Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết, việc bố trí bí thư kiêm người đứng đầu là chủ trương lớn nhằm thống nhất lãnh đạo, quản trị trong các cơ sở giáo dục.
“Việc triển khai từ tháng 12 sẽ đảm bảo khi các luật mới có hiệu lực, bộ máy mới được vận hành nhịp nhàng, không có khoảng trống”, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nhấn mạnh.
Theo kế hoạch, 4 luật gồm: Luật Nhà giáo, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) sẽ chính thức có hiệu lực ngày 1/1/2026 nếu được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Phân tích cụ thể, ông Nguyễn Kim Sơn cho biết, khi luật mới có hiệu lực, hội đồng trường sẽ kết thúc hoạt động. Do đó, các hiệu trưởng, giám đốc đương nhiệm những người được bầu theo nhiệm kỳ của hội đồng sẽ hoàn thành trách nhiệm nhưng vẫn tiếp tục điều hành tạm thời trong giai đoạn chuyển tiếp để đảm bảo ổn định hoạt động của nhà trường.
Trước đây, bí thư đảng ủy thường kiêm chủ tịch hội đồng trường. Trong mô hình mới, khi hội đồng trường không còn, vị trí công tác của bí thư sẽ được sắp xếp lại theo nguyên tắc quản lý của Đảng và phù hợp với cơ cấu lãnh đạo mới.
Việc lựa chọn người đảm nhận vai trò bí thư kiêm người đứng đầu sẽ dựa trên sự tín nhiệm của tập thể, đồng thời cơ quan chủ quản sẽ xem xét và quyết định người đủ năng lực, phẩm chất, uy tín. Những trường hợp đặc biệt sẽ do cấp có thẩm quyền quyết định.
“Bộ GD&ĐT sẽ ban hành văn bản hướng dẫn đầy đủ về tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình và cách làm, cố gắng hoàn tất trong tháng 11 để triển khai ngay trong tháng 12”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn thông tin.
Cùng với việc hoàn thiện bộ máy lãnh đạo, sắp xếp lại mạng lưới các cơ sở giáo dục cũng là nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong thời gian tới.
Hiện cả nước có khoảng 200 trường đại học công lập thuộc hơn 60 đầu mối quản lý, trong đó Bộ GD&ĐT trực tiếp quản lý 60 trường, các bộ ngành khác quản lý hơn 100 trường, còn lại thuộc địa phương. Ngoài ra, có hơn 400 trường cao đẳng đang hoạt động.
“Việc sắp xếp là để các cơ sở mạnh lên, đầu tư tập trung và hiệu quả hơn”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nói và cho biết nhiều trường hiện quy mô nhỏ, khó tuyển sinh, chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu, dù công lập hay tư thục, đều sẽ là nhóm đầu tiên được xem xét trong quá trình tái cấu trúc.
Bộ GD&ĐT cũng đang xin ý kiến Thủ tướng về định hướng tổng thể, đồng thời lưu ý các địa phương khi triển khai không được làm cứng nhắc, máy móc, mà cần dựa trên đặc thù, nhu cầu thực tiễn.
Ví dụ, theo Luật Giáo dục mới, mô hình trung học nghề sẽ được khuyến khích phát triển song song, không thay thế giáo dục thường xuyên hay giáo dục nghề nghiệp hiện hành, do đó các địa phương không nên chuyển đổi vội vàng.
