Điều chỉnh kích thước chữ

Trung Quốc và Nga tăng nỗ lực, thách thức sự thống trị của đồng USD

(CLO) Những nỗ lực của Trung Quốc và Nga nhằm xóa bỏ sự thống trị của đồng USD trong thanh toán toàn cầu đã trở nên cấp bách trong bối cảnh cuộc chiến Ukraine vẫn đang tiếp tục và sự căng thẳng trong quan hệ Trung Quốc - Đài Loan.

Audio

Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi tháng 6 đã quảng cáo về kế hoạch tạo ra một loại tiền dự trữ quốc tế mới dựa trên một rổ tiền tệ của các thành viên BRICS là Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi.

trung quoc va nga tang no luc thach thuc su thong tri cua dong usd hinh 1

Nga và Trung Quốc đã thực hiện các bước khác để tạo nền tảng cho một hệ thống thanh toán thay thế. Ảnh: MFA.

Tạo ra một giải pháp thay thế cho hệ thống thanh toán toàn cầu dựa trên đồng USD sẽ cho phép Moscow và Bắc Kinh né tránh các lệnh trừng phạt kinh tế - một vũ khí tài chính mà quyền hạn và giới hạn của nó đã trở nên rõ ràng trong phản ứng của các quốc gia phương Tây đối với cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine.

Đề xuất mà ông Putin đưa ra đó là một phiên bản BRICS có quyền rút vốn đặc biệt của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (SDR) - một tài sản dự trữ mà các thành viên IMF có thể khai thác trong thời kỳ khủng hoảng tiền mặt.

Giá trị của SDR được gắn với một rổ gồm năm loại tiền tệ: USD, EUR, đồng nhân dân tệ, bảng Anh và đồng yên Nhật.

SDRs không phải là một loại tiền tệ cụ thể như đồng USD, đồng Yên của Nhật hay đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc,… mà SDRs được biết đến như một dạng tài sản dự trữ của quốc gia thành viên, một đơn vị quy đổi. Với SDRs, quốc gia thành viên có thể bổ sung trực tiếp vào dự trữ ngoại hối nhà nước, cho các quốc gia thành viên khác vay hoặc đổi lấy “ngoại tệ tự do sử dụng” phục vụ nhu cầu dự trữ ngoại hối nhà nước của mình.

Do các lệnh trừng phạt quốc tế sau vụ tấn công Ukraine, Nga đã chứng kiến nhiều ngân hàng của mình bị loại khỏi hệ thống nhắn tin thanh toán toàn cầu SWIFT và mất quyền truy cập vào tài sản của ngân hàng trung ương được gửi ở nước ngoài. Đối với Nga, đồng tiền dự trữ dựa trên khối BRICS sẽ cung cấp một công cụ mới để mở rộng giao dịch bằng các loại tiền tệ khác với đồng USD.

Một quan chức Nhật Bản tham gia vào chính sách tiền tệ cho biết sáng kiến này không có cơ hội gây ra mối đe dọa đối với cơ sở tiền tệ do IMF dẫn đầu.

Quan chức này cho biết: “Các đồng tiền BRICS yếu về tính ổn định, tính thanh khoản và khả năng duy trì giá trị. Chẳng hạn như đồng tiền điện tử của Facebook, hay đồng libra, đã không thể phát triển vì những vấn đề đó.”

Tuy nhiên, Nga và Trung Quốc đã thực hiện các bước khác để tạo nền tảng cho một hệ thống thanh toán thay thế.

Năm 2015, Trung Quốc đã tạo ra Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới, hay còn gọi là CIPS, nhằm cung cấp một giải pháp thay thế cho SWIFT. Tổng số ngân hàng tham gia tính đến tháng 6 năm nay là 1.341, bao gồm các ngân hàng hàng đầu của Nhật Bản cũng như Deutsche Bank và JPMorgan Chase.

Theo SWIFT, tỷ trọng nhân dân tệ của Trung Quốc do các tổ chức nước ngoài nắm giữ hiện ở mức 2,17% trong tháng 6, tăng 0,4 điểm so với hai năm trước đó. Con số này vẫn thấp hơn nhiều so với 41,16% của USD và 35,55% của EUR. Nhưng thị phần của nó đã đạt mức kỷ lục 3,2% trong tháng 1, và có thời điểm đã vượt qua đồng yên để giành vị trí thứ 4 sau đồng bảng Anh.

Các nhà đầu tư nước ngoài đang tăng nắm giữ trái phiếu bằng đồng nhân dân tệ và các công ty liên kết với công ty năng lượng nhà nước Nga Gazprom đang chuyển từ đồng USD sang đồng nhân dân tệ cho một phần thanh toán của họ, điều này đã giúp củng cố vị thế của nhân dân tệ.

Bà Rie Nakada tại Viện Nghiên cứu Daiwa cho biết: “Các biện pháp trừng phạt đối với Nga đã khiến Trung Quốc nhận thức được sự cần thiết phải bảo vệ mình khỏi các lệnh trừng phạt tài chính có thể xảy ra trong tương lai”. Bà Nakada cho biết nhiều tổ chức sẽ xem xét tham gia vào các mạng lưới thanh toán bằng đồng nhân dân tệ tăng đột biến do sự kiểm soát vốn của Bắc Kinh.

