết định của Bộ An ninh Nội địa Mỹ yêu cầu loại bỏ DeepSeek khỏi hệ thống công nghệ thông tin của các cơ quan hành pháp dân sự liên bang cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong cách các quốc gia lựa chọn công nghệ. Chất lượng và giá thành vẫn quan trọng nhưng ngày càng phải được cân nhắc cùng an ninh dữ liệu, quyền kiểm soát hệ thống và lợi ích quốc gia.

Bình đẳng giới và những thách thức trong kỷ nguyên AI

Bình đẳng giới và những thách thức trong kỷ nguyên AI

(NB&CL) Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội nâng cao năng suất lao động, tiếp cận tri thức và thúc đẩy bình đẳng giới, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gia tăng định kiến và bất bình đẳng về cơ hội phát triển. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, bình đẳng giới trong kỷ nguyên AI không chỉ đòi hỏi quyền tiếp cận công nghệ, mà còn phải bảo đảm sự tham gia và thụ hưởng công bằng của phụ nữ.

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

ASEAN tăng cường phối hợp, chủ động ứng phó với các thảm họa thiên nhiên

(CLO) Giữa lúc những thảm họa thiên nhiên ngày càng khó lường, ASEAN đang chủ động chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng các cuộc diễn tập cứu trợ đa quốc gia. Mục tiêu rất rõ ràng: tăng cường phối hợp lực lượng, chia sẻ thông tin và sẵn sàng hỗ trợ người dân khi thảm họa thực sự xảy ra.

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

Hàng không thế giới lại chao đảo vì xung đột Trung Đông

(CLO) Sân bay King Khalid ở thủ đô Riyadh của Ả Rập Xê Út bị tấn công 4 lần trong 5 ngày gần đây bởi tên lửa và máy bay không người lái của lực lượng Houthi. Chuỗi sự kiện cho thấy hàng không thế giới một lần nữa phải chịu liên lụy từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

Tháng 10 và cuộc đua trở lại Mặt trăng

(NB&CL) Tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, các đại diện cấp cao của những nước tham gia Hiệp ước Artemis (Artemis Accords) đang bàn về các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt trăng, trong lúc số thành viên sáng kiến này đã lên 76 và các chương trình đưa người trở lại Mặt trăng bước vào giai đoạn mới.

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

Greenland và Iceland trong tính toán chiến lược của Mỹ ở Bắc Cực

(CLO) Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đến thủ đô Reykjavik ngày 5/10, đánh dấu chuyến thăm Iceland đầu tiên của một quan chức ngoại giao cấp cao Mỹ kể từ năm 2021. Động thái này diễn ra trong bối cảnh khu vực Bắc Cực đang ngày càng gia tăng tầm quan trọng chiến lược đối với Washington trên các phương diện an ninh, tuyến hàng hải và tài nguyên.

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

Pháp và Tây Ban Nha thắt chặt quan hệ trong bối cảnh nhiều sức ép

(CLO) Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Tây Ban Nha của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (ngày 29 – 30/9) diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang đón nhận nhiều xung lực phát triển mới, song cũng đan xen không ít thách thức cần tháo gỡ ở cả bình diện song phương lẫn nội bộ mỗi nước.

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

Thế giới phòng chống thiên tai: Làm sao để từ “biết trước” trở thành “kịp thời hành động”?

(NB&CL) Từ Nepal đến Indonesia, những thiên tai gần đây cho thấy năng lực cảnh báo đang tiến rất nhanh về công nghệ nhưng vẫn có thể mắc kẹt ở những mắt xích tưởng như rất nhỏ. Trong bối cảnh Liên hợp quốc đặt mục tiêu tất cả các nước đều có năng lực cảnh báo sớm vào năm 2027, khoảng cách giữa “biết trước” và “kịp thời hành động” trở thành câu hỏi quan trọng.

Cỡ chữ bài viết: