Theo dữ liệu của Hiệp hội ô tô chở khách Trung Quốc (CPCA), với xuất khẩu ô tô tăng 25% lên 4,8 triệu chiếc, Trung Quốc có thể được xếp hạng là nước xuất khẩu ô tô lớn nhất thế giới, vượt qua Nhật Bản trong năm thứ hai liên tiếp vào năm 2024 mặc dù Liên minh châu Âu đã áp dụng thuế quan bổ sung đối với xe điện do Trung Quốc sản xuất vào cuối tháng 10.
Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản, xuất khẩu ô tô của Nhật Bản đã giảm 4,3% xuống còn 3,82 triệu xe trong 11 tháng đầu năm 2024.
Một bãi đậu xe nhiều tầng được nhìn thấy bên cạnh một tòa nhà chung cư tại một khu nhà ở ở Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc ngày 12 tháng 3 năm 2017. Ảnh: Reuters.
Nhưng tăng trưởng xuất khẩu được dự đoán sẽ giảm xuống còn 10% trong năm nay, với dự kiến lượng hàng xuất khẩu sang Nga sẽ giảm, làm gia tăng áp lực thuế quan ở châu Âu, Cui Dongshu, Tổng Thư ký CPCA cho biết. Đồng thời vị này cũng nhấn mạnh xuất khẩu xe điện được dự báo sẽ "tăng trưởng bằng không".
Xuất khẩu ô tô điện và xe hybrid cắm điện, được gọi chung là xe năng lượng mới (NEV), đã tăng 24,3% lên 1,29 triệu chiếc vào năm ngoái.
Theo hiệp hội, một cuộc điều tra trợ cấp kéo dài một năm đối với xe điện do Trung Quốc sản xuất đã ảnh hưởng đến xuất khẩu sang khối này, với mức tăng trưởng 10% trong những tháng đầu tiên thấp hơn nhiều so với mức tăng 36% vào năm 2023.
CPCA cho biết Nga, Mexico và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất là ba thị trường hàng đầu đối với xe ô tô do Trung Quốc sản xuất trong 11 tháng đầu năm 2024, trong khi xuất khẩu sang Thái Lan, Úc và Anh lại giảm.
Trong khi thuế quan của EU sẽ hạn chế doanh số bán xe điện của Trung Quốc trong ngắn hạn, việc thành lập các cơ sở sản xuất tại châu Âu, chẳng hạn như BYD tại Hungary, sẽ giúp các nhà sản xuất ô tô của Trung Quốc giành được thị phần tại đó trong dài hạn, Charles Lester, nhà phân tích nghiên cứu tại Rho Motion cho biết.
Tại thị trường nội địa Trung Quốc, thị trường lớn nhất thế giới, doanh số bán ô tô vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng vào năm 2024 khi doanh số bán xe điện và xe hybrid cắm điện đạt mức cao kỷ lục trong bối cảnh cuộc chiến giá cả khốc liệt và với việc đổi xe được trợ cấp để lấy xe xanh hơn thúc đẩy nhu cầu.
Tăng trưởng vượt trội tại Trung Quốc trong bối cảnh bối cảnh xe điện toàn cầu đang trì trệ là điềm lành cho các công ty dẫn đầu địa phương như BYD, Geely và Xiaomi. Ngoài ra, đây cũng là cơ hội đẩy nhanh quá trình thay đổi ngành trong một thị trường cạnh tranh.
Trong năm 2022, 1/4 tổng số ô tô mới mua ở Trung Quốc sẽ là xe chạy hoàn toàn bằng điện hoặc xe plug-in hybrid. Ảnh: Internet.
Điều này cũng có lợi cho Tesla. Theo Reuters, doanh số bán hàng tại Trung Quốc của công ty đã đạt mức cao kỷ lục vào năm 2024, chống lại sự suy giảm chung trong doanh số bán hàng toàn cầu của gã khổng lồ xe điện Hoa Kỳ.
Các nhà sản xuất ô tô nước ngoài khác như General Motors, Toyota và Volkswagen tiếp tục mất thị phần vào tay các đối thủ Trung Quốc, tuy nhiên, nhiều hãng trong số họ đang phải vật lộn để duy trì công suất sử dụng hiệu quả tại các nhà máy ở Trung Quốc.
Doanh số bán xe chở khách tăng 5,3% lên 23,1 triệu xe vào năm 2024, năm tăng trưởng thứ tư liên tiếp, phù hợp với tốc độ năm 2023, dữ liệu của CPCA cho thấy.
Doanh số bán xe NEV tăng 40,7%, chiếm 47,2% tổng doanh số bán ô tô vào năm ngoái, tiến gần đến mốc 50%, được thúc đẩy bởi một chương trình được ví như chương trình kích thích "tiền mặt đổi xe cũ" của Hoa Kỳ vào năm 2009.
Hơn 6,6 triệu ô tô được bán vào năm ngoái đã được hưởng lợi từ các khoản trợ cấp của chính phủ lên tới 2.800 đô la cho việc mua xe NEV và lên tới 2.000 đô la cho các loại xe động cơ đốt trong tiết kiệm nhiên liệu hơn. Theo dữ liệu chính thức, hơn 60% lượng mua được trợ cấp là dành cho NEV.
Hôm thứ Tư, Bắc Kinh đã công bố gia hạn trợ cấp đổi xe ô tô sang năm 2025 như một phần của chương trình đổi xe tiêu dùng mở rộng nhằm phục hồi tăng trưởng kinh tế.
"Chúng tôi kỳ vọng chương trình trợ cấp đổi xe sẽ thúc đẩy nhu cầu cả năm 2025 tăng thêm 3,0 triệu xe", nhà phân tích Bin Wang của Deutsche Bank cho biết.
Nhìn chung, doanh số bán ô tô ước tính sẽ tăng 2% trong năm nay trong khi doanh số bán NEV dự kiến sẽ tăng 20% và chiếm 57% tổng doanh số bán ô tô của Trung Quốc, CPCA dự đoán.
Điều đó cho thấy mức tăng trưởng doanh số bán xe điện và xe hybrid cắm điện năm 2025 có thể là mức yếu nhất kể từ năm 2021, mặc dù Cui ước tính quy mô trợ cấp của chính phủ sẽ được duy trì ở mức cao nhất trong năm nay.
Bất chấp doanh số tăng trưởng, ngành công nghiệp ô tô của Trung Quốc đã chứng kiến lợi nhuận giảm sút trong những năm qua. Biên lợi nhuận bán hàng đạt 4,4% trong 11 tháng đầu năm 2024. Con số này so với 5% vào năm 2023 và 6,2% vào năm 2020.
Các nhà cung cấp và đại lý cũng phải chịu đựng cuộc chiến giá kéo dài buộc họ phải cắt giảm giá linh kiện hoặc giảm giá sâu hơn.
Lê Na (Theo Reuters)