Người ta cũng chú ý đến số phận của các SDR của Nga, trị giá khoảng 24 tỷ USD. IMF đã phân phối số tiền SDR trị giá kỷ lục 650 tỷ USD cho các thành viên để ứng phó với đại dịch. Do đó, SDR của Nga cũng tăng lên.

Nhưng để Moscow thực hiện SDR, cần phải có sự đồng ý của một trong năm ngân hàng trung ương phát hành các loại tiền tệ USD, EUR, yên nhât, nhân dân tệ và bảng Anh. Trong khi con đường đó bị chặn lại với Mỹ, Anh, EU và Nhật Bản, Trung Quốc có thể đồng ý trao đổi với Nga bằng đồng nhân dân tệ.

Các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc khó có thể mạo hiểm với phản ứng dữ dội của quốc tế để viện trợ cho Nga. Tuy nhiên, Robert Kahn của Eurasia Group nói rằng thế giới cần chú ý đến mối quan hệ tài chính giữa Nga và Trung Quốc đang phát triển như thế nào.

Masaya Sakuragawa, giáo sư kinh tế tại Đại học Keio của Nhật Bản cho biết “Nhìn lại lịch sử, trật tự tiền tệ có xu hướng thay đổi sau một cuộc chiến tranh lớn”.

Sakuragawa nói, đồng USD đã thiết lập vị thế tiền tệ toàn cầu của mình khi Mỹ cung cấp hỗ trợ cho châu Âu bị tàn phá bởi chiến tranh thông qua Kế hoạch Marshall sau Thế chiến thứ hai. Tương tự, Trung Quốc cũng rất có thể nâng cao vị thế của đồng nhân dân tệ bằng cách cung cấp hỗ trợ cho Nga sau khi chiến tranh Ukraine kết thúc.

Huy Hoàng (Theo Asia Nikkei)

Bình Luận
 
 
Tin mới
Cần tính toán phương án thay cả nhịp chính cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh

(CLO) Trường hợp sửa chữa kết cấu nhịp hiện hữu cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh không đảm bảo, cần có tính toán đến phương án thay thế kết cấu nhịp này.

Netflix gỡ bỏ phim 'Little Women', cam kết tuân thủ pháp luật Việt Nam

(CLO) Trả lời báo chí, đại diện Netflix cho biết đã bỏ phim Hàn Quốc "Little Women" khỏi nền tảng tại Việt Nam, theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Thủ tướng phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định

(CLO) Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn kết quả bầu chức vụ Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định nhiệm kỳ 2021 - 2026 đối với ông Phạm Anh Tuấn, Phó Bí thư Tỉnh ủy Bình Định nhiệm kỳ 2020 - 2025.

Tiêu thụ quá nhiều khí đốt khiến Đức “vật vã” trong mùa đông sắp tới

(CLO) Hôm 6/10, người đứng đầu cơ quan quản lý năng lượng của Đức cảnh báo rằng người Đức đang sử dụng quá nhiều khí đốt, nếu tiếp tục sẽ khiến nước này “vật vã” trong mùa đông sắp tới.

Đội tuyển Việt Nam xếp hạng thứ 96 trên BXH thế giới

(CLO) Theo số liệu công bố mới nhất của Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA), đội tuyển Việt Nam đã tăng 1 bậc trên BXH tháng 10 năm 2022, lên hạng 96 thế giới, xếp thứ 17 khu vực châu Á và tiếp tục dẫn đầu khu vực Đông Nam Á.

Công khai thông tin giá cước vận tải, xử lý nghiêm vi phạm

(CLO) Bộ Giao thông vận tải (GTVT) vừa có Công văn số 10239/BGTVT-VT gửi các đơn vị trong ngành về việc tiếp tục đẩy mạnh, tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành giá cước vận tải.

Giá vàng thế giới 7/10: Tiếp tục giảm nhẹ

(CLO) Giá vàng giảm vào sáng nay, chịu áp lực bởi sức mạnh của đồng đô la và lợi tức kho bạc, trong khi các nhà đầu tư chờ đợi dữ liệu việc làm của Mỹ.

Hà Nội: Nâng cao chất lượng quản lý, bảo trì hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông

(CLO) TP Hà Nội phấn đấu đến năm 2025 sẽ hoàn thành 100% chuyển đổi số các nghiệp vụ trong công tác xây dựng và quản lý, bảo trì hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông của các đơn vị thuộc UBND TP Hà Nội.

Giá rau củ tại thị trường các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh tăng mạnh sau bão

(CLO) Do ảnh hưởng của cơn bão số 4 và đợt mưa lũ kéo dài nhiều ngày qua, giá nhiều loại rau, củ ở các chợ dân sinh tại Nghệ An và Hà Tĩnh đang tăng mạnh. Tại Hà Nội, một số loại rau củ cũng đang bắt đầu tăng giá.